I OSK 2060/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-02-27
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazduprawo o ruchu drogowymwznowienie postępowaniasfałszowane dokumentydobra wiaraskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy rejestracji pojazdu, którego pierwotna rejestracja opierała się na sfałszowanych dokumentach i została uchylona.

Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji samochodu Nissan Patrol, której podstawą było uchylenie wcześniejszej decyzji rejestracyjnej z powodu sfałszowanych dokumentów. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję organu administracji, uznając, że brak jest podstaw do rejestracji pojazdu, gdy pierwotna rejestracja była wadliwa. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym braku czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz niezastosowania przepisów prawa cywilnego dotyczących dobrej wiary nabywcy. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na prawidłowość rozstrzygnięcia WSA i brak podstaw do uwzględnienia zarzutów.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Starosty Powiatu Ł. o odmowie zarejestrowania pojazdu marki Nissan Patrol po wznowieniu postępowania administracyjnego. Pierwotnie pojazd został zarejestrowany na podstawie dokumentów, które później okazały się sfałszowane, a decyzja rejestracyjna wydana przez Starostę Inowrocławskiego została uchylona. W związku z tym Starosta Ł. wznowił postępowanie i odmówił rejestracji pojazdu. Skarżący P.S. argumentował, że nabył pojazd w dobrej wierze, opierając się na dokumentach i wcześniejszej rejestracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że uchylenie pierwotnej decyzji rejestracyjnej stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok skazujący za wyłudzenie poświadczenia nieprawdy w dokumentach związanych z nabyciem pojazdu, potwierdzający fikcyjność umowy sprzedaży, wiąże sąd administracyjny. W związku z tym, umowa sprzedaży nie mogła być uznana za dowód własności, a rejestracja pojazdu była niedopuszczalna. Sąd uznał, że dobra wiara nabywcy nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy rejestracyjnej. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak wskazania co do dalszego postępowania), art. 135 p.p.s.a. (niezastosowanie środków), art. 10 i 28 k.p.a. (brak czynnego udziału w postępowaniu przed Starostą I.), art. 8 k.p.a. (niepodjęcie działań) oraz naruszenie Konstytucji RP i Kodeksu cywilnego w zakresie ochrony własności i dobrej wiary. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że sądy administracyjne działają na podstawie p.p.s.a., a nie k.p.a. Zarzuty dotyczące postępowania przed Starostą Inowrocławskim nie były przedmiotem analizowanej sprawy. NSA podkreślił, że skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu przed organami administracji w analizowanej sprawie. Kwestie dobrej wiary i zasiedzenia należą do właściwości sądów cywilnych. Sąd uznał, że WSA prawidłowo oddalił skargę, a zarzuty skargi kasacyjnej były bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie pierwotnej decyzji rejestracyjnej, która była podstawą do rejestracji pojazdu na nazwisko skarżącego, oznacza, że odpadła podstawa do rejestracji pojazdu na jego nazwisko. Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku karnego potwierdzającego fikcyjność umowy sprzedaży.

Uzasadnienie

Uchylenie decyzji rejestracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie sfałszowanych dokumentów, uniemożliwia ponowną rejestrację pojazdu. Dobra wiara nabywcy nie ma znaczenia w postępowaniu rejestracyjnym, gdy dokumenty stanowiące podstawę rejestracji są wadliwe lub zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.r.d. art. 72 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Skoro pierwotna rejestracja została uchylona, odpadła podstawa do rejestracji.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4 i 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (pkt 8). W niniejszej sprawie zastosowanie miał pkt 8.

Pomocnicze

u.p.r.d. art. 73 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ, wznawiając postępowanie, przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 147

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko na żądanie strony.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie przewidzianych ustawą środków.

k.c. art. 174

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia rzeczy ruchomej.

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie pierwotnej decyzji rejestracyjnej pojazdu z powodu sfałszowanych dokumentów stanowi podstawę do wznowienia postępowania i odmowy rejestracji. Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku karnego potwierdzającego fikcyjność umowy sprzedaży. Dobra wiara nabywcy nie ma znaczenia w postępowaniu rejestracyjnym, gdy dokumenty są wadliwe lub zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie wskazania co do dalszego postępowania. Niezastosowanie art. 135 p.p.s.a. i błędne ustalenie udziału skarżącego we wszystkich postępowaniach. Niezastosowanie art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu przed Starostą I. Niezastosowanie art. 8 k.p.a. Naruszenie art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7, 169, 341 k.c. oraz art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dobrej wiary nabywcy i jego słusznego interesu.

Godne uwagi sformułowania

nie jest zadaniem organu administracji ocenianie relacji między nabywcą pojazdu, a jego zbywcą, jak również zakresu odpowiedzialności zbywcy względem nabywcy, skuteczności przeniesienia prawa własności, dobrej czy też złej wiary nabywcy, oszustwa, zaś jedynym jego zadaniem w postępowaniu o zarejestrowanie pojazdu jest ustalenie, czy strona dysponuje wszystkimi dokumentami określonymi w art. 72 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak również ustalenie, czy odzwierciedlają one rzeczywisty stan rzeczy ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny umowa kupna – sprzedaży pojazdu, na podstawie której dokonywana jest rejestracja samochodu musi być dokumentem prawdziwym zarówno pod względem formalnym jak i materialnym kwestie związane z dobrą wiarą mogą mieć względem skarżącego znaczenie w przypadku wystąpienia przez niego z powództwem przed sądem cywilnym, opartym na art. 174 Kodeksu cywilnego, o stwierdzenie zasiedzenia ruchomości

Skład orzekający

Irena Kamińska

sprawozdawca

Maria Wiśniewska

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dobra wiara nabywcy nie chroni go w postępowaniu rejestracyjnym, gdy dokumenty są wadliwe lub zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a także znaczenie prawomocnych wyroków karnych dla postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotna rejestracja pojazdu była wadliwa z powodu sfałszowanych dokumentów i została uchylona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak konsekwencje przestępstwa (sfałszowane dokumenty) mogą wpłynąć na późniejsze postępowania administracyjne i prawa nabywcy, nawet jeśli działał w dobrej wierze. Podkreśla znaczenie prawomocnych wyroków karnych.

Kupiłeś auto na lewych papierach? Nawet dobra wiara nie ochroni Cię przed odmową rejestracji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2060/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /sprawozdawca/
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Łd 1186/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2012-04-26
I OZ 116/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 72, art. 73
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 § 1 pkt 4 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 174
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski, Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 1186/11 w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu po wznowieniu postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Łd 1186/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu po wznowieniu postępowania administracyjnego – oddalił skargę.
Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]października 2011 r. (znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi – po rozpatrzeniu odwołania P.S. – utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Ł., wydaną po wznowieniu postępowania, orzekającą o:
- uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki Nissan Patrol, na podstawie której wydano dowód rejestracyjny serii [...], nr rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], rok produkcji [...];
- odmowie rejestracji ww. samochodu;
- zobowiązującą do zwrotu tablic rejestracyjnych o nr [...] i dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz karty pojazdu serii [...].
Z załączonych akt administracyjnych wynikało, że w dniu [...] października 2007 r. P.S. złożył w Starostwie Powiatowym w Ł. wniosek o rejestrację pojazdu marki N.P., nr nadwozia [...], rok produkcji [...], dołączając do wniosku wymagane dokumenty, tj. dowód rejestracyjny seria [...], umowę komisu z dnia [...] października 2007 r. zawartą pomiędzy G.G. a Firmą P.H.U. "G." z siedzibą w I., fakturę V. z dnia [...] października 2007 r. potwierdzającą zbycie ww. pojazdu przez Firmę P.H.U. "G." z siedzibą w I. na rzecz P.S., kartę pojazdu oraz tablice rejestracyjne nr [...].
W oparciu o powyższe dokumenty dokonano czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu, a po otrzymaniu potwierdzenia zgodności danych ze Starostwa I., Starosta Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. wydał dla powyższego pojazdu stały dowód rejestracyjny o nr [...].
W dniu [...] lipca 2010 r. do Starosty Ł. wpłynęło pismo ze Starostwa I. wraz z prawomocną decyzją, na mocy której Starosta I. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. w sprawie rejestracji na nazwisko G.G. samochodu osobowego marki N.P., nr nadwozia [...], rok produkcji [...].
Organ l instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone własną ostateczną decyzją z dnia [...] października 2007 r. z powołaniem na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Następnie organ l instancji decyzją z dnia [...] października 2010 r. orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej o zarejestrowaniu pojazdu, odmówił zarejestrowania samochodu i zobowiązał P.S. do zwrotu dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych oraz karty pojazdu. Decyzja powyższa została wydana z powołaniem się na normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. orzekło o uchyleniu decyzji organu l instancji i przekazaniu sprawy temu organowi celem ponownego rozpatrzenia, wskazując na uchybienia natury procesowej.
Rozpoznając ponownie sprawę Starosta Ł. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego samochodu.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], uchylił decyzję w sprawie rejestracji samochodu Nissan Patrol na nazwisko P.S., odmówił rejestracji tego samochodu i orzekł o obowiązku zwrotu tablic rejestracyjnych o nr [...], dowodu rejestracyjnego nr [...] oraz pojazdu serii [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, polegające na treści wyroku oraz fakcie, że rejestracji dokonano na podstawie sfałszowanych dowodów własności oraz została wydana przez Starostę Inowrocławskiego prawomocna decyzja uchylająca rejestrację, która jest wiążąca dla tutejszego Starostwa, co wyczerpuje przesłanki art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a."
Akta sprawy zawierają między innymi odpis wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 21 sierpnia 2009 roku o sygn. Il K 238/09, z którego wynika także, że w przypadku umowy sprzedaży samochodu marki Nissan Patrol na rzecz G.G. doszło do zawarcia fikcyjnej umowy w tym zakresie.
W odwołaniu od tej decyzji P.S. stwierdził, że decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 145 k.p.a., albowiem nabył on sporny samochód marki Nissan Patrol działając w przeświadczeniu, że samochód ten jest wolny od wszelkich wad i swoją dobrą wolę opierał na przeświadczeniu, że umowa została zawarta z komisem, czyli podmiotem zajmującym się zawodowo pośrednictwem w obrocie pojazdami. Uznał ponadto, że ostatecznym i kończącym sprawę potwierdzeniem prawidłowości nabycia pojazdu była decyzja, na podstawie której samochód został zarejestrowany, a która od ponad czterech lat jest ostateczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (pkt 8).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie podzieliło poglądu, iż w tym przypadku wystąpiła przesłanka określona w pkt 5 wskazanej powyżej normy, a jedynie określona w pkt. 8 tej normy, lecz – w ocenie SKO – nie zmieniło to faktu, że decyzja jest zgodna z prawem.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
W tym zakresie Kolegium podniosło, że P.S. do wniosku o zarejestrowanie dołączył dowód rejestracyjny potwierdzający zarejestrowanie samochodu marki Nissan Patrol na G.G. Wydanie tego dowodu poprzedzała decyzja Starosty I. z dnia [...] lipca 2007 r. o zarejestrowaniu ww. pojazdu na wniosek G.G. Jak dalej wskazało Kolegium, w obecnym stanie rzeczy decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na wniosek G.G. nie występuje jednak już w obrocie prawnym, albowiem została skutecznie uchylona w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i miała miejsce odmowa zarejestrowania pojazdu.
Bezspornym zatem – jak skonstatowało Kolegium – jest więc, iż P.S. nie już dysponuje dowodem rejestracyjnym samochodu marki Nissan Patrol, gdyż skuteczność uprzedniego zarejestrowania pojazdu nie ma miejsca, a to warunkuje możliwość zarejestrowania pojazdu.
W tej sytuacji, wydanie ostatecznej decyzji przez Starostę Inowrocławskiego w dniu [...] czerwca 2010 r., zapadłej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i w konsekwencji odmowa zarejestrowania pojazdu na wniosek G.G. – uzasadniało wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. w oparciu o normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 8 tejże ustawy.
Tym samym – w ocenie Kolegium – brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i zarejestrowania samochodu marki Nissan Patrol na wniosek P.S. i konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, bowiem nie jest dopuszczalne rejestrowanie pojazdu, który to uprzednio został zarejestrowany w oparciu o fikcyjną umowę sprzedaży, a następnie w oparciu o decyzję, która została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu l instancji jest prawidłowa, zaś uchybienia w postaci: lakonicznego uzasadnienia decyzji, wadliwego wskazania przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., błędnego wydania kolejnego postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż już uprzednio wznowiono postępowanie, mając na uwadze normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 8 tej ustawy – nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia, a tym samym odwołanie P.S. nie mogło być w skuteczne.
Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu, zdaniem Kolegium, nie zasługiwały one na uwzględnienie. Przede wszystkim bowiem, jak wskazał organ odwoławczy, nie jest zadaniem organu administracji ocenianie relacji między nabywcą pojazdu, a jego zbywcą, jak również zakresu odpowiedzialności zbywcy względem nabywcy, skuteczności przeniesienia prawa własności, dobrej czy też złej wiary nabywcy, oszustwa, zaś jedynym jego zadaniem w postępowaniu o zarejestrowanie pojazdu jest ustalenie, czy strona dysponuje wszystkimi dokumentami określonymi w art. 72 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak również ustalenie, czy odzwierciedlają one rzeczywisty stan rzeczy, a skoro taka sytuacja nie ma miejsca to należało odmówić zarejestrowania pojazdu.
Nie ma także podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 16, czy też art. 8 k.p.a., bowiem – jak wskazało Kolegium – to właśnie w art. 16 tej ustawy ustawodawca wyraźnie i jasno wskazał między innymi, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, i to właśnie miało miejsce, zaś odmowa zarejestrowania pojazdu nie jest spowodowana żadnym negatywnym działaniem organu administracji, lecz skutkiem uprzednio mającego miejsce przestępstwa.
Nie doszło także – jak stwierdziło Kolegium – do naruszenia norm konstytucyjnych, czy też norm zawartych w Kodeksie cywilnym, gdyż decyzja o odmowie zarejestrowania nie rozstrzyga o prawie własności, jak i nie pozbawia tego prawa.
Nie sposób było także, zdaniem Kolegium, zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania stron.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję P.S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28 oraz art. 77 i art. 80 oraz art. 145 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podnosił zarzuty w większości tożsame z zarzutami odwołania, przede wszystkim wskazując, iż nabył sporny samochód marki Nissan Patrol działając w przeświadczeniu, że samochód ten jest wolny od wszelkich wad i swoją dobrą wolę opierał na przeświadczeniu, że umowa została zawarta z komisem, czyli podmiotem zajmującym się zawodowo pośrednictwem w obrocie pojazdami. Uznał ponadto, że ostatecznym i kończącym sprawę potwierdzeniem prawidłowości nabycia pojazdu była decyzja na podstawie której samochód został zarejestrowany, a która on ponad czterech lat jest ostateczna.
Zarzucił także naruszenie art. 10 i art. 28 k.p.a., albowiem – w jego ocenie – pozbawiono go prawa uczestnictwa we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym uchylenia decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela, w którym winien skarżący uczestniczyć jako strona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w swoim rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wydając wskazany na wstępie wyrok, wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została po wznowieniu postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...)
pkt. 5 ) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
pkt .8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W myśl art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Nie ulegało wątpliwości WSA, że decyzja o zarejestrowaniu przedmiotowego samochodu na nazwisko G.G. była podstawą zarejestrowania samochodu na nazwisko skarżącego. Uchylenie tej decyzji i odmowa zarejestrowania pojazdu na rzecz G.G. orzeczone decyzją Starosty I., która jest decyzją ostateczną, oznacza, że istniała podstawa, określona w art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a., do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zarejestrowania tego samochodu na kolejnego nabywcę.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zmianami) rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Jak wskazał sąd pierwszej instancji, uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu, która stanowiła podstawę do zarejestrowania samochodu Nissan Patrol na nazwisko skarżącego oznacza, że odpadła podstawa do zarejestrowania pojazdu na jego nazwisko. Ustalenia poczynione przez organy administracji w tym zakresie nie budziły wątpliwości WSA i – w jego ocenie – zostały prawidłowo ocenione.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył także, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] sierpnia 2009 r., w którym G.G. (pkt 14) została uznana za winną tego, że w lipcu 2007 r. działając wspólnie i w porozumieniu z T.J.z zamiarem wprowadzenia na polski obszar celny samochodu Nissan Patrol wyłudziła poświadczenie nieprawdy w dokumencie potwierdzającym zapłatę podatku akcyzowego za ten pojazd wydane przez Naczelnika Urzędu Celnego oraz w zaświadczeniu VAT-25 wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ten sposób, że udostępniła T.J. swoje dane oraz podpisała fikcyjną umowę kupna sprzedaży w/w/ samochodu , którą następnie T.J. posłużył się w celu użycia za autentyczną i przedkładając wniosek VAT -24 dot. G.G.uzyskał ten dokument oraz posłużył się w/w podrobioną umową przedkładając ją w Urzędzie Celnym w I. oraz w wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w I. – jest dokumentem urzędowym, którego prawdziwość nie została zakwestionowana w postępowaniu administracyjnym (art. 76 § 1 i 3 k.p.a.).
Z treści tego wyroku wynika zaś jednoznacznie, w ocenie WSA, że umowa kupna sprzedaży samochodu podpisana przez G.G. była umową fikcyjną (podrobioną). Nie ulegało natomiast wątpliwości sądu pierwszej instancji, że umowa kupna – sprzedaży pojazdu, na podstawie której dokonywana jest rejestracja samochodu musi być dokumentem prawdziwym zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Ustalenie fałszu w umowie sprzedaży ma ten skutek, iż nie spełnia ona warunków dla dokumentu wymaganego przy złożeniu wniosku o rejestrację. Ponadto umowa kupna sprzedaży zawarta z nieuprawnionym zbywcą nie może być uznana za dowód własności pojazdu.
Podkreślić przy tym należało, zdaniem WSA, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę czuł się zatem związany ustaleniami wyroku Sądu Rejonowego w I.
Z powyższych względów sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt . 2 w zw. z art. 145 pkt 8 k.p.a. o uchyleniu decyzji o rejestracji samochodu osobowego Nissan Patrol o wskazanych wyżej numerach na nazwisko P.S. i odmówił rejestracji pojazdu.
Argumenty podnoszone przez skarżącego dotyczące jego dobrej wiary przy nabywaniu samochodu nie miały, zdaniem WSA, znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ani organy administracji ani sąd administracyjny nie mogą oceniać tej kwestii. Zagadnienia te należą do właściwości sądu powszechnego i mogą mieć znaczenie np. przy odstąpieniu od umowy.
Zarzut, że skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, sąd pierwszej instancji uznał za odnoszący się do postępowania, które toczyło się przed Starostą I. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją P.S. brał zaś udział. Tak więc zarzut naruszenia art. 7,8, 10 ,11, 28 k.p.a. także nie został uznany przez WSA za uzasadniony.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P.S., reprezentowany przez swojego pełnomocnika. Postawił w niej następujące zarzuty:
1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezasadne pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania co do dalszego postępowania w sytuacji, w której zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 147 tej ustawy, a którą to okoliczność skarżący podnosił w skardze do WSA, co spowodowało niezasadne oddalenie skargi;
2) niezastosowanie art. 135 p.p.s.a. nakazującego zastosowanie przewidzianych ustawą środków, co zaskutkowało błędnym ustaleniem przez WSA, że skarżący brał udział we wszystkich postępowaniach administracyjnych i sądowych w sprawie;
3) niezastosowanie art. 10 i art. 28 k.p.a., co zaskutkowało tym, że we wznowionym postępowaniu, prowadzonym przez Starostę I., nie brały udziału – bez swojej winy – wszystkie strony, w tym skarżący. Fakt zbycia pojazdu był znany prowadzącemu postępowanie organowi. A jako kolejny właściciel, nabywca tego pojazdu oczywiście posiadał interes prawny, którego w żaden sposób nie mógł reprezentować, w prowadzonym bez swojej wiedzy i udziału postępowaniu;
4) niezastosowanie art. 8 k.p.a. przez WSA, który poinformowany w skardze przez P.S. o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie podjął stosownych działań;
5) niezastosowanie art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, zawierającego zasadę ochrony własności, art. 7, art. 169, at. 341 Kodeksu cywilnego oraz art. 7 k.p.a., poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji dobrej wiary nabywcy oraz poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumenty mające przemawiać za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, jako całkowicie bezzasadnej. Przedstawiło przy tym argumenty za swoim stanowiskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Postawiono w niej szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania (częściowo błędnie określonych jako przepisy prawa materialnego). Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak zaakcentować, że w pewnej mierze dotyczą one zasadniczo materii niemieszczącej się w granicach analizowanej sprawy, zaś część zarzutów jest nieprawidłowo sformułowana.
Zaznaczenia na wstępie wymaga w szczególności, że sąd administracyjny nie prowadzi własnego postępowania w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz p.p.s.a.
Wskazać kolejno należy, że zarzuty skarżącego dotyczące niedostrzeżenia przez sąd naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. odnoszą się do – jak wynika z treści skargi kasacyjnej – postępowania Starosty Inowrocławskiego, nie zaś do sprawy analizowanej w niniejszym postępowaniu. Stosowne wyjaśnienie w tym względzie skarżący otrzymał skądinąd już w zaskarżonym wyroku WSA. NSA zaznacza, że sprawa, którą rozstrzygał Starosta Powiatu Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] nie jest tą samą sprawą, w której toczyło się postępowanie przed Starostą I., zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Kwestie związane z tym drugim postępowaniem, i wydaną w jego ramach decyzją, nie były objęte granicami niniejszej sprawy, stąd sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić podniesionych przez skarżącego zarzutów.
Należy spostrzec, że skarżący mając obiekcje względem zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu przed Starostą I. – może wnosić o wznowienie postępowania przed nim, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] – a to z uwagi na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podkreślić wypada, że w świetle art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko na żądanie strony. W przypadku zaś uchylenia lub zmiany decyzji Starosty I. w tak wznowionym postępowaniu, dopiero wówczas zaistnieje przesłanka do rozważenia przez organ wznowienia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją SKO i analizowaną w niniejszym postępowaniu przez WSA, a to z uwagi na art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zaznaczenia zaś wymaga, że w niniejszej, analizowanej sprawie skarżącemu został zapewniony czynny udział, a zatem nie doszło w postępowaniu przed organami do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa cywilnego, Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że nie znajdują one bezpośredniego zastosowania w analizowany postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu administracyjnym. Jedynie pobocznie można wskazać, że kwestie związane z dobrą wiarą mogą mieć względem skarżącego znaczenie w przypadku wystąpienia przez niego z powództwem przed sądem cywilnym, opartym na art. 174 Kodeksu cywilnego, o stwierdzenie zasiedzenia ruchomości w postaci samochodu osobowego marki Nissan Patrol o numerze nadwozia: [...]. W przypadku uwzględnienia powództwa, skarżący jako właściciel zasiedzonego pojazdu mógłby ponownie wystąpić o jego rejestrację w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm). W materii dotyczącej zasiedzenia rzeczy ruchomej, takiej jak samochód, właściwy jest jednak sąd powszechny.
Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty skargi kasacyjnej, niezależnie od ich wadliwego sformułowania, okazały się całkowicie bezzasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił zatem wniesioną skargę, nie mógł zatem zastosować art. 135 p.p.s.a.
Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI