I OSK 2085/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
zaświadczenieKodeks postępowania administracyjnegogromadamienie gromadzkiepostępowanie wyjaśniającekompetencje organównieruchomościstan prawnystan faktyczny

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o nieistnieniu gromady, podkreślając ograniczone kompetencje organów w postępowaniu zaświadczeniowym.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez organ administracji zaświadczenia potwierdzającego nieistnienie gromady na terenie wsi W. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym art. 7 i 218, domagając się przeprowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że postępowanie zaświadczeniowe ma ograniczony zakres i organ może zaświadczać jedynie o faktach wynikających z posiadanych dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wydania zaświadczenia o treści wskazującej na nieistnienie gromady jako jednostki administracyjnej na terenie wsi W. Skarżący zarzucał organom i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów KPA (art. 7, 8, 217, 218) oraz dekretu o reformie rolnej, argumentując potrzebę przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i błędne ustalenie stanu faktycznego. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma ograniczony charakter i organ może jedynie potwierdzać fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez siebie danych i dokumentów. Organ nie ma kompetencji do występowania do innych instytucji w celu zgromadzenia dowodów. NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organy nie miały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści, a przepis dekretu o reformie rolnej nie miał zastosowania w tej sprawie. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia ma ograniczony zakres i organ może zaświadczać jedynie o faktach lub stanie prawnym wynikającym z posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów bądź innych danych.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że celem postępowania zaświadczeniowego jest potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych. Organ nie ma kompetencji do występowania do innych instytucji w celu zgromadzenia dowodów, a postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do weryfikacji posiadanych informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 218

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

dekret o reformie rolnej art. 2 § ust. 1 lit. b

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

ppsa art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

ustawa COVID-19 art. 15 zss § ust.3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 217 § 2 kpa przez błędne przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie może wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Naruszenie art. 218 kpa przez błędne przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Naruszenie art. 7 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie art. 8 kpa przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, w tym niepodjęcie działań zmierzających do uzyskania informacji od innych organów. Naruszenie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu o reformie rolnej przez jego nieuwzględnienie i błędne przyjęcie, że nieruchomości nie przeszły na rzecz Skarbu Państwa.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, może on zaświadczyć o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji. W ramach postępowania wyjaśniającego organ rozpatrujący wniosek o wydanie zaświadczenia nie ma kompetencji do wystąpienia do innych instytucji i organów.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Maciej Dybowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania zaświadczeniowego i kompetencji organów w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia o nieistnieniu gromady, ale zasady dotyczące postępowania zaświadczeniowego są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydawania zaświadczeń, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy organ zawsze musi szukać dowodów? NSA wyjaśnia granice postępowania zaświadczeniowego.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 2085/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Maciej Dybowski
Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 746/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art.7, art.8 art 217 § 2 art 218
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1945
art.2 ust. 1 lit.b
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2022 poz 329
art. 183 § 1 iw art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zss ust.3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: NSA Elżbieta Kremer NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 746/18 w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 stycznia 2019 r. oddalił skargę K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, przez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ pierwszej instancji nie może wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego;
2) art. 218 kpa przez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ pierwszej instancji nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, skoro jego żądanie odpowiadało stanowi prawnemu i faktycznemu na dzień składania wniosku o wydanie zaświadczenia;
3) art. 7 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
4) art. 8 kpa przez prowadzenie przez organy postępowania w sposób, który nie budzi zaufania skarżącego, w szczególności przez niepodjęcie działań zmierzających do uzyskania informacji i danych od innych organów i urzędów co do tego, czy na terenie W. istniała lub nie gromada, mimo że skarżący zwrócił się z takim wnioskiem, a co więcej nie podjęto żadnych czynności, aby ustalić, czy gromada oraz mienie gromadzkie obejmujące W. znajdowało się w jakichkolwiek rejestrach organu pierwszej instancji, w szczególności czy istniał rejestr mienia gromadzkiego lub inny rejestr gromad;
5) art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. poz. 13, z późn. zm.), dalej: dekret, przez jego nieuwzględnienie i błędne przyjęcie, że nieruchomości określone jako dz. 13, 15 i 45 nie przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa z dniem wejścia w życie tego dekretu, a co więcej Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie poruszył tych kwestii, co w ocenie skarżącego jest zasadniczym elementem rekonstrukcji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanego zagadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia odmowy wydania zaświadczenia, z którego treści miałoby wynikać, że na terenie wsi W. nie istniała gromada jako ustanowiona jednostka administracyjna. Odmowa wydania przez organy żądanego zaświadczenia wynikała z faktu braku posiadania przez Burmistrza Miasta i Gminy P. dokumentów mogących potwierdzić ten fakt.
Analiza zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje, że zasadniczym argumentem wysuwanym przez jej autora jest nieprzeprowadzenie przez organy rozpatrujące wniosek pełnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu zgromadzenie dokumentów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego.
Stosownie do treści art. 218 § 2 kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że postępowanie to ma ograniczony zakres w stosunku do postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach administracyjnego postępowania ogólnego. Ograniczenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach postępowania zaświadczeniowego odpowiadać musi celowi tego postępowania, jakim jest wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. art. 218 § 1 kpa). Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (zob. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022).
Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, może on zaświadczyć o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1262/21, czy z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1442/21). W ramach postępowania wyjaśniającego organ rozpatrujący wniosek o wydanie zaświadczenia nie ma kompetencji do wystąpienia do innych instytucji i organów.
W świetle powyższych wywodów należało zatem uznać, że zarzut naruszenia art. 7 kpa okazał się niezasadny podobnie jak zarzut naruszenia art. 218 kpa.
Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 8 kpa. Analiza tego zarzutu wskazuje bowiem, że został on powiązany z poprzednio rozpoznawanym zarzutem naruszenia art. 7 kpa w ten sposób, że w przypadku, gdyby zarzut naruszenia ten okazał się słuszny, to oznaczałoby to naruszenie przez organy prowadzące postępowanie zasady budowania zaufania do władzy publicznej.
W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 lit. b dekretu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było bowiem wydanie zaświadczenia o nieistnieniu gromady jako mniejszej jednostki organizacyjnej wsi. Analiza wpływu wskazanego powyżej przepisu na możliwość wydania żądanego zaświadczenia wskazuje, że przepis ten nie znajdował zastosowania w prowadzonym postępowaniu i nie mógł zostać naruszony przez zaakceptowaną przez Sąd I instancji odmowę zadośćuczynienia żądaniu skarżącego.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy rozpatrujące wniosek skarżącego nie miały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę