I OSK 2064/21

I OSK 2064/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Mariola Kowalska
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1427/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-04-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2021 r., II SA/Gl 1427/20, w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 9 kwietnia 2021 r., II SA/Gl 1427/20, oddalił skargę B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. B. K. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia/decyzji administracyjnej z [...] marca 2016 r. w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w Gliwicach przy ulicy [...], oznaczonej jako działki nr [...] o łącznej powierzchni 11031m², dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W motywach wniosku strona argumentowała, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a zatem zachodzi potrzeba stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazała, że w/w orzeczenie zostało wydane w indywidualnej sprawie wspólników spółki cywilnej "K. - Nieruchomości" B. K. i W. K. z siedzibą w K., w sytuacji, gdy podmiot ten już nie istniał, albowiem wspólnik w osobie W. K. zmarł w dniu 17 grudnia 2015 r., co skutkowało ustaniem bytu prawnej spółki cywilnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 61a w zw. z art. 157 § 2 K.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia z [...] marca 2016 r. Wskazano, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym w stosunku do rozstrzygnięcia Kolegium, stanowiącego wymienione powyżej orzeczenie. Wydawane przez Kolegium orzeczenie nie jest bowiem decyzją administracyjną.
Zdaniem SKO dokonując wykładni art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 - dalej "u.g.n.") nie można twierdzić, że przewidziane w nim rodzaje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają odpowiednie zastosowanie w tym szczególnym postępowaniu przed Kolegium, zostały wymienione jedynie przykładowo. Jest to bowiem wymienienie enumeratywne. Brak wyraźnego wyłączenia w przepisie art. 79 ust. 7 u.g.n. stosowania przed kolegiami przepisów odnoszących się do nadzwyczajnych trybów postępowania nie może - zdaniem organu - automatycznie przesądzić, iż przepisy te mają tu zastosowanie. Zaznaczono, że z uwagi na cywilnoprawny charakter opłat z tytułu wieczystego użytkowania oraz przewidzianą przez ustawodawcę możliwość wniesienia sprzeciwu od orzeczenia kolegium do sądu powszechnego, w wyniku czego orzeczenie takie traci moc, wyłączone jest stosowanie do orzeczeń kolegiów trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Orzeczenie kolegium rozstrzyga bowiem sprawę cywilną i nie powoduje, że nabiera ona charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 ust. 1 K.p.a., kończonym rozstrzygnięciem mogącym podlegać wzruszeniu w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
Wobec tego organ uznał, że w stosunku do orzeczenia wydanego na podstawie art. 77 ust. 3 u.g.n., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niedopuszczalne.
Pismem z dnia 21 lipca 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na podstawie art. 24 § 1 pkt 5, art. 61a § 1 w związku z art. 157 § 2 w związku z art. 127 § 3, art. 141 i art. 144 K.p.a. oraz w związku z art. 79 ust. 7 u.g.n., w pkt 1. uchyliło zaskarżone postanowienie z [...] czerwca 2020 r., a w pkt 2. odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2016 r. oddalającego wniosek użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania wskazanej nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko wyrażone uprzednio w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2020 r. odnośnie niemożności prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionego powyżej orzeczenia Kolegium, zgadzając się z argumentacją w nim zawartą. Wskazano jednak, że w składzie Kolegium orzekającego w dniu [...] czerwca 2020 r. była osoba orzekająca także w orzeczeniu z [...] marca 2016 r., o stwierdzenie nieważności którego wnioskowała skarżąca. Wobec tego Kolegium uznało, że postanowienie z [...] czerwca 2020 r. nie mogło ostać się w obrocie prawnym z przyczyn wskazanych w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.
Na powyższe postanowienie B. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Powołanym na wstępie wyrokiem z 9 kwietnia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.
Sąd wskazał, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych powodów, o których mowa w art. 61a K.p.a., dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji (ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia, bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji).
Sąd wskazał, że postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przebiega w dwóch fazach. W pierwszym etapie, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś - jeśli do niego dojdzie - toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Pomimo tego bowiem, że w postępowaniu przed kolegium, na mocy art. 79 ust. 4 u.g.n. ma zastosowanie (jedynie odpowiednio) część przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak sprawa o aktualizację opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ma w całości charakter cywilny.
Wobec tego Sąd stwierdził, że skoro sprawa dotycząca aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie ma charakteru sprawy administracyjnej, zaś od orzeczenia Kolegium wydanego w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n., nie przysługuje odwołanie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego lecz sprzeciw, którego wniesienie jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego, to niedopuszczalne jest również prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym w stosunku do orzeczenia kolegium.
W ocenie Sądu I instancji, nie sposób bronić poglądu zaprezentowanego w przywołanym przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Sąd podkreślił, że tryb nadzwyczajny może być stosowany tylko do decyzji administracyjnej lub postanowienia. W innych przypadkach wyłącznie na zasadzie przepisu szczególnego, jednak przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujące postępowanie w sprawie aktualizacji rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, szczególnego przepisu nie zawierają. Wobec tego, Sąd I instancji podzielił stanowisko, że niedopuszczalne jest wszczęcie i prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oddalającego wniosek użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania wskazanej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o:
1) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
2) uchylenie zaskarżonego i rozpoznanie skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona,
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania polegające na:
1) niezastosowaniu art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja wydana została z naruszeniem art. 1 ust. 1 K.p.a.,
2) niewłaściwym zastosowaniu art. 61 a § 1 k.p.a., przez przyjęcie, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania,
3) niewłaściwym zastosowaniu i wykładni art. 79 ust. 7 u.g.n.,
4) niewłaściwym zastosowaniu art. 156 § 1 K.p.a., jako przepisu umieszczonego w Dziale II pn. Postępowanie Rozdziału 13 pn. Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu, że sprawa o ustalenie nowej wysokości opłat z tytułu wieczystego użytkowania (zarówno podwyższenia jak i obniżenia), nie była na żadnym etapie postępowania sprawą administracyjną. Zdaniem skarżącej, dokonując takiej interpretacji WSA w Gliwicach dokonał wybiórczej interpretacji art. 79 ust. 7 u.g.n. W ocenie skarżącej, sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji/orzeczenia organu administracji publicznej (zarówno państwowej jak i samorządowej) w oparciu o przepisy prawa administracyjnego zarówno materialnoprawnego, jak i procesowego, nie jest władny rozpoznawać sąd powszechny zgodnie z brzmieniem art. 1 i art. 2 K.p.c., skoro to przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. wprost wskazuje, iż do postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia decyzji administracyjnej odpowiednio mają zastosowanie przepisy Działu ll pn'" Postępowanie "Rozdziału 13" art. 154 do 163a K.p.a.
Ponadto wskazano, że skierowanie decyzji (orzeczenia) w stosunku do osoby zmarłej musi być zawsze zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Chociaż w skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania w sposób, który zdaniem skarżącej miał istotny wpływ na wynik sprawy, to dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu kasacyjnym decydujące znaczenie ma stanowisko w zakresie wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, przede wszystkim art. 79 ust. 7 tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawioną w zaskarżonym wyroku interpretację prawa materialnego.
Zacząć należy od przypomnienia, że postępowanie dotyczące aktualizacji opłaty rocznej regulują przepisy art.77 -81 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisów tych wynika, że postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przebiega w dwóch fazach. W pierwszej, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym. Jeżeli natomiast w następstwie istnienia sporu dojdzie do drugiej fazy, postępowanie to toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Nie budzi też wątpliwości, że sprawa o aktualizację opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ma w całości charakter cywilny. O tym bowiem, czy sprawa wymaga rozstrzygnięcia stosunku administracyjnego, czy stosunku cywilnoprawnego decydują przepisy prawa materialnego kształtujące taki stosunek prawny.
Wobec tego nie można się zgodzić z tezą skargi kasacyjnej, że skoro podwyższenia opłaty dokonał organ administracji, a jego zasadność badało kolegium też będące organem administracji publicznej, to sprawa ma od samego początku charakter sprawy administracyjnej, zatem w pełnym zakresie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Kryterium rodzaju organu nie jest zatem wystarczające do uznania, że sprawa ma charakter administracyjny.
W skardze kasacyjnej zakwestionowano prawidłowość wykładni art. 79 ust. 7 u.g.n. skutkującą wyłączeniem od stosowania przepisów rozdziału 13 działu II K.p.a., dotyczącego uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozważając charakter prawny orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego wydanego w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n. należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się jednolicie, iż orzeczenia przewidziane w powyższym przepisie wydawane są w administracyjnej fazie postępowania aktualizacyjnego i nie dotyczą one uprawnień czy obowiązków określonych bezpośrednio w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym kolegiom powierzono w określonym zakresie rozpoznawanie sporów o wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym. Skoro zaś kolegia rozstrzygają merytorycznie spór cywilnoprawny, to akt kończący takie postępowanie nie stanowi decyzji administracyjnej. Tak więc orzeczenie wydawane w powyższym zakresie przez kolegium nie kwalifikuje się do uznania za decyzję administracyjną, na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego, lecz stanowi odrębny rodzaj rozstrzygnięcia, co specjalnie podkreślił ustawodawca, używając nazwy "orzeczenie" (zob. uchwała NSA z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OPS 12/13). Ponadto nie budzi wątpliwości, iż postępowanie uregulowane przepisami art. 71 – 81 u.g.n. jest postępowaniem szczególnym. Cywilnoprawny spór w zakresie ukształtowania opłat za użytkowanie wieczyste sprawia, że postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym jest wyłącznie koniecznym elementem, otwierającym drogę do ewentualnego przeniesienia sporu przed sąd powszechny. Dlatego również jednolicie przyjmuje się, że brak jest możliwości wszczynania i prowadzenia postępowań nadzwyczajnych w stosunku do takiego orzeczenia. Punktem wyjścia argumentacji przemawiającej za niedopuszczalnością stosowania w omawianej materii trybów nadzwyczajnych, jest przyjęcie poglądu, że wydawane przez kolegium orzeczenie nie jest decyzją administracyjną. W uzasadnieniu uchwały z dnia 20 maja 1996 r. sygn. OPK 10/96 (ONSA 1997/1/8) Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że postępowanie przy rozstrzyganiu przez samorządowe kolegia odwoławcze sporów o wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, a więc sporów majątkowych o charakterze cywilnym, nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. W szeregu innych orzeczeniach sądy wskazywały także, że wprawdzie z woli ustawodawcy przedmiotowy spór między użytkownikiem wieczystym a właściwym organem administracji, reprezentującym właściciela gruntu, ma rozstrzygać organ administracji, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, to jednak zapadłe w tym zakresie orzeczenie nie jest decyzją administracyjną (orzeczenia NSA z dnia: 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12, 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 306/06).
Wobec tego za niezasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 79 ust. 7 u.g.n. Zawarte w tym przepisie odesłanie do odpowiedniego stosowania w postępowaniu przed kolegium przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi enumeratywne wyliczenie. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było stosowanie w tym postępowaniu generalnie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to nie precyzowałby jednocześnie, jakie przepisy tego Kodeksu mają w tym przypadku zastosowanie. Dokładne zaś określenie rozdziałów i działu tego Kodeksu, które mają odpowiednie zastosowanie w omawianym postępowaniu przed kolegium, prowadzi do wniosku, że przepisy te stanowią listę zamkniętą. Takie stanowisko potwierdza także szczególna regulacja zawarta w art. 78 ust. 1 u.g.n. in fine, w której ustawodawca zaznaczył, by do doręczenia wypowiedzenia stosowano (wprost) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie stosuje się więc odpowiednio całego Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie wybrane przez ustawodawcę przepisy tego Kodeksu.
Również cywilnoprawny przedmiot orzeczenia Kolegium (aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste) sprzeciwia się weryfikowaniu w trybie administracyjnym wydanych orzeczeń. Ustawa o gospodarce nieruchomościami wprowadza szczególny tryb weryfikacji nie tyle orzeczenia Kolegium, co aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste. W przypadku sporu między stronami, może on znaleźć rozwiązanie na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. Wykorzystanie tej drogi jest pozostawione oczywiście woli stron, ale jest to tryb wyłączny. W inny sposób zasadność aktualizacji opłaty nie może być weryfikowana. Tymczasem dopuszczenie stosowania trybu zmiany orzeczenia Kolegium czy stwierdzenia jego nieważności rodziłoby sytuację, w której już ustabilizowane stosunki majątkowe mogłyby być poddane ponownej weryfikacji w trybie administracyjnym. Poprzez podważenie w trybie nadzwyczajnym orzeczenia Kolegium wydanego na podstawie art. 79 ust. 3 u.g.n. stabilność tych stosunków zostałaby zniweczona. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy zarówno decyzji prawomocnych jak nieprawomocnych. Wniesienie zatem wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia kolegium, wydanego w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n. mogłoby konkurować z równolegle prowadzonym postępowaniem przed sądem powszechnym, któremu przecież kolegium było obowiązane przekazać akta całej sprawy.
Dopuszczenie badania orzeczenia kolegium w trybie nadzwyczajnym prowadziłoby do niedopuszczalnej weryfikacji orzeczeń sądów powszechnych przez organ administracji. Rodziłoby także problem sądowej kontroli takich rozstrzygnięć wydanych przez kolegium. Ten zespół zastrzeżeń, wskazujących na procesowe i materialnoprawne komplikacje spowodowane ewentualnym wzruszeniem orzeczenia kolegium wydanego na podstawie art. 79 ust. 3 u.g.n. wskazuje, że instytucja stwierdzenia nieważności nie harmonizuje z przyjętym rozwiązaniem normatywnym odnoszącym się do aktualizacji opłaty rocznej, co uzasadnia wniosek, że przepisy regulujące stwierdzanie nieważności decyzji nie mogą znaleźć zastosowania do orzeczenia kolegium.
Powyższe stanowisko jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie ( por. wyroki NSA z dnia: 12 maja 2006 r., I OSK 843/05; 13 kwietnia 2011r., I OSK 367/11; 17 lipca 2013 r., I OSK 342/12; 24 października 2018 r., I OSK 994/18; 22 stycznia 2020 r., I OSK 3692/18).
W rozpoznawanej sprawie orzeczenie SKO w Katowicach z dnia [...] marca 2016 r. zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi reprezentującemu spółkę cywilną, co wynika z treści tego orzeczenia. Od orzeczenia Kolegium z dnia [...] marca 2016 r. pełnomocnik spółki cywilnej złożyła sprzeciw do sądu powszechnego. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 80 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości ( ust.1). Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew. Stosownie zaś do art. 80 ust.3 wskazanej ustawy w razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia. Z akt wynika, że zarządzenie o zwrocie pozwu ( sprzeciwu) zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi spółki.
Z regulacją art. 80 u.g.n. korespondują przepisy dotyczące odpowiedniego stosowania enumeratywnie wyliczonych w tej ustawie przepisów k.p.a. Przepis art.79 ust.7 stanowi: "Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach." Przepis jest jednoznaczny, wskazujący na zastosowanie k.p.a. jedynie w wyliczonych w tym przepisie przypadkach. Nie ma zaś przepisu szczególnego, który pozwalałby na zastosowanie nadzwyczajnych trybów weryfikacji orzeczeń kolegium.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie prawidłowo oceniono, że wystąpiła sytuacja, jakiej dotyczy art. 61a § 1 K.p.a., bowiem z innych uzasadnionych przyczyn niż wniesienie żądania, o którym mowa w art. 61 przez osobę niebędącą stroną postępowania, nie mogło ono być wszczęte. Przedstawiona wcześniej analiza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym m.in. art. 79 ust. 7 u.g.n., nie pozostawia wątpliwości, że w stosunku do orzeczenia wydanego w myśl art. 79 ust. 3 u.g.n. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest niedopuszczalne. Dlatego odmowa wszczęcia takiego postępowania została prawidłowo zaakceptowana przez Sąd I instancji.
Oznacza to, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.