Orzeczenie · 2024-02-06

I OSK 2068/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-06
NSAAdministracyjneWysokansa
drogi publicznedrogi gminneuchwała rady gminyskarga kasacyjnainteres prawnylegitymacja procesowasąd administracyjnyk.p.a.ustawa o samorządzie gminnymNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargi na uchwałę Rady Gminy Raszyn z dnia 19 czerwca 2019 r. nr XII/97/2019 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 w zw. z art. 61a § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) przez nieuwzględnienie ich przymiotu strony. NSA podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. Sąd wskazał, że możliwość wniesienia skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego wynika z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.), który wymaga wykazania interesu prawnego lub uprawnienia naruszonego uchwałą. NSA wyjaśnił, że art. 101 ust. 1 u.s.g. jest samodzielną podstawą prawną ustalenia legitymacji do zaskarżenia uchwały, a nie art. 28 k.p.a., który dotyczy stron postępowania administracyjnego. Ponieważ przedmiotem zaskarżenia była uchwała rady gminy, a nie decyzja czy postanowienie, zastosowanie miał wyłącznie art. 101 ust. 1 u.s.g., którego autor skargi kasacyjnej nie powołał. Sąd stwierdził również, że przepisy k.p.a. dotyczące odmowy wszczęcia postępowania nie miały zastosowania w sprawie uchwały rady gminy. W konsekwencji, NSA uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał rady gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, rozróżnienie między art. 101 u.s.g. a art. 28 KPA, a także pojęcie interesu prawnego w kontekście uchwał dotyczących dróg publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Interpretacja interesu prawnego może być szersza w innych typach spraw.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 28 KPA może stanowić podstawę do przyznania przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym zaskarżenia uchwały rady gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku zaskarżenia uchwały rady gminy do sądu administracyjnego, legitymację procesową skarżącego określa wyłącznie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a nie art. 28 KPA.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 101 ust. 1 u.s.g. jest samodzielną podstawą prawną ustalenia, kto może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zaskarżenia uchwały rady gminy, podczas gdy art. 28 KPA dotyczy stron postępowania administracyjnego. Przepisy KPA nie mają zastosowania do ustalania legitymacji do zaskarżenia uchwały rady gminy.

Czy właściciel nieruchomości, której działka sąsiaduje z drogą zaliczoną do dróg gminnych, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy w tym przedmiocie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych może odnosić się jedynie do sytuacji, w której uchwała ogranicza konstytucyjne i ustawowe swobody korzystania i dysponowania nieruchomością, a nie do sytuacji przyszłych lub hipotetycznych.

Uzasadnienie

WSA wskazał, że interes prawny nie może odnosić się do sytuacji przyszłych lub hipotetycznych. Akt zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych nie pozbawia właściciela sąsiedniej działki przysługujących mu praw ani nie ogranicza w korzystaniu z uprawnień, jeśli nie wpływa bezpośrednio na jego prawo własności lub inne prawa rzeczowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od uchwały Rady Gminy Raszyn w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych.

Przepisy (7)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa, kto może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego, wymagając naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5 i 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 175 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wprowadza tzw. przymus adwokacko-radcowski w sporządzaniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej) oraz enumeratywnie wymienia przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestie uznania za stronę postępowania administracyjnego, ale nie ma zastosowania do ustalania legitymacji do zaskarżenia uchwały rady gminy.

k.p.a. art. 61a § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, nie ma zastosowania w sprawie zaskarżenia uchwały rady gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy w sądzie administracyjnym warunkuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a nie art. 28 KPA. • Przepisy KPA dotyczące odmowy wszczęcia postępowania nie mają zastosowania w sprawie zaskarżenia uchwały rady gminy. • Skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 28 w zw. z art. 61a § 1 i 2 KPA przez nieuwzględnienie skarżącym przymiotu strony.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny, o którym mowa w tym przepisie nie może odnosić się do sytuacji przyszłych ani hipotetycznych. • akt ten nie pozbawia ich przysługujących im praw i nie ogranicza w korzystaniu z przysługujących uprawnień. • Określenie zatem, kto może zainicjować postępowanie przez sądem administracyjnym w sprawie ze skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (...) wynika z art. 101 ust. 1 usg, a nie art. 28 kpa. • Wprawdzie zarówno art. 101 ust. 1 usg, jak i art. 28 kpa regulujący kwestie uznania za stronę postępowania administracyjnego posługują się tym samym pojęciem interesu prawnego, ale nie oznacza to, że przepisy te można stosować zamiennie.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący sprawozdawca

Karol Kiczka

sędzia

Jakub Zieliński

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał rady gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, rozróżnienie między art. 101 u.s.g. a art. 28 KPA, a także pojęcie interesu prawnego w kontekście uchwał dotyczących dróg publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Interpretacja interesu prawnego może być szersza w innych typach spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - kto ma prawo zaskarżać uchwały lokalnych władz i jakie warunki musi spełnić. Jest to istotne dla zrozumienia mechanizmów kontroli samorządu.

Kto może skarżyć uchwały rady gminy? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między KPA a ustawą o samorządzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst