Orzeczenie · 2025-10-10

I OSK 2056/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-10-10

NSAnieruchomościWysokansa

nieruchomościużytkowanie wieczysteuwłaszczeniezarząd nieruchomościągospodarka nieruchomościamiPKPpostępowanie administracyjnedowodyprawo rzeczowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez PKP S.A. na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą prawną był art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego, wskazując na brak dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomością przez poprzednika prawnego PKP S.A. na wskazany dzień. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że oświadczenie strony złożone zgodnie z art. 75 kpa nie jest wystarczające do stwierdzenia prawa zarządu, zwłaszcza gdy dokumenty wymienione w § 4 ust. 1 rozporządzenia nie zachowały się, a samo oświadczenie nie wyjaśnia sposobu ustanowienia prawa zarządu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA co do interpretacji § 4 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym stwierdzenie prawa zarządu na podstawie oświadczenia strony lub zeznań świadków jest możliwe tylko w sytuacji, gdy dokumenty z § 4 ust. 1 rozporządzenia istniały, ale się nie zachowały, a ponadto oświadczenie musi precyzować sposób ustanowienia prawa zarządu. Sąd podkreślił, że zarząd nieruchomością musi wynikać ze zdarzenia prawnego i nie może być domniemany z faktycznego władania. Wobec braku wystarczających dowodów na istnienie zarządu w wymaganym terminie, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia nieruchomości przez osoby prawne, w szczególności wymogów dowodowych co do istnienia zarządu nieruchomością w określonym terminie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z uwłaszczeniem na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy oświadczenie strony złożone zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzające przekazanie nieruchomości państwowej osobie prawnej w zarząd, jest wystarczające do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 200 ust. 1 ugn, w sytuacji gdy dokumenty z § 4 ust. 1 rozporządzenia nie zachowały się?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie strony nie jest wystarczające, jeśli nie określa sposobu ustanowienia prawa zarządu i nie wynika z niego, że dokumenty z § 4 ust. 1 rozporządzenia istniały, ale się nie zachowały. Zarząd musi wynikać ze zdarzenia prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenie strony może być dowodem tylko w ściśle określonych warunkach, gdy dokumenty z § 4 ust. 1 rozporządzenia nie zachowały się, a oświadczenie precyzuje sposób ustanowienia zarządu. Zarząd nie może być domniemany z faktycznego władania, lecz musi wynikać ze zdarzenia prawnego.

Czy prawomocna decyzja komunalizacyjna stanowi przeszkodę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 200 ust. 1 ugn?

Odpowiedź sądu

Nie, sama w sobie nie stanowi przeszkody, jednak w tej konkretnej sprawie nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ sąd pierwszej instancji nie wyraził takiego poglądu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżąca kasacyjnie błędnie przypisała sądowi pierwszej instancji pogląd, jakoby komunalizacja uniemożliwiała uwłaszczenie. Sąd Wojewódzki nie uznał faktu komunalizacji za przeszkodę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 200 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

rozporządzenie art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

rozporządzenie art. 4 § 3

Pomocnicze

k.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1