Orzeczenie · 2025-10-24

I OSK 2128/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-10-24

NSAAdministracyjneWysokansa

nacjonalizacjapostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościKPAspółka z o.o.likwidacjaterminyNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rozwoju o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów prawnych związanych z nacjonalizacją majątku spółki. Skarżąca kwestionowała odmowę wszczęcia postępowania, argumentując m.in. że jej likwidacja została zakończona uchwałą z sierpnia 2021 r., a wniosek złożył zarząd spółki, a nie likwidator. WSA oddalił skargę, opierając się na przepisach nowelizacji KPA (art. 2 ust. 2 i art. 158 § 3 k.p.a.), które miały uniemożliwiać wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 30 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia. NSA uznał wyrok WSA za błędny. Sąd kasacyjny wskazał, że WSA nie zbadał kluczowej kwestii daty doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanych aktów prawnych, a jedynie datę ich wydania, co było niezgodne z literalnym brzmieniem przepisów. Ponadto, WSA pominął argumentację skarżącej dotyczącą uchwały o zakończeniu likwidacji spółki i jej wpływu na legitymację do złożenia wniosku. NSA podkreślił, że kwestia ta, wraz z analizą przepisów KSH dotyczących uchwał wspólników i wpisów do KRS, powinna zostać rozważona. Sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zbadania wszystkich podniesionych zarzutów, w tym dotyczących legitymacji strony i dopuszczalności merytorycznego rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących terminów wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji po nowelizacji KPA, znaczenie uchwał wspólników o zakończeniu likwidacji spółki oraz obowiązki sądu w zakresie badania dat doręczenia aktów prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją i postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji, z uwzględnieniem przepisów wprowadzonych nowelizacją KPA z 2021 r.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny prawidłowo zastosował przepisy nowelizacji KPA (art. 2 ust. 2 i art. 158 § 3 k.p.a.) dotyczące terminów do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, nie badając daty doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanych aktów prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wojewódzki błędnie przyjął, że dla zastosowania przepisów o terminach znaczenie ma data wydania decyzji, a nie data jej doręczenia lub ogłoszenia. Nie zbadał również tej kluczowej daty.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przepisy nowelizacji KPA jasno odwołują się do daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji, a nie jej wydania. Brak zbadania tej daty przez WSA uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów.

Czy sąd administracyjny powinien był rozważyć wpływ uchwały wspólników o zakończeniu likwidacji spółki na legitymację strony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd wojewódzki pominął tę kwestię, co stanowiło wadę postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że uchwała o zakończeniu likwidacji, wraz z wpisami do KRS i innymi dowodami, powinna zostać rozważona przy ocenie legitymacji strony, zwłaszcza w kontekście odmowy wszczęcia postępowania.

Czy likwidator spółki jest legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej majątku spółki?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji i organ administracji uznały, że likwidator nie ma takiej legitymacji, jednak NSA nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na błędach proceduralnych WSA.

Uzasadnienie

Kwestia legitymacji likwidatora była jednym z zarzutów skargi kasacyjnej, ale NSA uchylił wyrok WSA z powodu błędów proceduralnych, nie odnosząc się ostatecznie do merytorycznego rozstrzygnięcia tej kwestii.

Czy akty prawne o charakterze zarządczym (np. zarządzenie) mogą być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności na podstawie KPA?

Odpowiedź sądu

Organ administracji uznał, że akty te mają charakter formalno-organizacyjny i nie podlegają KPA, jednak NSA nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie.

Uzasadnienie

NSA wskazał na niekonsekwencję organu w ocenie charakteru aktów prawnych i brak dowodów w aktach sprawy, co w połączeniu z błędami proceduralnymi WSA uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 935 art. 185 § 1

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nowelizacja k.p.a. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Nowelizacja k.p.a. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

k.s.h. art. 282 § 1