Orzeczenie · 2023-08-04

I OSK 2061/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-08-04
NSAAdministracyjneWysokansa
niewykonanie wyrokubezczynność organugrzywnasądy administracyjneodszkodowanienieruchomości warszawskieprawo procesowe administracyjnesankcjeprzewlekłość postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. K. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który dotyczył niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku z 2014 r. zobowiązującego do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. WSA wymierzył organowi grzywnę 7 000 zł i przyznał skarżącym po 6 000 zł. Skarżący kasacyjnie domagali się wyższych sankcji, argumentując, że dotychczasowe kary były nieskuteczne i nieadekwatne do długotrwałej bezczynności organu (prawie 8 lat od terminu wykonania wyroku, a 26 lat od złożenia wniosku). NSA przychylił się do argumentacji skarżących, uznając, że grzywna 7 000 zł i sumy pieniężne po 6 000 zł były zbyt niskie. Sąd uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wysokości sankcji, wymierzył Prezydentowi grzywnę 10 000 zł i przyznał skarżącym po 15 000 zł. NSA podkreślił, że środki te mają charakter dyscyplinujący i kompensacyjny, a ich wysokość powinna być adekwatna do naruszenia prawa i jego skutków, aby skutecznie przymusić organ do działania i zrekompensować skarżącym długotrwałe oczekiwanie. Sąd zauważył, że mimo wykonania wyroku tuż przed posiedzeniem NSA, nie można było pominąć stanu sprawy na dzień wniesienia skargi i orzekania przez WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wysokości grzywien i sum pieniężnych nakładanych na organy administracji za niewykonanie wyroków sądowych, zwłaszcza w kontekście długotrwałej bezczynności i naruszenia powagi wymiaru sprawiedliwości.

Ograniczenia stosowania

Konkretne kwoty sądy ustalają indywidualnie, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy. Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań dotyczących dekretu warszawskiego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wysokość grzywny i sumy pieniężnej wymierzonych organowi za niewykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego jest adekwatna do naruszenia prawa i jego skutków, jeśli dotychczasowe sankcje okazały się nieskuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wysokość grzywny i sumy pieniężnej była zbyt niska. Naczelny Sąd Administracyjny podwyższył grzywnę do 10 000 zł i sumy pieniężne do 15 000 zł dla każdego ze skarżących, uznając poprzednie kwoty za niewystarczające do mobilizacji organu do wykonania wyroku i zrekompensowania długotrwałego oczekiwania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dotychczasowe grzywny i sumy pieniężne nie spełniły swojej funkcji dyscyplinującej i kompensacyjnej, ponieważ organ pozostawał w bezczynności przez wiele lat pomimo wielokrotnego karania. Podwyższenie sankcji miało na celu wymuszenie wykonania wyroku oraz zadośćuczynienie skarżącym za doznane niedogodności.

Czy wykonanie wyroku sądu administracyjnego po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku lub po wydaniu orzeczenia przez sąd pierwszej instancji może stanowić podstawę do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi, a miarodajny jest stan sprawy na dzień wniesienia skargi.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 154 § 3 P.p.s.a., późniejsze wykonanie wyroku nie wpływa na obowiązek wymierzenia grzywny, jeśli stan bezczynności istniał na dzień wniesienia skargi lub orzekania przez sąd pierwszej instancji. Sąd ocenia sytuację na podstawie stanu faktycznego istniejącego w momencie wniesienia skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok w pkt. 1 i 3. Wymierzono Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 10 000 zł. Przyznano od Prezydenta m. st. Warszawy dla K. K. i J. M. sumy pieniężne w wysokości po 15 000 zł na rzecz każdego z nich.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis reguluje możliwość wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określa maksymalną wysokość grzywny, która może być wymierzona organowi.

P.p.s.a. art. 154 § § 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis reguluje możliwość przyznania skarżącemu sumy pieniężnej jako formy rekompensaty za niewykonanie wyroku przez organ, określając jej maksymalną wysokość.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA.

P.p.s.a. art. 286 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa bieg terminu do rozpoznania sprawy przez organ po wpływie akt i prawomocnego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca wysokość grzywny i sumy pieniężnej wymierzonych przez Sąd I instancji, które nie spełniły swojej funkcji dyscyplinującej i kompensacyjnej. • Długotrwała bezczynność organu (prawie 8 lat od terminu wykonania wyroku, 26 lat od złożenia wniosku) uzasadnia zastosowanie wyższych sankcji. • Niewykonanie wyroku po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Prezydent m.st. Warszawy notorycznie lekceważy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. • Wymierzona grzywna jest więc niewystarczająca, aby przymusić organ do wykonania prawomocnego wyroku. • Pobłażliwe traktowanie notorycznego naruszania prawa przez Prezydenta m.st. Warszawy skutkuje tym, że organ ten nie dąży do załatwiania spraw administracyjnych. • Takie zjawisko godzi nie tylko w interes prawny skarżących, ale także narusza powagę wymiaru sprawiedliwości. • Grzywna oraz suma pieniężna mają charakter dyscyplinujący, w przypadku grzywny towarzyszy mu element represyjności, zaś w przypadku sumy pieniężnej również element kompensacyjności. • Niewykonanie orzeczenia sądu administracyjnego polega na niezastosowaniu się przez organ administracji w ponownym postępowaniu administracyjnym do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia tego sądu.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Karol Kiczka

przewodniczący

Piotr Przybysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wysokości grzywien i sum pieniężnych nakładanych na organy administracji za niewykonanie wyroków sądowych, zwłaszcza w kontekście długotrwałej bezczynności i naruszenia powagi wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Konkretne kwoty sądy ustalają indywidualnie, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy. Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań dotyczących dekretu warszawskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne egzekwują swoje wyroki wobec organów państwowych, stosując coraz surowsze sankcje finansowe w obliczu uporczywej bezczynności. Jest to przykład walki obywateli o swoje prawa przeciwko opieszałej administracji.

Nawet 26 lat czekania na odszkodowanie! Sąd ukarał Prezydenta Warszawy rekordową grzywną za ignorowanie wyroków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst