I OSK 2050/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Miasta [...] od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Wojewody odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania A. J. za działkę ewidencyjną wydzieloną pod rezerwę ulicy O. Organy administracji odmówiły odszkodowania, argumentując, że decyzja podziałowa nie skutkowała przejściem własności gruntu na rzecz gminy z mocy prawa, ponieważ nie wynikało z niej jednoznacznie przeznaczenie pod drogę publiczną, a właściciel nadal był ujawniony w księdze wieczystej. WSA uchylił te decyzje, uznając, że decyzja podziałowa, nawet oparta na decyzji o warunkach zabudowy, może skutkować przejściem własności gruntu pod drogę publiczną i prawem do odszkodowania, powołując się m.in. na orzecznictwo ETPCz. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) ma zastosowanie tylko do działek przeznaczonych pod drogi publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja o warunkach zabudowy, jak w tym przypadku, nie może stanowić podstawy do planowania przebiegu drogi publicznej i skutkować przejściem własności gruntu z mocy prawa. W związku z tym, brak było podstaw do przyznania odszkodowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście decyzji o warunkach zabudowy i przeznaczenia gruntów pod drogi publiczne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i oparcia podziału nieruchomości na decyzji o warunkach zabudowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o warunkach zabudowy, wydana w związku z podziałem nieruchomości na wniosek właściciela, może stanowić podstawę do przejścia własności gruntu pod drogę publiczną z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o warunkach zabudowy nie może stanowić podstawy do planowania przebiegu drogi publicznej i skutkować przejściem własności gruntu pod drogę publiczną z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. Taki skutek może wynikać jedynie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 98 ust. 1 u.g.n. dotyczy wyłącznie działek przeznaczonych pod drogi publiczne w planie miejscowym lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja o warunkach zabudowy, nawet jeśli przewiduje poszerzenie drogi, nie jest wystarczająca do wywołania skutku przejścia własności z mocy prawa.
Czy przeznaczenie działki pod rezerwę drogi w decyzji podziałowej, opartej na decyzji o warunkach zabudowy, skutkuje nabyciem własności tej działki przez gminę z mocy prawa i powstaniem prawa do odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja podziałowa nie opiera się na planie miejscowym lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie dochodzi do przejścia własności gruntu pod drogę publiczną z mocy prawa, a tym samym nie powstaje prawo do odszkodowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak planu miejscowego lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, która przeznaczałaby działkę pod drogę publiczną, wyklucza zastosowanie art. 98 ust. 1 u.g.n. i tym samym prawo do odszkodowania.
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Skutek przejścia własności działek wydzielonych pod drogi publiczne na jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa następuje z mocy prawa tylko wtedy, gdy działki te zostały przeznaczone pod drogi publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest wystarczająca.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku WSA i oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.g.n. art. 98 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Odszkodowanie przysługuje w przypadku przejścia własności gruntu pod drogę publiczną z mocy prawa.
u.g.n. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja celu publicznego, obejmująca wydzielanie gruntów pod drogi publiczne.
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W przypadku braku planu miejscowego, lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a sposób zagospodarowania i warunki zabudowy dla innych inwestycji w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 2 § 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja inwestycji celu publicznego.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o warunkach zabudowy nie może stanowić podstawy do przejścia własności gruntu pod drogę publiczną z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. • Przeznaczenie działki pod drogę publiczną wymaga miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. • Brak przejścia własności gruntu z mocy prawa wyklucza prawo do odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że decyzja podziałowa oparta na decyzji o warunkach zabudowy może skutkować przejściem własności gruntu pod drogę publiczną i prawem do odszkodowania. • Interpretacja art. 98 ust. 1 u.g.n. przez WSA, która nie ograniczała zastosowania przepisu do planów miejscowych lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Godne uwagi sformułowania
przewidziany w art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek w postaci przejścia prawa własności działek wydzielonych pod drogi publiczne [...] dotyczy wyłącznie działek przeznaczonych na ten cel [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego a w jego braku – w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. • Nie jest zatem możliwe by decyzja o warunkach zabudowy ustaliła lokalizację inwestycji celu publicznego, to jest drogi publicznej.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Iwona Bogucka
przewodniczący
Karol Kiczka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście decyzji o warunkach zabudowy i przeznaczenia gruntów pod drogi publiczne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i oparcia podziału nieruchomości na decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą przechodzenia własności gruntów pod drogi publiczne i prawa do odszkodowania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów.
“Droga publiczna z decyzji o warunkach zabudowy? NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na odszkodowanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.