I OSK 2137/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja gruntówgranice działekprawo geodezyjneaktualizacja danychpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaoperat geodezyjny

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków, uznając, że zmiany były zgodne z prawem.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję o aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie przebiegu granic działek i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ewidencji gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za bezzasadne, podkreślając, że ewidencja ma odzwierciedlać stan aktualny i może być aktualizowana na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym dotyczące § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zarzucała m.in. błędne ustalenie przebiegu granic działek, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących aktualizacji operatu oraz brak uwzględnienia istniejącego sporu co do granic. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem mającym odzwierciedlać stan aktualny i może być aktualizowana na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeśli dane źródłowe były niepełne lub nieaktualne. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na brak wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy oraz prawidłowe uzasadnienie decyzji organów i wyroku sądu pierwszej instancji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, aktualizacja ewidencji ma na celu odzwierciedlenie stanu aktualnego i może być dokonywana na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu, nawet jeśli dane źródłowe były niepełne lub nieaktualne.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan aktualny. Zmiany mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów wydanych po ostatnim wpisie w ewidencji. Nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (26)

Główne

P.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 2 § pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

e.g.i.b. art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

e.g.i.b. art. 39 § ust. 3 i 8

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

e.g.i.b. art. 45 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 22zs⁴ § ust. 3

u.k.w.h. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

k.c. art. 46 § § 1

Kodeks cywilny

e.g.i.b. art. 60 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

e.g.i.b. art. 61 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

e.g.i.b. art. 54 § ust. 1 i 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

e.g.i.b. art. 55 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

e.g.i.b. art. 44 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

e.g.i.b. art. 45 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan aktualny i może być aktualizowana na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu. Zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów wydanych po ostatnim wpisie w ewidencji. W przypadku braku wiarygodnej dokumentacji źródłowej, dane dotyczące przebiegu granic mogą być pozyskiwane w wyniku nowych pomiarów geodezyjnych.

Odrzucone argumenty

Aktualizacja ewidencji nie może powodować zmian sprzecznych z dokumentami stanowiącymi podstawę dotychczasowych wpisów, nawet jeśli geodeta uznał je za obarczone błędami. Dokonanie korekty błędów jest możliwe tylko w oparciu o operat sporządzony na potrzeby postępowania aktualizacyjnego. Ustalenie przebiegu granic nastąpiło bez uwzględnienia istniejącego sporu co do ich przebiegu. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego przez organy miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu ewidencyjnym nie rozstrzyga się sporów o prawa do nieruchomości lub ich wydzielonych części, lecz jedynie rejestruje te prawa, które muszą wynikać z określonych prawem dokumentów ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem, który ma odzwierciedlać stan aktualny nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji niezasadnie upatruje w nich narzędzia ingerencji w jej prawo własności

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

sędzia

Iwona Bogucka

przewodniczący

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, dopuszczalności zmian w oparciu o nową dokumentację geodezyjną oraz zasady prowadzenia postępowań ewidencyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zarządzania nieruchomościami - aktualizacji danych ewidencyjnych. Choć techniczna, ma znaczenie praktyczne dla właścicieli gruntów i geodetów.

Aktualizacja ewidencji gruntów: Kiedy można zmienić dane dotyczące granic działek?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 2137/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
III SA/Lu 494/18 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-04-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2101
art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2b pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
§ 12 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 494/18 w sprawie ze skargi L. S. i M. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 lipca 2018 r. nr IGK-II.7221.1.4.2018.AS w przedmiocie aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 494/18 oddalił skargę L. S. i M. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Starosta Zamojski decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek o nr: [...] , [...] [...] , [...] , [...] , [...] /2, [...] /3, [...] /4, [...] , [...] , [...] , [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...] [...] oraz działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] , jednostka ewidencyjna [...] .
Wskazano, że podstawą wprowadzonych zmian była m. in. analiza informacji zawartych w dokumentacji technicznej zgromadzonej i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym w protokole z czynności ustalenia przebiegu granic, sporządzonym w dniu [...] marca 2016 r., operacie technicznym przyjętym do wspomnianego zasobu w dniu [...] kwietnia 2016 r. nr [...] , uzupełnionym o protokolarne wyznaczenie punktu granicznego w dniu [...] lipca 2017 r.
Na skutek odwołania złożonego od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z decyzją tą nie zgodziły się L. S. i M. S. , które zaskarżyły decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 494/18 oddalił skargę L. S. i M. S. , podzielając stanowisko organów wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Powyższy wyrok zaskarżyła w całości M. S. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: p.p.s.a" zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy prawa materialnego oraz procesowego, tj.:
a. § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019, poz. 383 – dalej jako: e.g.i.b.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego – dalej jako: "k.p.a." – przez ich niewłaściwe zastosowanie, co wynikało z pominięcia faktu, że przebieg granic działek ewidencyjnych decyduje o zasięgu prawa własności, więc aktualizacja ewidencji nie może powodować zmian sprzecznych z dokumentami stanowiącymi podstawę dotychczasowych wpisów, nawet jeśli geodeta uznał je za obarczone błędami;
b. art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017, poz. 2101 – dalej jako: "P.g.k." w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 1 P.g.k. i art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. w zw. z § 44 pkt 2 e.i.g.b. i § 45 ust. 1, 2 i 3 e.i.g.b. – poprzez błędne uznanie, że możliwe jest dokonanie korekty błędów tylko w oparciu o operat sporządzony na potrzeby postępowania aktualizacyjnego,
c. § 39 ust. 3 i 8 w zw. z § 45 ust. 3 e.i.g.b. – poprzez ich niezastosowanie i dokonanie ustalenia przebiegu granic bez uwzględnienia istniejącego sporu co do ich przebiegu, mimo że ze złożonego operatu i ustaleń organów wynika, że część zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej nie jest wiarygodna;
d. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jasnego przedstawienia stanu danych ewidencyjnych przed wprowadzeniem zmian, podstaw wprowadzenia tych zmian i wyjaśnienia skutków stanu zaistniałego po ich wprowadzeniu;
e. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak odniesienia do niektórych materiałów z zasobu geodezyjnego w dokumentacji stanowiącej podstawę aktualizacji, w szczególności do operatu z modernizacji budynków i gruntów wsi [...] o identyfikatorze nr [...], który został wymieniony jako dokument wzięty pod uwagę przez organ, ale nie został wymieniony wśród dokumentów analizowanych przez geodetę w operacie technicznym nr [...], który stanowił główną podstawę rozstrzygnięcia
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wskazania stanu faktycznego (chociażby w odniesieniu do stanu ustalonego w skarżonej decyzji) uzasadniającego prowadzenie postępowania aktualizacyjnego i ograniczenie się do przytoczenia przepisów prawa, bez odniesienia się do argumentacji prawnej i wykładni przepisów przedstawionej przez skarżących, poza wskazaniem, że jest ona niezasadna.
II. Podniesiono też zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:
1. § 12 ust. 1 e.i.g.b. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie co wynikało z pominięcia faktu, że przebieg granic działek ewidencyjnych decyduje o zasięgu prawa własności, więc aktualizacja ewidencji nie może powodować zmian sprzecznych z dokumentami stanowiącymi podstawę dotychczasowych wpisów, nawet jeśli geodeta uznał je za obarczone błędami;
2. art. 7d pkt 1 P.g.k. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 1 P.g.k. i art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. w zw. z § 44 pkt 2 e.i.g.b. i § 45 ust. 1, 2 i 3 e.i.g.b. – poprzez błędne uznanie, że możliwe jest dokonanie korekty błędów tylko w oparciu o operat sporządzony na potrzeby postępowania aktualizacyjnego;
3. § 39 ust. 2, 3 i 8 w zw. z § 45 ust. 3 e.i.g.b. – poprzez ich niezastosowanie i dokonanie ustalenia przebiegu granic bez uwzględnienia istniejącego sporu co do ich przebiegu, mimo że ze złożonego operatu i ustaleń organów wynika, że część zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej nie jest wiarygodna;
4. § 60 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 61 ust. 1 e.i.g.b. oraz art. 46 § 1 kodeksu cywilnego w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2018, poz.1916 – dalej jako: "u.k.w.h.") i art. 26 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z § 36 e.i.g.b. poprzez ich błędną wykładnię poprzestającą na stwierdzeniu, że skoro wpisy w dziale I ksiąg wieczystych są dokonywane na podstawie danych z ewidencji, a nie na odwrót, to zmiany numerycznego opisu granic nie ingerują w prawo własności;
5. art. 24a ust. 6,8,9,10, 11 P.g.k. w zw. z § 54 ust. 1 i 6 e.i.g.b. oraz § 55 pkt 1 i 2 e.i.g.b. – przez ich niezastosowanie w niniejszej spawie, choć działki objęte skarżoną decyzją były wcześniej objęte ostateczną decyzją o modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Swoje stanowisko w sprawie, w obszernych pismach z dnia [...] stycznia 2021 r. (k.383/t.II akt sąd.), z dnia [...] lipca 2021 r. (k.399/t.II akt sąd.) zajęła również L. S. działająca osobiście wraz z M. S. . Pismem z dnia [...] maja 2022 r. (k. 465/t.III akt sąd.) stanowisko w sprawie zajął Z. S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 maja 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tego zarządzenia), o czym strony zostały poinformowane.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały immanentnie powiązane z zarzutami naruszenia prawa materialnego, co Sąd uwzględnił odnosząc się do nich
1. Za bezzasadny uznać należało zarzut dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 e.g.i.b. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a.
W stanie prawnym kontrolowanym przez Sąd I instancji przepis § 12 ust. 1 e.g.i.b. składał się z 6 punktów, stanowiąc, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych (pkt 1), prawomocnych orzeczeń sądowych (pkt 2); umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali (pkt 3); ostatecznych decyzji administracyjnych (pkt 4); dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (pkt 5); umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 (pkt 6).
W skardze kasacyjnej nie wskazano, który z punktów § 12 ust. 1 e.g.i.b., został naruszony, ani na czym konkretnie to naruszenie - poza podnoszoną ingerencją w prawo własności - miało polegać w okolicznościach badanej sprawy. Zarzut ten nie mógł zatem zostać uwzględniony, bowiem w postępowaniu ewidencyjnym nie rozstrzyga się sporów o prawa do nieruchomości lub ich wydzielonych części, lecz jedynie rejestruje te prawa, które muszą wynikać z określonych prawem dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2018 r. sygn. I OSK 3007/17).
Należy też zaznaczyć, że ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem, który ma odzwierciedlać stan aktualny, dlatego też zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów, o których mowa w § 12 ust. 1 e.g.i.b., ale wydanych po ostatnim wpisie w ewidencji, a to oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji.
2. Poza sporem pozostaje, że w badanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z dnia [...] marca 2015 r. zwrócił się do Starosty [...] o podjęcie działań mających na celu usunięcie stwierdzonych niezgodności w przebiegu granic wskazanych działek, poprzez ich wykazanie w sposób zgodny ze stanem faktycznym. W piśmie tym szczegółowo opisano stwierdzone rozbieżności. Kwestią bezsporną pozostaje ponadto, że podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych polegających na zmianie numerycznego opisu granic działek, w sposób opisany w decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2017 r. dokonano w oparciu o dokumentację przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2016 r. nr [...] .
3. Zgodnie z § 45 ust. 2 e.g.i.b. przy aktualizacji operatu ewidencyjnego odpowiednie zastosowanie znajdowały przepisy § 35 i § 36 e.g.i.b. Zgodnie z § 36 e.i.g.b. przebieg granic działek ewidencyjnych wykazywało się w ewidencji - na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granicy państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Z powołanego przepisu wynika, za pomocą jakich dokumentów można było wykazać przebieg granic działek ewidencyjnych.
Na podstawie § 45 ust. 3 e.g.i.b. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych - na potrzeby aktualizacji - operatu ewidencyjnego odpowiednio stosowano przepisy § 37-39 e.g.i.b.
Jeżeli zatem brak było dokumentacji wymienionej w § 36 e.g.i.b. lub jeżeli zawarte w niej dane nie były wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskiwano w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37 ust. 1 e.i.g.b.).
Taka też sytuacja miała miejsce w badanej sprawie, bowiem dane źródłowe dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych nie były wiarygodne i ta właśnie okoliczność spowodowała podjęcie działań aktualizacyjnych. Braku wiarygodności dokumentacji geodezyjnej nie kwestionuje z resztą sama skarżąca kasacyjnie (pkt II.3 skargi kasacyjnej). W związku tym zlecono geodecie wykonanie opracowania geodezyjnego określającego przebieg granic działek nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] . Uprawniony geodeta w Opinii technicznej wykonanej na zlecenie Starosty [...] (k.6/t.1 akt adm.) zastrzegł, że w związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym pomiędzy działkami [...] /1 i [...] nie podjęto czynności w celu ustalenia granic pomiędzy tymi działkami. W kwestii tej granicy stanowisko zajmował również Główny Geodeta Kraju, który pismem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wskazywał, że granice nieruchomości pomiędzy dz. nr [...] /1 a [...] zostały ustalone wg stanu prawnego w wyniku scalania gruntów.
Na podstawie § 45 ust. 3 e.i.g.b. przebieg granic działek ewidencyjnych - na potrzeby aktualizacji - mógł zostać ustalony przez wykonawcę po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Ustalane punkty graniczne wykonawca zobowiązany był oznaczyć na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar (§ 39 ust. 4 e.i.g.b.). Wyniki ustaleń przebiegu granic wykonawca zobowiązany był utrwalić w protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (wg ustalonego wzoru). Tak też się stało w badanej sprawie. W aktach badanej sprawy znajduje się stosowny Protokół ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych i stanowi on składową Operatu technicznego o identyfikatorze [...] , który został dnia [...] kwietnia 2016 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na podstawie danych zawartych w tym dokumencie dokonano następnie aktualizacji danych ewidencyjnych.
Niezasadnie w tej sytuacji autorka skargi kasacyjnej kwestionuje prawidłowość działań organów, zaakceptowanych następnie przez Sąd I instancji.
4. Działania te znajdowały bowiem oparcie w przepisach prawa, a konkretnie w § 39 ust. 3 i 8 oraz § 45 ust. 3 e.g.i.b, których "niezastosowanie" zarzuca skarga kasacyjna. W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji również "niezastosowanie" art. 24a ust. 6,8,9,10,11P.g.k. w zw. z § 54 pkt 1 ust. 1 i 6 oraz § 55 pkt 1 i 2 e.g.i.b. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako zarzutu naruszenia przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyroki NSA z: 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12, 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12, 8 września 2017 r., I OSK 3080/15; postanowienie NSA z 2 marca 2012 r., I OSK 294/12).
Odnosząc się jednak do argumentacji skargi kasacyjnej należy wskazać, że również § 54 ust. 6 e.g.i.b., którego niezastosowanie zarzuca skarżąca kasacyjnie stanowił, że niezgodność danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu podlega usunięciu m.in. w drodze aktualizacji dokonanej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie może zatem być sporu, co do tego, że aktualizacja na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego była w niniejszej sprawie możliwa.
5. Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący § 44 pkt 2 e.b.i.g. Przepis ten wskazuje co należy do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów, w pkt. 2 wymieniając utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przepis ten, podobnie do przepisu art. 7d pkt 1 P.g.k. ma charakter zadaniowy, kompetencyjny i nie był i nie jest przedmiotem sporu.
Niezasadny jest ponadto zarzut dotyczący naruszenia § 45 ust. 1 e.b.i.g. Przepis ten w pkt 1 do pkt 3 wskazuje cele w jakich dokonuje się aktualizacji operatu. Tymi celami są: zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnianie nowych danych ewidencyjnych, wyeliminowanie danych błędnych. Wskazane w tym przepisie cele, które ma realizować aktualizacja operatu ewidencyjnego nie są i nie były przedmiotem sporu, natomiast odrębnym zagadnieniem jest czy w okolicznościach konkretnej sprawy ma miejsce jedna ze wskazanych wyżej sytuacji, która uzasadniałaby dokonanie aktualizacji operatu.
6. Odnosząc się do powołanego w skardze kasacyjnej orzecznictwa należy wskazać, że w wyroku z dnia 14 września 2017 r. sygn. I OSK 2995/15 Sąd wskazał, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się - także - usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd odwołał się do wyroku z dnia 30 września 2011 r. sygn. I OSK 1628/10, w którym wskazano, że "podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych". W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jako podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków wskazywał literalnie sam ustawodawca w art. 24 ust. 2b P.g.k. Wszystkie przywołane przepisy stanowią spójne instrumenty jednego mechanizmu służącego aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a skarżąca kasacyjnie niesłusznie upatruje w nich narzędzia ingerencji w jej prawo własności.
7. W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia § 60 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 61 ust. 1 e.g.i.b. oraz art. 46 § 1 k.c. w zw. z art. 1 ust. 2 i art. 26 ust. 1 u.k.w.h. Kataster stanowi źródło informacji na temat
- oznaczenia - nieruchomości w księgach wieczystych. Jak wskazano już powyżej w postępowaniu ewidencyjnym nie rozstrzyga się sporów o prawa do nieruchomości lub ich wydzielonych części, lecz jedynie rejestruje te prawa, które muszą wynikać z określonych prawem dokumentów.
8. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, ani art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jakkolwiek, autorka skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. art. 107 § 3 k.p.a., to nie wyjaśnia jakie to naruszenie miałoby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ jest zobowiązany w uzasadnieniu prawnym decyzji wyjaśnić podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W badanej sprawie organ wyjaśnił podstawę prawną wydawanej decyzji i przytoczył znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy (s. 12-13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom prawa, a Sąd I instancji prawidłowo je zaakceptował i trafnie wytknął na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, że jakkolwiek skarżąca podnosi zarzut pominięcia operatu technicznego z modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi [...] o identyfikatorze [...], to w istocie sama nie wiąże z tym faktem żadnych konkretnych konsekwencji.
Jakkolwiek, w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu art. 77 k.p.a., to nie wskazano jednoznacznie jaka jednostka redakcyjna powołanego tekstu prawnego miała zostać naruszona (wskazany przepis składa się z czterech paragrafów). Jest to tymczasem wymóg istotny, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać. Z kolei, z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca kasacyjnie w istocie kwestionuje ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy i zaakceptowaną przez Sąd i instancji.
Tymczasem, skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy administracji publicznej. Dokonana przez organ odwoławczy i zaakceptowana przez Sąd I instancji ocena materiału dowodowego może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. W okolicznościach badanej sprawy taka sytuacja nie ma miejsca.
9. Nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uchwałą NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSP 8/09, przesądzono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taki stan rzeczy w sprawie nie miał jednak miejsca. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - będącego przepisem procesowym - w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu wpływ ewentualnego naruszenia wymogów uzasadnienia, skargą kasacyjną wykazany również nie został. Uzasadnienie wyroku nie musi natomiast zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3919/17). Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, uzasadnienie wyroku zaskarżonego w niniejszej sprawie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. a Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia tego przepisu.
Z tych też względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę