I OSK 1265/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnaKodeks postępowania administracyjnegoTrybunał Konstytucyjnyprawo do rozpoznania sprawy bez zwłokiwznowienie postępowaniadecyzja administracyjnasąd administracyjny

NSA odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego, mimo wniosku opartego na toczącym się przed TK postępowaniu, ze względu na potrzebę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. S. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska o umorzeniu postępowania. A. S. wniósł skargę kasacyjną i wniosek o zawieszenie postępowania przed NSA do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 2/22 dotyczącej zgodności przepisu KPA z Konstytucją. NSA odmówił zawieszenia, podkreślając fakultatywność tego środka, potrzebę szybkiego rozpoznania sprawy oraz możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a.

Sprawa dotyczyła wniosku A. S. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska o umorzeniu postępowania administracyjnego. Wniosek o zawieszenie opierał się na toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniu dotyczącym zgodności przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić zawieszenia postępowania. Sąd wskazał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny i wymaga ścisłego związku między sprawami oraz celowości wstrzymania biegu postępowania. Podkreślono również konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasadę szybkości postępowania sądowoadministracyjnego. Z uwagi na długi okres oczekiwania na rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny (od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania postanowienia) oraz sprzeciw Ministra Klimatu i Środowiska, NSA uznał, że zawieszenie postępowania nie jest uzasadnione. Sąd zaznaczył, że strony nie zostaną pozbawione możliwości obrony praw, ponieważ art. 272 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie musi zawieszać postępowania kasacyjnego, nawet jeśli istnieje powiązanie z postępowaniem przed TK, zwłaszcza gdy zawieszenie mogłoby prowadzić do nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy.

Uzasadnienie

Zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga wykazania ścisłego związku między sprawami oraz celowości wstrzymania biegu postępowania. Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a. przemawiają przeciwko zawieszeniu, szczególnie gdy postępowanie przed TK trwa długo bez wyznaczenia terminu rozprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do fakultatywnego zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

P.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

P.p.s.a. art. 7

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada konieczności podejmowania przez sąd czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do wydania postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Długi okres oczekiwania na rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania ścisłego związku (kwestia prejudycjalna) charakter fakultatywny prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nieuzasadnionej zwłoki możliwość wznowienia postępowania

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych w kontekście postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz zasady szybkości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania kasacyjnego w związku z postępowaniem przed TK, gdzie nie wyznaczono terminu rozprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą rozstrzygnięcia prejudycjalnego a prawem do szybkiego postępowania, co jest częstym dylematem w praktyce sądowej.

Czy postępowanie przed TK wstrzymuje bieg spraw sądowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1265/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 845/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-23
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1491
art. 125 § 1 pkt 1, art. 272 § 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. S. w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 845/22 w sprawie ze skargi A. S na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 2/DP-WOPIV/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 845/22 oddalił skargę A. S. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 2/DP-WOPIV/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa.
A. S. wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.
Z odpowiedzi na skargę kasacyjną wynika, że Minister Klimatu i Środowiska sprzeciwia się zawieszeniu postępowania, za prawidłowe uznając wydane uprzednio przez Sąd I instancji w tej sprawie postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zawieszenie postępowania musi być uzasadnione nie tylko celowością, ale i sprawiedliwością i ekonomiką procesową.
Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd nie może pominąć zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), której emanacją jest jedna z fundamentalnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, zawarta w art. 7 P.p.s.a o konieczności podejmowania przez sąd administracyjny czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
Prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza w istocie domaganie się od sądu prowadzenia postępowania nie dłużej, niż tego wymaga wyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych do rozstrzygnięcia.
Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości z opóźnieniami prowadzi do osłabienia skuteczności sądów i zaufania do nich.
W tym kontekście uwzględnić należało, że w niniejszej sprawie jedna ze stron postępowania sprzeciwiła się zawieszeniu postępowania.
Wprawdzie wobec brzmienia art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd nie jest związany stanowiskiem strony jednak może ono oddziaływać na ocenę zasadności zawieszenia także z punktu widzenia nakazu rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy.
Wniosek kwestionujący konstytucyjność wskazanego w nim przepisu nie został zatem skierowany na rozprawę mimo upływu półtorarocznego okresu od jego złożenia.
W tym stanie rzeczy uwzględniając potrzebę rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne, by zawiesić postępowanie w sprawie na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi o fakultatywności takiego rozstrzygnięcia.
Odmawiając zawieszenia Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, że strony niniejszego postanowienia nie zostaną pozbawione możliwości obrony swoich praw, gdyż w art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI