Orzeczenie · 2022-01-04

I OSK 2093/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-01-04
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnypomoc społecznausługi opiekuńczeprawo miejscoweuchwałyrozstrzygnięcie nadzorczekompetencjesubdelegacjaprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. Uchwała ta, poprzez dodanie § 4a, wprowadziła możliwość uwzględniania warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, określonych w szczególnych programach, w tym współfinansowanych ze środków unijnych lub innych źródeł. Wojewoda uznał, że takie uregulowanie jest sprzeczne z art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.), który nakłada na radę gminy obowiązek określenia szczegółowych warunków odpłatności, i stanowi niedopuszczalną subdelegację kompetencji. WSA w Gliwicach uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że uchwała umożliwia gminie realizację zadań w ramach programów finansowanych ze środków zewnętrznych, a dodany przepis nie stanowi subdelegacji kompetencji. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i oddalił skargę gminy. NSA uznał, że choć technika odesłania jest dopuszczalna, to w tym przypadku § 4a uchwały nie odsyłał do konkretnych przepisów prawnych, lecz do bliżej nieokreślonych 'programów', co pozbawiało uchwałę treści normatywnej i naruszało zasadę działania na podstawie prawa (art. 7 Konstytucji RP) oraz zasadę hierarchii źródeł prawa (art. 87 Konstytucji RP). NSA stwierdził, że odesłanie do programów, które nie mają statusu aktów prawa powszechnie obowiązującego, jest sprzeczne z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) w zw. z art. 50 ust. 6 u.p.s. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących błędnej wykładni art. 115a u.p.s. ani naruszenia przepisów postępowania przez WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad tworzenia prawa miejscowego przez rady gmin, dopuszczalność odesłań w uchwałach do zewnętrznych programów, zasada działania na podstawie prawa i hierarchia źródeł prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której uchwała rady gminy odwołuje się do zewnętrznych programów w zakresie odpłatności za usługi opiekuńcze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy, która odwołuje się do warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze określonych w zewnętrznych programach (np. unijnych), stanowi dopuszczalne odesłanie czy niedopuszczalną subdelegację kompetencji rady gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie odwołanie do bliżej nieokreślonych programów, które nie mają statusu aktów prawa powszechnie obowiązującego, stanowi naruszenie prawa i pozbawia uchwałę treści normatywnej.

Uzasadnienie

Uchwała rady gminy musi stanowić prawo miejscowe, które jest powszechnie obowiązujące i zawiera normy prawne. Odesłanie w akcie prawa miejscowego powinno następować do konkretnych przepisów prawnych lub aktów normatywnych, a nie do bliżej nieokreślonych programów, które nie mają mocy prawnej. Takie odwołanie narusza zasadę działania na podstawie prawa i hierarchię źródeł prawa.

Czy przepis art. 115a ustawy o pomocy społecznej stanowi podstawę do podjęcia przez radę gminy uchwały, która uwzględnia warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze określone w zewnętrznych programach?

Odpowiedź sądu

Przepis ten umożliwia finansowanie zadań gminy ze środków zewnętrznych, ale nie stanowi podstawy do przyjmowania jako obowiązujące normy prawne uchwały opartej na warunkach z zewnętrznych, pozaprawnych aktów.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że art. 115a u.p.s. umożliwia finansowanie zadań gminy ze środków Funduszu Solidarnościowego. Jednakże, samo finansowanie nie upoważnia rady do tworzenia prawa miejscowego w oparciu o warunki z programów niebędących aktami prawa powszechnie obowiązującego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 50 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 148

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 115a

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 171 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady techniki prawodawczej art. 143

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Zasady techniki prawodawczej art. 22

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Zasady techniki prawodawczej art. 156

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Zasady techniki prawodawczej art. 158

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

ustawa o FS art. 7

Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym

uCOVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy odwołująca się do bliżej nieokreślonych programów, które nie są aktami prawa powszechnie obowiązującego, narusza zasadę działania na podstawie prawa i hierarchię źródeł prawa. • Odesłanie w akcie prawa miejscowego powinno następować do konkretnych przepisów prawnych lub aktów normatywnych, a nie do programów. • Uchwała pozbawiona treści normatywnej nie może stanowić podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej.

Odrzucone argumenty

Uchwała rady gminy, która odwołuje się do warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze określonych w zewnętrznych programach, stanowi dopuszczalne odesłanie, a nie niedopuszczalną subdelegację kompetencji. • Przepis art. 115a ustawy o pomocy społecznej stanowi podstawę do podjęcia przez radę gminy uchwały, która uwzględnia warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze określone w zewnętrznych programach.

Godne uwagi sformułowania

nie jest tożsame z przeniesieniem kompetencji do regulowania kwestii przekazanej do właściwości rady • ustanowienie w uchwale normy pozbawionej treści normatywnej, a przez to niewypełniającej delegacji z art. 50 ust. 6 u.p.s. • przepis odsyłający będzie stanowił całość normatywną dopiero z przepisem, do którego odsyła. Całość musi jednak mieć charakter normatywny • odesłanie do programu nie jest odesłaniem do przepisów, nawet rzeczowo i przedmiotowo określonych • przez takie odesłanie rada nie utworzyła podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, nawet po zidentyfikowaniu programu i przyjętych w nim zasad przyznawania świadczeń.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Iwona Bogucka

sprawozdawca

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad tworzenia prawa miejscowego przez rady gmin, dopuszczalność odesłań w uchwałach do zewnętrznych programów, zasada działania na podstawie prawa i hierarchia źródeł prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której uchwała rady gminy odwołuje się do zewnętrznych programów w zakresie odpłatności za usługi opiekuńcze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia techniki prawodawczej i tworzenia prawa miejscowego, co jest kluczowe dla samorządów i prawników administracyjnych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie uchwał.

Czy gmina może tworzyć prawo 'na podstawie programów'? NSA wyjaśnia granice uchwał samorządowych.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst