Orzeczenie · 2025-06-05

I OSK 2076/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-05
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłata rocznaaktualizacja opłatyprzekształcenie prawaustawa zmieniającasąd administracyjnySKONSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił orzeczenie SKO o umorzeniu postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. SKO zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej, mimo braku spełnienia przesłanek, a także naruszenie przepisów materialnych, w szczególności art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (ustawa zmieniająca). SKO argumentowało, że postępowanie aktualizacyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli nie doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzeń wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania aktualizacyjnego jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a nie sprawą cywilną. Podkreślono, że umorzeniu podlega jedynie postępowanie aktualizacyjne, które zostało wszczęte po 5 października 2018 r., ale przed 1 stycznia 2019 r. nie zostało skutecznie doręczone wypowiedzenie wszystkim zobowiązanym. W pozostałych przypadkach opłata przekształceniowa jest ustalana na podstawie opłaty rocznej obowiązującej w dniu przekształcenia, uwzględniającej ewentualną aktualizację.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących umorzenia postępowania aktualizacyjnego opłat za użytkowanie wieczyste oraz interpretacja przepisów art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej w kontekście przekształcenia prawa użytkowania wieczystego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego i nowelizacją przepisów w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o umorzeniu postępowania aktualizacyjnego jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a nie sprawą cywilną.

Uzasadnienie

Decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej, wydana w ramach administracyjnego etapu postępowania, jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., dlatego służy na nią skarga do sądu administracyjnego.

Jak należy interpretować art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście umorzenia postępowania aktualizacyjnego opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umorzeniu podlega tylko takie postępowanie aktualizacyjne, które zostało wszczęte po 5 października 2018 r., ale przed 1 stycznia 2019 r. nie zostało skutecznie doręczone wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej wszystkim zobowiązanym użytkownikom wieczystym danej nieruchomości.

Uzasadnienie

Przepis art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej określa, kiedy opłata przekształceniowa jest równa opłacie rocznej przed aktualizacją. Art. 4 ust. 2 stanowi, że postępowania w tych sprawach, niezakończone w dniu wejścia w życie ustawy, umarza się. Dotyczy to sytuacji, gdy aktualizacja nie została skutecznie wszczęta wobec wszystkich zobowiązanych przed 1 stycznia 2019 r.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Przepisy (37)

Główne

ustawa zmieniająca art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa zmieniająca art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 7 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 79 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 80 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 78 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 78 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 79 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 79 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 79 § ust. 8

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ustawa przekształceniowa art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

ustawa przekształceniowa art. 21 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 79 § ust. 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 80 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie o umorzeniu postępowania aktualizacyjnego. • Umorzenie postępowania aktualizacyjnego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej następuje tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy aktualizacja nie została skutecznie wszczęta wobec wszystkich zobowiązanych przed 1 stycznia 2019 r.

Odrzucone argumenty

Brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. • Błędna wykładnia przepisów dotyczących umorzenia postępowania aktualizacyjnego, w tym art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ta, wydana z odpowiednim zastosowaniem przepisów kpa w ramach administracyjnego etapu postępowania, jest więc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., dlatego służy na nią skarga do sądu administracyjnego. • W świetle powyższego zarzuty kasacyjne kwestionujące właściwość sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. • Z omawianego art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika zatem, że w sprawach, w których nie doszło do skutecznego wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 2019 r. wszystkim zobowiązanym, wysokość opłaty za przekształcenie ma być równa wysokości dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste bez uwzględnienia jej aktualizacji ze względu na bezprzedmiotowość tej aktualizacji po 1 stycznia 2019 r.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sędzia

Karol Kiczka

przewodniczący

Piotr Niczyporuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących umorzenia postępowania aktualizacyjnego opłat za użytkowanie wieczyste oraz interpretacja przepisów art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej w kontekście przekształcenia prawa użytkowania wieczystego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego i nowelizacją przepisów w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, co ma znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia, kiedy postępowanie aktualizacyjne jest umarzane i jaka jest właściwość sądu.

Kiedy sąd administracyjny zajmuje się opłatami za użytkowanie wieczyste? Kluczowa interpretacja przepisów o przekształceniu prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst