I OSK 2088/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-12-04
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiinwestycja celu publicznegoograniczenie sposobu korzystanialinie elektroenergetycznepostępowanie administracyjneprawo rzeczowedroga koniecznaodszkodowanie

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy linii elektroenergetycznej, uznając, że rokowania nie doprowadziły do porozumienia, a inwestycja jest zgodna z decyzją lokalizacyjną.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy linii elektroenergetycznej. Spółdzielnia zarzucała m.in. brak analizy uciążliwości inwestycji i prowadzenie rokowań w toku wydawania decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z decyzją lokalizacyjną, a rokowania między inwestorem a użytkownikiem wieczystym nie doprowadziły do porozumienia, co uzasadniało wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (działki nr [...] i [...]) w celu budowy linii kablowej niskiego napięcia 0,4 kV. Spółdzielnia podnosiła zarzuty dotyczące braku analizy uciążliwości inwestycji, prowadzenia rokowań w toku wydawania decyzji oraz wyłączenia organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że decyzje organów administracji były zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że budowa linii elektroenergetycznej jest inwestycją celu publicznego, a jej lokalizacja została prawomocnie ustalona w odrębnej decyzji, której nie można kwestionować na etapie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd stwierdził również, że rokowania między inwestorem (P. S.A.) a użytkownikiem wieczystym (Spółdzielnią) trwały ponad rok i nie doprowadziły do zawarcia porozumienia, mimo że Spółdzielnia wyraziła zgodę warunkową, uzależnioną od spełnienia przez inwestora żądań finansowych, które okazały się dla niego nie do przyjęcia. Brak dobrowolnego udostępnienia nieruchomości uzasadniał wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z niej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący wyłączenia organu pierwszej instancji, wskazując, że stronami postępowania nie była Gmina, lecz inwestor i użytkownik wieczysty.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli rokowania trwały odpowiednio długo i nie doprowadziły do zawarcia umowy, a inwestycja jest zgodna z decyzją lokalizacyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rokowania trwały ponad rok i nie doprowadziły do porozumienia, a warunkowa zgoda Spółdzielni nie była równoznaczna z brakiem zgody na udostępnienie nieruchomości. Brak dobrowolnego udostępnienia nieruchomości uzasadnia wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, w tym konieczność braku zgody właściciela/użytkownika wieczystego na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, oraz zgodność z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania, celem uzyskania dobrowolnej zgody.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 124 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 8

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Wyłączenie prezydenta miasta na prawach powiatu sprawującego funkcję starosty, gdy stroną postępowania jest gmina lub powiat.

u.p.z.p. art. 2 § 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Katalog celów publicznych, w tym budowa i utrzymanie ciągów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja celu publicznego zgodna z decyzją lokalizacyjną. Rokowania między inwestorem a użytkownikiem wieczystym nie doprowadziły do porozumienia. Warunkowa zgoda Spółdzielni nie jest równoznaczna z brakiem zgody na udostępnienie nieruchomości. Lokalizacja inwestycji nie podlega kwestionowaniu na etapie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak analizy uciążliwości inwestycji. Naruszenie art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez wydanie decyzji pomimo wyrażenia zgody przez użytkownika wieczystego i prowadzenia rokowań. Naruszenie art. 124 ust. 8 u.g.n. poprzez wydanie decyzji przez organ podlegający wyłączeniu. Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dowolną ocenę. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo którędy konkretnie będzie przebiegać. Wyrażenie zgody warunkowej, uzależnionej od spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych żądań finansowych, jest w istocie równoznaczne z brakiem zgody na udostępnienie nieruchomości. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania przebiegu linii i obszaru na którym zaplanowano inwestycję.

Skład orzekający

Piotr Mikołajczyk

przewodniczący

Beata Czyżewska

sprawozdawca

Jarosław Czerw

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, w szczególności w kontekście rokowań, lokalizacji inwestycji oraz wyłączenia organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy linii elektroenergetycznej, ale zasady interpretacji art. 124 u.g.n. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między interesem prywatnym (spółdzielni mieszkaniowej jako użytkownika wieczystego) a interesem publicznym (budowa infrastruktury energetycznej). Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o gospodarce nieruchomościami i procedur administracyjnych.

Spółdzielnia kontra energetyka: Kto ma prawo do ziemi pod linię energetyczną?

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 661/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Jarosław Czerw
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 124 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4-8
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Dnia 4 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 24 lipca 2025 roku znak: GN-III.7581.70.2025.DS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 lipca 2025 r., znak: GN-III.7581.70.2025.DS Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w Ł., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 24 lutego 2025 r. znak: DM-DM-VIII.6853.14.2024.PW w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 11 sierpnia 2023 r. nr DPRG-UA-VI. 182. P. 2023, znak: DPRG-UA-VI-6733.140.2023 Prezydent Miasta Łodzi ustalił na rzecz P. S.A. z siedzibą w L., lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej tj. linii kablowej niskiego napięcia 0,4 kV wraz ze złączem kablowo - pomiarowym na terenie przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w Ł. w granicach nieruchomości o nr ew. działek [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] w obrębie [...] oraz nr [...] ,[...] ,[...] w obrębie [...] . Decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna z dniem 21 września 2023 r.
Przebieg powyższej inwestycji celu publicznego został ustalony m.in. na działkach nr [...] i [...] , będących własnością Gminy Miasta Łódź, pozostających w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą w Ł., zgodnie z KW nr [...] i [...] .
Wnioskiem z 5 kwietnia 2024 r. P. S.A. z siedzibą w L. wystąpiła do Prezydenta Miasta Łodzi o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonych w Ł., oznaczonych jako działki nr [...] i [...] w obrębie [...] oraz nr [...] w obrębie [...] w celu realizacji inwestycji polegającej na wybudowaniu kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV.
W odrębnym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 21 sierpnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o ograniczeniu korzystania z części nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...] [...] [...],[...],[...],[...] oznaczonej, jako działka nr [...] w obrębie [...] .
Pismem z 7 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi zawiadomił strony o wszczęciu postępowania na wniosek P. S.A. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek gruntu nr [...] w obrębie [...] i nr [...] w obrębie [...] , w celu budowy kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV.
Decyzją z 24 lutego 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4, 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 z późn.zm. - dalej w skrócie "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a.") orzekł:
1. o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie:
a) [...] jako działka nr [...] (KW nr [...] ), poprzez zezwolenie P. S.A. na budowę kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV, zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji na części ww. działki o pow. 8 m2 oznaczonej kolorem różowym i zajęcie terenu na czas prowadzenia robót o pow. 14 m2, oznaczonego kolorem niebieskim,
b) [...] jako działka nr [...] (KW nr [...]), poprzez zezwolenie P. S.A. na budowę kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV, zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji na części ww. działki o pow. 28 m2 oznaczonej kolorem różowym i zajęcie terenu na czas prowadzenia robót o pow. 51 m2, oznaczonego kolorem niebieskim,
2. o zobowiązaniu P. S.A. do: zapewnienia użytkownikom dojścia i dojazdu do pozostałej części nieruchomości nieobjętej niniejszym ograniczeniem, zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed zniszczeniem w trakcie trwania robót, dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się na gruncie przed przystąpieniem do prac na przedmiotowej nieruchomości, sporządzenia protokołu zniszczeń i strat po zakończeniu prowadzenia robót celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac;
3. zobowiązaniu każdoczesnego właściciela nieruchomości do udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z przebudową, konserwacją oraz usuwaniem awarii sieci elektroenergetycznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " z siedzibą w Łodzi wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do zakończenia rokowań, a właściciel odmówił udostępnienia nieruchomości, art. 7 k.p.a., art. 13 § 1 i 2 k.p.a., art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP i art. 140 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu podniesiono, że inwestor nie wyraził zgody na zaproponowaną przez Spółdzielnię wysokość opłaty za wykorzystanie terenu i zaoferował opłatę w wysokości 1000 zł, która była nie do przyjęcia. Z tego względu Spółdzielnia podtrzymała swoją propozycję, nie zrywając jednak rokowań. Zdaniem strony, organ błędnie przyjął, że zakończono rokowania i Spółdzielnia nie wyraziła zgody na udostępnienie terenu, jak również, że brak zgody na zaproponowane przez inwestora wynagrodzenie jest tożsamy z odmową udostępnienia terenu (w efekcie czego błędnie przyznał prymat interesu prywatnego inwestora nad interesem społeczności lokalnej).
Powołaną na wstępie decyzją z 24 lipca 2025 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Motywując podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda Łódzki w pierwszej kolejności przywołał przepisy art. 124 ust. 1, 2, 3, 4 i 7 u.g.n., art. 6 pkt 2 u.g.n., a następnie wyjaśnił, że budowa urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej tj. linii kablowej niskiego napięcia 0,4 kV, jest inwestycją celu publicznego.
Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. przewiduje dwie przesłanki ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela. Po pierwsze, niezbędne jest ustalenie okoliczności braku zgody właścicieli na "zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych
przewodów i urządzeń". Po drugie, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinno nastąpić zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie Prezydent Miasta Łodzi decyzją lokalizacyjną z 11 sierpnia 2023 r. ustalił na rzecz P. S.A. lokalizację inwestycji celu publicznego w taki sposób, że kabel elektroenergetyczny nN 0,4 kV przechodzi m.in. przez fragment obszaru działek nr [...] i [...] , będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " (decyzja uprawomocniła się 21 września 2023 r.). W liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji, oznaczonych na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji lokalizacyjnej, znalazła się niewielka część działek nr [...] i [...] .
Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo którędy konkretnie będzie przebiegać kabel elektroenergetyczny, gdyż kwestie te zostały sprecyzowane wcześniej w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana, na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., powinna uwzględnić te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku zgody właścicieli nieruchomości. Rolą organu wydającego decyzję w trybie art. 124 u.g.n. nie jest bowiem weryfikowanie przebiegu inwestycji liniowej, czy też dokonywanie zmian w jej przebiegu. Organ nie jest również uprawniony do kontrolowania prawidłowości jej wyznaczenia.
Ustalone zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 24 lutego 2025 r. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, które obejmuje zezwolenie na budowę kabla elektroenergetycznego, wynosi, odpowiednio 8 m2 zajęcia trwałego przy 14 m2 zajęcia czasowego (na czas trwania robót) na działce nr [...] oraz 28 m2 zajęcia trwałego przy 51 m2 zajęcia czasowego na działce nr [...] i jest zgodne z decyzją lokalizacyjną. Przebieg linii kablowej i obszary ograniczenia mieszą się w granicach linii rozgraniczających teren inwestycji, co potwierdza załącznik graficzny do decyzji z 24 lutego 2025 r. (mapa w skali 1:500).
Co zaś się tyczy przesłanki braku zgody użytkownika wieczystego na planowaną inwestycję w obrębie jego nieruchomości, to wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno zostać poprzedzone rokowaniami, przeprowadzonymi przez inwestora, który zamierza realizować cel publiczny zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. Zatem chodzi tu o rokowania z właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, celem udostępnienia nieruchomości w sposób dobrowolny.
Z akt sprawy wynika, że inwestor - P. S.A. od października 2023 r. do stycznia 2025 r. prowadził negocjacje pisemne i e-mailowe z użytkownikiem wieczystym, zmierzające do uzyskania jego dobrowolnej zgody na wykonanie prac na przedmiotowych działkach. Rokowania rozpoczęły się pismem do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z 11 października 2023 r., a zakończyły na korespondencji e-mailowej z 20 stycznia 2025 r. i nie doprowadziły do zawarcia porozumienia. Nie została zawarta umowa w sprawie dobrowolnego udostępnienia terenu.
Wprawdzie w piśmie z 30 czerwca 2024 r., skierowanym do Urzędu Miasta Łodzi (w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania) Spółdzielnia oświadczyła, że "nie wnosi sprzeciwu do wykonania robót na terenie ww. działek", jednakże kolejna, podjęta przez inwestora próba umownego załatwienia sprawy nie uzyskała aprobaty Spółdzielni. Pismem z 31 lipca 2024 r. inwestor przekazał użytkownikowi wieczystemu dwa egzemplarze umowy o udostępnienie nieruchomości wraz z załącznikiem graficznym - mapę obrazującą przebieg projektowanej inwestycji, z zaznaczonymi powierzchniami udostępnienia. Ponownie za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniach 6 sierpnia i 13 września 2024 r. pełnomocnik inwestora przekazał Spółdzielni wzór umowy na nieodpłatne udostępnienie nieruchomości oraz mapę z zaznaczonymi powierzchniami udostępnienia gruntu, prosząc o ustosunkowanie się do przedstawionej propozycji. W odpowiedzi [...] września 2024 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " wystosowała pismo do pełnomocnika inwestora – D. M. (pismo nr [...] ), w którym wyraziła zgodę na wykonanie prac na terenie działek nr [...] i [...] , przy zachowaniu warunków m.in. uzgodnienia zakresu prac z Administracją Osiedla "[...] Z.", wniesienia opłaty z tytułu zajęcia terenu w wys. 5000 zł + VAT, zdeponowania na koncie spółdzielni kaucji w wys. 2000 zł z tytułu zabezpieczenia kosztów przywrócenia terenu do stanu pierwotnego. W piśmie tym Spółdzielnia zastrzegła, że rozpoczęcie robót może nastąpić po spełnieniu powyższych warunków oraz sporządzeniu protokołu przekazania terenu. Zatem strona "wyraziła zgodę" na budowę na działkach kabla elektroenergetycznego, ale była to jedynie zgoda warunkowa. Dopóki inwestor nie spełnił warunków udzielenia tej zgody - o uzgodnieniu stanowisk stron nie mogło być mowy.
Dalsze negocjacje toczyły się już za pośrednictwem poczty elektronicznej. 7 października 2024 r. pełnomocnik inwestora proponował Spółdzielni wynagrodzenie z tytułu zajęcia terenu najpierw w wys. 800 zł netto, a później 1000 zł netto. Spółdzielnia w e-mailu z 7 października 2024 r. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] września 2024 r. nr [...] dotyczące kwot wynagrodzenia z tytułu zajęcia terenu i kaucji zabezpieczającej. Do zawarcia umowy zatem nie doszło.
Następnie inwestor za pośrednictwem poczty elektronicznej 10 grudnia 2024 r.
ponownie przekazał użytkownikowi wieczystemu propozycje umowy udostępnienia działek, ponownie oferując 1000 zł netto wynagrodzenia za zajęcie terenu. W treści tej wiadomości inwestor wyznaczył użytkownikowi wieczystemu termin 2 miesięcy na zawarcie umowy.
Pismem z 20 stycznia 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " podtrzymała swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] września 2024 r. nr [...] , dotyczące kwot wynagrodzenia z tytułu zajęcia terenu i kaucji zabezpieczającej. Rokowania należało po tym uznać za zakończone, jako że wzajemne oczekiwania stron, były nie do przyjęcia dla strony przeciwnej.
Reasumując organ stwierdził, że inwestor podjął czynności mające na celu przeprowadzenie rokowań, co zostało udowodnione w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jednakże nie uzyskał zgody użytkownika wieczystego nieruchomości i nie doszło do dobrowolnego udostępnienia nieruchomości. Wyrażenie zgody warunkowej, uzależnionej od spełnienia przez inwestora postulatów Spółdzielni, nie może być uznane za jednoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnienie nieruchomości.
Skoro użytkownik wieczysty nie wyraził zgody na przeprowadzenie inwestycji
na nieruchomości za wynagrodzeniem oferowanym przez pełnomocnika inwestora, zaś inwestor nie zaakceptował oferty finansowej użytkownika wieczystego, to ziściła się przesłanka dopuszczalności wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania
z nieruchomości przez Prezydenta Miasta Łodzi.
Wojewoda odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu o błędnym uznaniu przez organ, że doszło do zakończenia rokowań oraz, że brak zgody Spółdzielni na zaproponowane przez inwestora wynagrodzenie jest tożsame z odmową udostępnienia terenu, stwierdził, iż strony negocjacji postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia, czego konsekwencją jest brak zgody i brak zawartej umowy o udostępnienie nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego wyrażenie zgody warunkowej tj. uzależnionej od spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych żądań finansowych, jest równoznaczne z brakiem zgody na udostępnienie nieruchomości, o której mowa w art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że inwestor prowadził rokowania zmierzające do uzyskania zgody Spółdzielni i dobrowolnego udostępnienia nieruchomości, jednakże zakończyły się one niepowodzeniem, co otworzyło drogę do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji. Wprawdzie 2-miesięczny termin na zawarcie umowy wyznaczono Spółdzielni dopiero w piśmie z 10 grudnia 2024 r., jednakże nie zmienia to faktu, że rokowania trwały ponad rok i nie doprowadziły do zawarcia porozumienia.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 13 § 1 i 2 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania działań zmierzających do polubownego załatwienia sprawy na drodze ugody lub mediacji, organ drugiej instancji wskazał, że ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów do przesyłania energii elektrycznej, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie dobrowolnej zgody na wykonanie prac. Czynności związane z negocjacjami, dotyczące warunków udostępnienia nieruchomości inwestorowi celem wykonania prac oraz wysokość wynagrodzenia z tym związana, pozostaje wyłącznie w gestii stron.
W analizowanej sprawie rokowania trwały ponad rok (od 11 października 2023 r. do 20 stycznia 2025 r.) i nie doprowadziły do zawarcia umowy w kwestii dobrowolnego udostępnienia nieruchomości inwestorowi. Tym samym wyczerpana została, przewidziana przez ustawodawcę w tej kategorii spraw, droga polubownego załatwienia sprawy.
Zdaniem Wojewody Łódzkiego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut podniesiony w toku postępowania odwoławczego (w piśmie z 13 czerwca 2025 r.), że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma merytorycznego uzasadnienia przebiegu trasy kabla, poza ogólnikowym stwierdzeniem we wniosku inwestora, że jest to najkrótsza trasa, która zapewni najlepsze parametry pracy sieci. Otóż 11 sierpnia 2023 r. została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nr DPRG-UA-VI.182.P.2023, która uprawomocniła się 21 września 2023 r. i przesądza takie, a nie inne położenie linii elektroenergetycznej. Ponadto - jak wynika z akt sprawy - działka nr [...] jest terenem przemysłowym, nie jest ogrodzona, ani zabudowana, znajduje się na niej zieleń nieurządzona. Działka nr [...] jest drogą - nie jest ogrodzona, ani zabudowana. Znajduje się na niej zieleń
nieurządzona oraz droga dojazdowa. Tymczasem kabel niskiego napięcia ułożony będzie w ziemi, na terenie zieleni i chodnika. Zatem ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " będą niewielkie.
Reasumując, Wojewoda Łódzki uznał, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 u.g.n., co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w Ł. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc zarzuty:
1. naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji nieprzeprowadzenia przez organy pierwszej i drugiej instancji analizy uciążliwości inwestycji dla użytkownika wieczystego nieruchomości oraz analizy sposobu poprowadzenia kabla przez teren inwestycji;
2. naruszenia art. 124 ust. 1 i art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez wydanie decyzji pomimo wyrażenia zgody przez użytkownika wieczystego na przeprowadzenie inwestycji, a także poprzez uznanie, że rokowania zostały zakończone bez konsensusu, w sytuacji, gdy w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji rokowania były w toku;
3. naruszenie art. 124 ust. 8 u.g.n. poprzez wydanie decyzji w pierwszej instancji przez Prezydenta Miasta Łodzi, podczas gdy organ ten powinien podlegać wyłączeniu, bowiem Gmina Miasto Łódź reprezentowana przez Prezydenta Miasta Łodzi jest właścicielem działek nr [...] oraz [...] ;
4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę oraz niewyjaśnienie istotnych kwestii w uzasadnieniu decyzji, w szczególności co do analizy uciążliwości inwestycji dla użytkownika wieczystego nieruchomości oraz sposobu poprowadzenia kabla przez teren inwestycji, a także co do okoliczności niewyrażenia zgody przez użytkownika wieczystego na przeprowadzenie inwestycji oraz zakończenia rokowań bez konsensusu;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu
pierwszej instancji w sytuacji istnienia podstaw do uchylenia lub zmiany tej decyzji.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 2 grudnia 2025 r. pełnomocnik uczestnika postępowania P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. wniósł o oddalenie skargi w całości.
Na rozprawie 4 grudnia 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej adw. K. B. poparła skargę. H. G. - pełnomocnik Zarządu Spółdzielni przyłączyła się do stanowiska adw. K.B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest trafna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja/postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego z 24 lipca 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 24 lutego 2025 r. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości dowodzi, że została ona wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przesłanki materialnoprawne wydania przez właściwy organ decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostały uregulowane przez ustawodawcę w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1145 - dalej w skrócie "u.g.n."). Zgodnie z art. 124 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (ust. 1). Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (ust. 2). Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio (ust. 3). Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. (ust. 4). Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości (ust. 5). Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z przebudową, konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio (ust. 6). Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki (ust. 7). W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 8).
Wobec przytoczonego wyżej art. 124 u.g.n. godzi się przede wszystkim wyjaśnić, że ograniczenie sposobu korzystania nieruchomości jest instytucją ingerującą w konstytucyjnie chronione prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Z tego też względu ustawodawca sprecyzował ściśle przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie aby decyzja w tym przedmiocie mogła zostać wydana. Po pierwsze, planowana inwestycja musi mieć charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n. Po drugie, ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po trzecie, właściciel / użytkownik wieczysty nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co mają potwierdzać udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem / użytkownikiem wieczystym.
Podkreślić w tym miejscu należy, że co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być bowiem sprecyzowane wcześniej, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia inwestora z właścicielem / użytkownikiem wieczystym w nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód.
Analiza zgromadzonego w sprawie kompletnego materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego przez organy orzekające obu instancji dowodzi, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] , oznaczonej nr. ew. [...] w obrębie [...] i nr [...] w obrębie [...] .
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskowana inwestycja, polegająca na budowie kabla elektroenergetycznego nN 0,4 kV na części działek nr [...] i [...] stanowi inwestycję celu publicznego. Pod pojęciem "inwestycji celu publicznego", zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1130), należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.). W rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi są budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Spełniona wobec tego została pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek warunkujących wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Materiał aktowy kontrolowanej sprawy dowodzi również, że ograniczenie sposobu korzystania z części w/w nieruchomości jest zgodne z wydaną uprzednio decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Otóż, decyzją z 11 sierpnia 2023 r. nr DPRG-UA-VI. 182. P. 2023 Prezydent Miasta Łodzi, na wniosek P. S.A. z siedzibą w L., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, t.j. linii kablowej niskiego napięcia 0,4kV wraz ze złączem kablowo-pomiarowym na terenie przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w Ł. w granicach nieruchomości o nr ewid. działek [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] , [...] ,[...] ,[...] obr. [...] . Linie rozgraniczające teren inwestycji pokrywające się z granicami terenu objętego wnioskiem oznaczono w załączniku graficznym sporządzonym na kopii mapy w skali 1:500, stanowiącym integralną część decyzji. Z uzasadnienia w/w rozstrzygnięcia wynika, że planowana inwestycja stanowić będzie nowy element istniejącej infrastruktury technicznej, jako uzupełnienie uzbrojenia terenu podnoszący standard i umożliwiający zaspokojenie potrzeb zaopatrzenia w energię elektryczną istniejącej i planowanej zabudowy. Przedmiotową inwestycję należy traktować zatem, jako cel publiczny o znaczeniu lokalnym. Decyzja lokalizacyjna uzyskała przymiot ostateczności z dniem [...] września 2023 r. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości brak jest prawnej możliwości kwestionowania przez właściciela / użytkownika wieczystego nieruchomości przebiegu inwestycji celu publicznego. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok z 1 grudnia 2021 r., I OSK 2088/19) podkreśla się, że na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania przebiegu linii i obszaru na którym zaplanowano inwestycję. Lokalizacja inwestycji jest przedmiotem odrębnej decyzji, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa: rodzaj inwestycji; warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów odrębnych, linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali... (art. 54 pkt 1, 2 in princ. i pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z późn. zm., dalej u.p.z.p.). Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 55 u.p.z.p). Analiza uciążliwości dla właściciela nie może wykraczać poza unormowanie art. 112 ust. 3 i art. 124 u.g.n. (wyrok NSA z 23 listopada 2009 r. I OSK 197/09). Organ w sprawie prowadzonej w trybie art. 124 u.g.n. nie jest uprawniony do badania uciążliwości linii elektroenergetycznej na konkretnej nieruchomości, gdyż taki obowiązek nie wynika z treści ww. przepisu. Kwestia ta jest badana w postępowaniu planistycznym, a także, jeśli wymagają tego przepisy szczególne, w postępowaniu, które kończy decyzja środowiskowa (wyrok NSA z: 23 marca 2017 r. I OSK 99/17; 23 maja 2017 r. I OSK 336/16, cbosa). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 września 2023 r., I OSK 270/23 w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wydając decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego organ właściwy do wydania tego rozstrzygnięcia nie jest uprawniony do analizowania, czy lokalizacja inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora jest zasadna czy też nie, ani czy inna lokalizacja inwestycji byłaby korzystniejsza z punktu widzenia właścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać. Na etapie tego postępowania organy nie są również uprawnione do własnej oceny zasadności technicznej lub ekonomicznej zaproponowanej przez inwestora trasy przebiegu linii. Podsumowując, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w sposób wiążący przesądza trasę przebiegu inwestycji liniowej i trasa jej przebiegu nie jest rozpatrywana z punktu widzenia korzyści właścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać. Ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uwzględnia okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji i ewentualnych nieprawidłowości, jakie zaistniały, przy ustalaniu tej lokalizacji, ponieważ lokalizacja ta jest przedmiotem odrębnej decyzji, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji.
Stwierdzić w związku z powyższym należy, że na gruncie kontrolowanej sprawy zakres ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości nr [...] i [...] przesądza w kontrolowanej sprawie decyzja z 11 sierpnia 2023 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dodać w tym miejscu trzeba, że według wniosku inwestora jest to możliwie najkrótsza trasa przyłącza elektroenergetycznego. Biorąc pod uwagę wytyczne, którymi należy się kierować przy sporządzaniu dokumentacji projektowej, zasilenie się z dalszego miejsca stacji transformatorowej spowodowałoby pogorszenie parametrów pracy sieci elektroenergetycznej (tj. zwiększenie spadku napięcia oraz pogorszenie warunków ochrony przed dotykiem bezpośrednim) oraz znacząco podniosłoby koszt inwestycji. Z uwagi na powyższe nie ma możliwości ominięcia przedmiotowych nieruchomości. Według wypisu z ewidencji gruntów działka nr [...] jest terenem przemysłowym, obecnie nie jest ona ogrodzona ani zabudowana, zlokalizowana jest na niej zieleń nieurządzona. Natomiast działka nr [...] według wypisu z ewidencji gruntów jest drogą, aktualnie nie jest ogrodzona ani zabudowana, zlokalizowana jest na niej zieleń nieurządzona oraz droga. Projektowany kabel ułożony będzie w ziemi, na działkach nr [...] , [...] , [...] układany będzie na terenie zieleni oraz chodnika. Pod wjazdami na posesje prace będą wykonywane przy użyciu metod bezwykopowych (...).
W przekonaniu Sądu w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy wydanie spornej decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem pomiędzy stronami postępowania rokowań, co niewątpliwie znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W trakcie rokowań strony nie doszły do porozumienia w zakresie udostępnienia nieruchomości. W judykaturze sądów administracyjnych wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie precyzuje okoliczności, jakie winny w wypadku rokowań wystąpić. Niemniej jednak przyjmuje się, że przez rokowania należy rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia. Rokowania polegają więc na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Przyjąć należy, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie jak: dobra albo zła wiara inwestora czy też ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego. Wobec tego brak zgody właściciela na realizację prac oznacza nie tylko stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań bądź oświadczył wprost, że nie wyraża zgody na realizację inwestycji. Niemożność uzyskania zgody właściciela ma miejsce także w sytuacji, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron (vide: wyroki NSA z: 24 listopada 2020 r. I OSK 1046/20; 19 marca 2025 r., I OSK 540/22; 17 lipca 2025 r., I OSK 1483/22; 24 września 2025 r., I OSK 1767/22; 30 stycznia 2025 r.; I OSK 2163/21; 30 stycznia 2025 r., I OSK 1167/21; 27 stycznia 2025 r., I OSK 2266/21; 20 grudnia 2024 r., I OSK 1964/21; 18 grudnia 2024 r., I OSK 1795/21 - wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak z kolei zauważył NSA w wyroku z 24 kwietnia 2025 r., I OSK 778/22 strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, za wyjątkiem obligatoryjnego ich zainicjowania. Ustawodawca nie formalizuje także momentu zakończenia rokowań, wobec czego mogą one zostać zakończone w dowolnym czasie, np. w sytuacji, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron, brak jest szans na zawarcie porozumienia. Podkreślić w tym miejscu też trzeba, że istotą rokowań jest ich dobrowolność i swoboda w przedstawianiu drugiej stronie swojej propozycji. Nie jest więc możliwe ani kontrolowanie w tym przypadku przez organ a tym bardziej przez sąd administracyjny stron prowadzących owe uzgodnienia, ani też wymaganie od nich, by negocjacje te spełniały jakieś bliżej nieokreślone warunki.
W kontrolowanej sprawie, jak trafnie ocenił Wojewoda Łódzki, rokowania trwały ponad rok i nie doprowadziły do zawarcia umowy w kwestii dobrowolnego udostępnienia nieruchomości inwestorowi. Inwestor - P. S.A. od października 2023 r. do stycznia 2025 r. prowadził negocjacje pisemne i e-mailowe z użytkownikiem wieczystym, zmierzające do uzyskania jego dobrowolnej zgody na wykonanie prac na przedmiotowych działkach. Rokowania rozpoczęły się pismem do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z 11 października 2023 r., a zakończyły na korespondencji e-mailowej z 20 stycznia 2025 r. i nie doprowadziły do zawarcia porozumienia. Nie została zawarta umowa w sprawie dobrowolnego udostępnienia terenu. Wprawdzie w piśmie z 30 czerwca 2024 r., skierowanym do Urzędu Miasta Łodzi (w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania) Spółdzielnia oświadczyła, że "nie wnosi sprzeciwu do wykonania robót na terenie ww. działek", jednakże kolejna, podjęta przez inwestora próba umownego załatwienia sprawy nie uzyskała aprobaty Spółdzielni. Pismem z 31 lipca 2024 r. inwestor przekazał użytkownikowi wieczystemu dwa egzemplarze umowy o udostępnienie nieruchomości wraz z załącznikiem graficznym - mapę obrazującą przebieg projektowanej inwestycji, z zaznaczonymi powierzchniami udostępnienia. Ponownie za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniach 6 sierpnia i 13 września 2024 r. pełnomocnik inwestora przekazał Spółdzielni wzór umowy na nieodpłatne udostępnienie nieruchomości oraz mapę z zaznaczonymi powierzchniami udostępnienia gruntu, prosząc o ustosunkowanie się do przedstawionej propozycji. W odpowiedzi [...] września 2024 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " wystosowała pismo do pełnomocnika inwestora – D.M. (pismo nr [...] ), w którym wyraziła zgodę na wykonanie prac na terenie działek nr [...] i [...] , przy zachowaniu warunków m.in. uzgodnienia zakresu prac z Administracją Osiedla "[...] Z.", wniesienia opłaty z tytułu zajęcia terenu w wys. 5000 zł + VAT, zdeponowania na koncie spółdzielni kaucji w wys. 2000 zł z tytułu zabezpieczenia kosztów przywrócenia terenu do stanu pierwotnego. W piśmie tym Spółdzielnia zastrzegła, że rozpoczęcie robót może nastąpić po spełnieniu powyższych warunków oraz sporządzeniu protokołu przekazania terenu. Zatem strona "wyraziła zgodę" na budowę na działkach kabla elektroenergetycznego, ale była to jedynie zgoda warunkowa. Dopóki inwestor nie spełnił warunków udzielenia tej zgody - o uzgodnieniu stanowisk stron nie mogło być mowy. Dalsze negocjacje toczyły się już za pośrednictwem poczty elektronicznej. 7 października 2024 r. pełnomocnik inwestora zaproponował Spółdzielni wynagrodzenie z tytułu zajęcia terenu najpierw w wysokości 800 zł netto, a później 1000 zł netto. Spółdzielnia w e-mailu z 7 października 2024 r. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] września 2024 r. nr [...] dotyczące kwot wynagrodzenia z tytułu zajęcia terenu i kaucji zabezpieczającej. Do zawarcia umowy zatem nie doszło. Następnie inwestor za pośrednictwem poczty elektronicznej 10 grudnia 2024 r. ponownie przekazał użytkownikowi wieczystemu propozycje umowy udostępnienia działek, ponownie oferując 1000 zł netto wynagrodzenia za zajęcie terenu. W treści tej wiadomości inwestor wyznaczył użytkownikowi wieczystemu termin 2 miesięcy na zawarcie umowy. Pismem z 20 stycznia 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " podtrzymała swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] września 2024 r. nr [...] , dotyczące kwot wynagrodzenia z tytułu zajęcia terenu i kaucji zabezpieczającej. Rokowania należało po tym uznać za zakończone, ponieważ wzajemne oczekiwania stron, były nie do przyjęcia dla strony przeciwnej. Rację ma wobec tego organ twierdząc, że wyrażenie zgody warunkowej tj. uzależnionej od spełnienia przez wnioskodawcę dodatkowych żądań finansowych, jest w istocie równoznaczne z brakiem zgody na udostępnienie nieruchomości, o której mowa w art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. Spełniona tym samym została trzecia z wymienionych na wstępie rozważań przesłanek warunkujących wydanie zaskarżonej decyzji.
Podsumowując poczynione dotychczas rozważania Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji zgromadziły kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego ustaliły niewadliwy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości. Poczynionych w tym zakresie ustaleń strona skarżąca nie zdołała skutecznie zakwestionować. Z tych względów Sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Chybione wobec powyższych rozważań okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. W sprawie, wbrew odmiennemu stanowisku strony skarżącej, nie został również naruszony przepis art. 124 ust. 8 u.g.n., ponieważ jak trafnie argumentował Wojewoda Łódzki w odpowiedzi na skargę, w kontrolowanym postępowaniu stronami byli inwestor - P. S.A. i użytkownik wieczysty nieruchomości - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] ". Z tych względów Prezydent Miasta Łodzi wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej nie podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy niniejszej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę