I OSK 2229/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
alimentydłużnik alimentacyjnypomoc społecznapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaprawo rodzinneegzekucja alimentówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. S. M. argumentował, że nie mógł stawić się na wezwanie organu z powodu obowiązków zawodowych i pandemii. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione i potwierdzając prawidłowość postępowania przed sądami niższych instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. S. M. kwestionował decyzję, twierdząc, że jego niestawiennictwo w urzędzie było spowodowane obiektywnymi przyczynami, takimi jak obowiązki zawodowe i pandemia COVID-19, a także zamknięcie MOPS. WSA w Warszawie oddalił jego skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a przesłanki do uznania go za dłużnika alimentacyjnego zostały spełnione. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty podniesione przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego są nieuzasadnione. Sąd kasacyjny podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy, a zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. został wadliwie skonstruowany. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował właściwe przepisy, a brak reakcji skarżącego na wezwania organów oraz brak wpłat na poczet alimentów przez ostatnie 6 miesięcy stanowiły podstawę do wydania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, a WSA prawidłowo ocenił, że organy administracyjne miały podstawy do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań, zwłaszcza w kontekście braku reakcji na wezwania i braku wpłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

upoua art. 5 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

upoua art. 5 § ust. 3a

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upoua art. 3 § ust. 5 pkt 2

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

upoua art. 5 § ust. 5

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 4 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt. 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258-261

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 209

Kodeks karny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 7, 77, 80, 107 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i wadliwe zaakceptowanie ustaleń organów obu instancji.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Skarga kasacyjna winna zawierać zarówno wskazanie przesłanek kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Zarzut naruszenia art. 77 kpa został wadliwie skonstruowany. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 ppsa, nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący

Piotr Niczyporuk

sprawozdawca

Agnieszka Miernik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zwłaszcza w zakresie precyzyjnego wskazywania naruszonych przepisów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach administracyjnych i wymogów formalnych skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia alimentacyjnego i procedury sądowej, ale skupia się na formalnych aspektach skargi kasacyjnej, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Jak formalne błędy mogą zniweczyć szanse na wygraną w sądzie? Kluczowa lekcja z NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2229/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1727/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art 7, art 77 § 1, art 80, art 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1727/20 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1727/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. M. (dalej również: "dłużnik alimentacyjny", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach (dalej również: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z 4 czerwca 2020 r., nr SKO.4000-809/2020 w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Pismem z 28 stycznia 2020 r. Burmistrz Gminy K., w oparciu o art. 3 ust. 5 pkt 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 808 ze zm., dalej: "ustawa", "upoua"), w związku z przyznaniem decyzją z 11 września 2019 r., nr 8320.34.13.2019: W. M., S. M. i I. M., reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego matkę S. F., świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwotach po 500 zł na okres od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r., zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Poinformował, że postępowanie egzekucyjne pod sygnaturą akt KMP 35/16 prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. Do wniosku dołączył egzemplarz informacji z 28 stycznia 2020 r., skierowanej do dłużnika alimentacyjnego, w trybie art. 27 ust. 7 pkt 1 upoua, z której wynika m.in. że jest on zadłużony wobec funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń osobom uprawnionym do alimentów. Następnie, pismem z 11 lutego 2020 r. Burmistrz Miasta [...] skierował wezwanie do dłużnika alimentacyjnego do osobistego zgłoszenia się, w terminie 7 dni, do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Organ pouczył adresata pisma, że w przypadku niezastosowania się do powyższego wezwania, bądź odmowy przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, wszczęte zostanie postępowanie dotyczące uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w następstwie którego może zostać wydana decyzja administracyjna, a następnie skierowany wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy oraz do prokuratury o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1950 ze zm., dalej: "kk"). Wezwanie zostało doręczone adresatowi 24 lutego 2020 r.
Następnie, zawiadomieniem z 3 maja 2020 r., organ I instancji, działając na podstawie art. 61 § 1 kpa, poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zawarł w nim pouczenie o uprawnieniach określonych w art. 10 kpa i obowiązkach wynikających z art. 40 § 4 i 5 oraz art. 41 § 1 i 2 kpa. Doręczenie powyższego zawiadomienia nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego. Wnioskiem z 5 marca 2020 r. Burmistrz zwrócił się do Komornika Sądowego, prowadzącego postępowanie egzekucyjne w sprawie, o udzielenie informacji, czy dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów wobec dzieci. W odpowiedzi na powyższe Komornik wskazał, że w okresie ostatnich 6 miesięcy, nie dokonano żadnych wpłat na poczet zadłużenia.
Decyzją z 20 kwietnia 2020 r., Burmistrz Miasta [...] (dalej również: "Burmistrz", "organ I instancji") uznał skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Odwołanie od powyższego aktu organu I instancji, złożył S. M. Przedstawił swoją sytuację finansową i wyjaśnił, że zawsze stawiał się na wezwanie MOPS związane z alimentami i zeznaniami majątkowymi, a swoją nieobecność w lutym 2021 r. tłumaczył walką z pandemią oraz obowiązkami zawodowymi. Zaznaczył, że konsekwencją zaskarżonej decyzji będzie odebranie mu prawa jazdy, co spowoduje brak jakiejkolwiek możliwości pracy, która pozwoliłaby mu na normalne życie i utrzymanie rodziny.
Kolegium, rozpatrując sprawę z odwołania, wskazało na stosownie przepisy ustawy i przedstawiło przebieg postępowania w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego. Wyjaśniło, że uznanie za dłużnika alimentacyjnego może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, których spełnienie jednakże nie stanowi jedynej podstawy do wydania decyzji. Rozstrzygająca, zdaniem organu odwoławczego, pozostawała treść art. 5 ust. 3a upoua, który wymaga ustalenia, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. SKO podało, że S. M. zobowiązany został sądownie do alimentacji na rzecz córek. Wobec braku wywiązywania się z tego obowiązku, decyzją z 11 września 2019 r., przyznano na ich rzecz świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r. w wysokości po 500 zł miesięcznie na każdą z nich. Powołując się na informację Burmistrza Gminy K. z 28 stycznia 2020 r., organ odwoławczy podał, że zobowiązanie dłużnika jedynie wobec organu właściwego wierzyciela z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na 13 sierpnia 2019 r. wynosiło 15.393,57 zł plus odsetki ustawowe za opóźnienie, należności wierzyciela stanowiła kwota 164 709,86 zł.
Kolegium wyjaśniło, że do zobowiązanego skierowane zostało wezwanie do osobistego zgłoszenia się, w terminie 7 dni, do właściwego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Strona została pouczona o konsekwencjach związanych z niezastosowaniem się do wezwania, bądź odmówienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wobec braku ze strony reakcji na wezwanie organu I instancji, przyjęto, że w sprawie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, czyli uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu i odmowa złożenia oświadczenia majątkowego, co uzasadnia wszczęcie postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zawiadomieniem z 5 marca 2020 r. poinformowano ww. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium stwierdziło, że skoro dłużnik nie dokonywał w okresie ostatnich 6 miesięcy, w każdym miesiącu wpłat tytułem zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (co wynika z informacji od właściwego komornika sądowego), czego wymaga art. 5 ust. 3a ustawy, to zasadnym jest uznanie odwołującego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zaznaczyło również, że po otrzymaniu decyzji organu I instancji, S. M. w dalszym ciągu nie zgłosił się do organu, celem dopełnienia niezbędnych czynności określonych w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, jak też nie pozostawał z nim w kontakcie telefonicznym. SKO podkreśliło, że ustalenie sytuacji majątkowej, zawodowej, zdrowotnej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego wymaga przeprowadzenia sformalizowanego wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wskazało, że w sytuacji wszczętej i prowadzonej wobec odwołującego egzekucji komorniczej, w związku z niewywiązywaniem się przez niego z obowiązku alimentacyjnego, wszelkie wpłaty na rzecz osób uprawnionych do alimentów, mogące być zakwalifikowane jako alimenty, powinny być realizowane za pośrednictwem komornika sądowego. Zauważyło, że tylko w takiej sytuacji możliwie byłoby ewentualne uwzględnienie ich wysokości przy ocenie przesłanek określonych w art. 5 ust. 3a upoua. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że z konsekwencji prawnych z art. 5 ust. 5 ustawy (zatrzymanie prawa jazdy) odwołujący może zwolnić się, m.in. poprzez dopełnienie wskazań organu właściwego dłużnika zawartych w art. 5 ust. 3 upoua i wywiązywanie się ze zobowiązań alimentacyjnych przez okres 6 miesięcy w kwocie nie niższej niż 50% kwoty zobowiązań alimentacyjnych ustalonych przez Sąd lub spłatę całości zobowiązań wobec organu właściwego wierzyciela i tym samym utratę statusu dłużnika alimentacyjnego. Wskazało, że po spełnieniu powyższych warunków dłużnik powinien złożyć stosowny wniosek do organu właściwego dłużnika o uchylenie decyzji uznającej go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Skargę na decyzję Kolegium z 4 czerwca 2020 r. złożył S. M. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kwestionowanemu aktowi organu zarzucił naruszenie jego prawa, gdyż decyzja została wydana pomimo tego, że bez swojej winy nie stawił się w urzędzie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Wyjaśnił, że nie mógł stawić się w urzędzie w wyznaczonym terminie z uwagi na obowiązki zawodowe, a następnie z powodu epidemii koronawirusa. Oświadczył, że MOPS w [...] jest zamknięty. Zaznaczył, że próbował wypełnić swój obowiązek i 20 lipca 2020 r. był w MOPS, jednak urząd nadal był zamknięty. W skardze złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z 27 stycznia 2021. referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych, z uwagi na treść art. 239 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa – na złożonym formularzu skarżący nie zaznaczył żądania w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Orzekając o oddaleniu skargi, Sąd I instancji nie dopatrzył się w treści kwestionowanej decyzji naruszenia prawa, dającego podstawę do jej uchylenia i ocenił, że w sprawie zaistniały podstawy do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 3 i 3a upoua i wyjaśnił, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, a decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3a. Za bezsporne uznał, że skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny wobec córek. Powołując się na materiał dowodowy zebrany w sprawie, ocenił, że zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Wskazał, że pomimo przywołanego już wyżej wezwania z 11 lutego 2020 r., dłużnik nie stawił się do organu i nie złożył oświadczenia. Podkreślił, że w wezwaniu organ pouczył skarżącego o konsekwencjach związanych z niezastosowaniem się do wezwania, bądź odmówienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Następnie 5 marca 2020 r. organ wszczął postępowanie dotyczące uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o czym również poinformował skarżącego. Tym samym Sąd I instancji uznał, że organy zasadnie przyjęły, że wystąpiła przesłanka z art. 5 ust. 3 pkt 1 upoua, tj. uniemożliwienie przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmowa złożenia oświadczenia majątkowego. Zauważył przy tym, że skarżący w żaden sposób nie zareagował na wezwanie organu, w tym także na zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołał również pismo Komornika Sądowego z 13 marca 2020 r. i wskazał, że egzekucja alimentów na rzecz osób uprawnionych w okresie ostatnich 6 miesięcy okazała się całkowicie bezskuteczna. Dłużnik nie dokonywał żadnych wpłat z tego tytułu. Uznając powyższe Sąd przyjął, że nie zaistniała negatywna przesłanka określona w art. 5 ust. 3a ustawy, a w konsekwencji, w dacie wydawania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji dłużnik alimentacyjny nie wywiązywał się z nałożonego obowiązku. Za uznaniem skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, przemawiało zdaniem WSA, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i brak oświadczenia majątkowego, gdy wobec treści art. 5 ust. 3 upoua wystarczy wystąpienie jednej z przesłanek w nim wskazanych. Dokonując oceny powyższego Sąd I instancji stwierdził, że organ stosując art. 5 ust. 3 ustawy nie naruszył prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący odebrał pismo wzywające do stawienia się w organie 24 lutego 2020 r. - wówczas nie został ogłoszony jeszcze stan epidemii. Miało miejsce dopiero 14 marca 2020 r. W przypadku utrudnień wynikających z obowiązków zawodowych, skarżący mógł zaś, zdaniem Sądu, telefonicznie lub listownie powiadomić organ o przeszkodach uniemożliwiających stawienie się w siedzibie organu i złożenia niezbędnych dokumentów we wskazanym terminie. Za bezsporne WSA uznał, że skarżący nie stawił się w organie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, ani też nie złożył oświadczenia majątkowego, a były to wystarczające przesłanki do uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Dodatkowo Sąd zauważył, że przedstawione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego oświadczenie majątkowe z 20 lipca 2020 r., pozostaje bez znaczenia dla powyższej oceny, gdyż zostało ono złożone do organu I instancji już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku wraz z poprzedzającymi go decyzjami organów i rozpoznania sprawy. Zwrócił się również o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
Kwestionowanemu wyrokowi WSA zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art 145 § 1 pkt 1 lit c i art 135 ppsa w zw. z art. 7, 77, 80, 107 kpa, poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej naruszającej przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a to prawidłowego ustalenia, czy skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, czy też z obiektywnych przyczyn tj. zamknięcie MOPS z powodu ogłoszenia stanu epidemii, nie mógł w rozsądnym terminie poddać się wywiadowi i złożyć oświadczenia majątkowego, czym naprawiłby swój błąd polegający na nie stawieniu się na pierwsze wezwanie urzędu z przyczyn zawodowych oraz wadliwe zaakceptowanie w rozpoznanej sprawie ustaleń organów obu instancji polegających na przyjęciu, że skarżący spełnia warunki uznania go za dłużnika alimentacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto wyżej przywołane zarzuty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 ppsa, wobec powyższego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
W oparciu o art. 176 ppsa skarga kasacyjna winna zawierać zarówno wskazanie przesłanek kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Wskazanie podstaw kasacyjnych wymusza potrzebę konkretnego przytoczenia tych regulacji prawnych, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając zarzuty skarżącej kasacyjnie, w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zarzut skargi kasacyjnej, został podniesiony w ramach jednej podstawy kasacyjnej a mianowicie naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 ppsa).
Ocenę zasadności skargi kasacyjnej należy rozpocząć od wskazania, iż zarzut naruszenia art. 77 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, został nieprawidłowo przywołany i wobec powyższego nie nadawał się do rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym.
Zarzut naruszenia art. 77 kpa został wadliwie skonstruowany. Skarżący kasacyjnie nie wskazał konkretnego przepisu, z podaniem numeru właściwej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który, w jego ocenie, naruszył Sąd I instancji. Zatem nie sprecyzował zarzutu, nie przytoczył właściwie podstaw kasacyjnych, a tym samym uniemożliwił ustalenie granic zaskarżenia. Skoro zatem art. 77 kpa dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, to skarżący kasacyjnie musi wskazać chociażby konkretny paragraf, który - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - został naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowalny w orzecznictwie (postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06 ; wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2362/19, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 ppsa, nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 ppsa), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd I instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12; wyrok NSA z 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1151/21, źródło CBOSA).
Nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 135 ppsa. Nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 4 czerwca 2020 r., utrzymującej w mocy decyzję z 20 kwietnia 2020 r., Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, z uwagi na jej zgodność z prawem.
Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie, nie może być uznane za tożsame z uchybieniem powołanej normie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 135 ppsa. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że WSA nie dokonał w przedmiotowej sprawie takiej kontroli albo, że zastosował środki, których ustawa nie przewiduje, czy też ocenę swą oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa, 107 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 135 ppsa przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Sąd winien był decyzję uchylić. WSA właściwie rozpatrzył przedmiotową sprawę wydając orzeczenie mające oparcie w niekwestionowanym stanie faktycznym.
Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia art. 7 kpa i art. 77 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, to podkreślenia wymaga, że zakres postępowania wyjaśniającego jest zdeterminowany przepisami prawa materialnego, które określają zakres i przedmiot postępowania. Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego, uwzględnił w stanie faktycznym wszystkie okoliczności sprawy oraz zeznania strony, które stanowiły i mogły bezsprzecznie stanowić element materiału dowodowego, który został poddany wnikliwej i odpowiadającej prawu ocenie. Rozważył wszystkie okoliczności związane z przeprowadzeniem wywiadu alimentacyjnego oraz ze złożeniem oświadczenia majątkowego. Natomiast dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego Sąd I instancji oraz organy orzekające w sprawie nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa.
Dlatego też uznać należało, że Sąd I instancji dokładnie i rzetelnie przeanalizował stan faktyczny sprawy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności jej towarzyszących, a swoją ocenę uzasadnił. Z tego też powodu, Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa, 107 kpa poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Warszawie skargi S. M. (na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 4 czerwca 2020 r., mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia.
Mając na względzie podniesione argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (art. 258-261 ppsa).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI