I OSK 2038/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-04
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
renta w drodze wyjątkupomoc społecznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwyczerpanie środków zaskarżeniadopuszczalność skargiZUSNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na decyzję ZUS o odmowie przyznania renty w drodze wyjątku, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. Ł. na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania renty w drodze wyjątku, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 52 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że skarga do WSA była niedopuszczalna, ponieważ skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przed jej wniesieniem, mimo że złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej J. Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty w drodze wyjątku. WSA uznał skargę za niedopuszczalną, powołując się na art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., ponieważ skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 52 P.p.s.a., twierdząc, że miał prawo do wniesienia skargi, a nawet jeśli złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to późniejsza decyzja Prezesa ZUS powinna skutkować merytorycznym rozpoznaniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i stwierdził, że zarzuty są niezasadne. Sąd podkreślił, że skarga do WSA może być wniesiona dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co oznacza brak możliwości dalszego zaskarżenia. W ocenie NSA, skarżący nie spełnił tego wymogu, ponieważ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest tożsamy z wyczerpaniem środków zaskarżenia w rozumieniu P.p.s.a. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to skarga do sądu powinna być wniesiona na akt administracyjny wydany w wyniku rozpatrzenia tego wniosku, a nie na pierwotną decyzję. Argumenty skarżącego dotyczące wadliwości decyzji ZUS miały być rozpatrywane w ramach skargi na decyzję z dnia 24 listopada 2004 r. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, takich jak odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada dopuszczalność skargi przed merytorycznym rozpoznaniem. Zgodnie z art. 52 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Wyczerpanie środków oznacza sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Samo złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest równoznaczne z wyczerpaniem środków, jeśli skarga została wniesiona na akt administracyjny wydany przed rozpatrzeniem tego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

P.p.s.a. art. 52 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z naruszeniem przepisów § 1-3 art. 52 jest niedopuszczalne.

P.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z naruszeniem przepisów § 1-3 art. 52 jest niedopuszczalne.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej orzeczenie zapada w przedmiocie kosztów postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej mogą być zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję, o ile sprawa nie została załatwiona w drodze postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia przewidziane w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie skargi na decyzję organu przed wydaniem decyzji po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie spełnia wymogu wyczerpania środków zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Skarżący zarzucił naruszenie art. 52 P.p.s.a. przez błędną wykładnię, twierdząc, że przysługiwało mu prawo do wniesienia skargi, mimo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przed wydaniem decyzji przez Prezesa ZUS.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zauważył, że wprawdzie w postępowaniu administracyjnym został wykorzystany środek weryfikacji tej decyzji, jak wymaga tego art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), jednakże ta sama decyzja stała się przedmiotem skargi do Sądu. Sąd uznał zatem, że skarga na decyzję z dnia [...] wniesiona przed wyczerpaniem środka zaskarżenia jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. odrzucił skargę. Nie wystarczy samo złożenie wniosku, lecz wymagane jest aby skarga została wniesiona na akt administracyjny wydany w wyniku złożenia takiego wniosku. Dopiero akt wydany w następstwie rozpatrzenia wniosku spełnia warunki określone w ustawie.

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

sprawozdawca

Leszek Włoskiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów P.p.s.a. w zakresie dopuszczalności skargi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2038/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Włoskiewicz
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1624/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-09-15
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
184 ppsa
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1624/06 w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty w drodze wyjątku postanowił : oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1624/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku J. Ł. z dnia 25 maja 2004 r. Od tej decyzji przysługiwał skarżącemu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd zauważył, że wprawdzie w postępowaniu administracyjnym został wykorzystany środek weryfikacji tej decyzji, jak wymaga tego art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), jednakże ta sama decyzja stała się przedmiotem skargi do Sądu. Sąd uznał zatem, że skarga na decyzję z dnia [...] wniesiona przed wyczerpaniem środka zaskarżenia jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. odrzucił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący J. Ł., zaskarżając to postanowienie
w całości. W treści skargi kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 52 P.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia skargi. Skarżący wskazał, że jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na skutek wniesionego odwołania ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], co winno skutkować merytorycznym rozpoznaniem skargi przez Sąd.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w Warszawie z dnia [...] oraz dnia [...]
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W tej sprawie żadna z przesłanek nieważności postępowania, określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie występuje.
Rozpoznając sprawę w granicach podniesionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że są one niezasadne, zaś zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Strona skarżąca oparła wniesioną w sprawie skargę kasacyjną o podstawę przewidzianą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. o zarzut naruszenia przepisów postępowania- art. 52 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd Administracyjny, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków tej dopuszczalności, jest wyczerpanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie zaś środków zaskarżenia - w świetle § 2 powołanego przepisu - należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
J. Ł. wnosząc skargę warunków tych nie spełnił, nawet przy przyjęciu, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył przed właściwym organem
w ustawowym terminie. Jak wynika z akt sprawy, pomimo prawidłowego pouczenia przez organ administracyjny o sposobie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...]. Stwierdzić należy, że nie wystarczy samo złożenie wniosku, lecz wymagane jest aby skarga została wniesiona na akt administracyjny wydany w wyniku złożenia takiego wniosku. Dopiero akt wydany w następstwie rozpatrzenia wniosku spełnia warunki określone w ustawie.
Niezasadny jest podnoszony w skardze kasacyjnej argument, że skarga winna podlegać rozpoznaniu z uwagi na fakt, iż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w następstwie czego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...]. Na podkreślenie bowiem zasługuje fakt, że skarżący stosując się do pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skorzystał z tego prawa i za pośrednictwem organu wniósł skargę do Sądu, która zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Wa 210/06. Ponadto wskazać należy, że przytoczone przez skarżącego w skardze kasacyjnej argumenty są w istocie argumentami odnoszącymi się do wadliwości decyzji, która podlegać będzie sądowej kontroli przy rozpoznawaniu skargi na decyzję z dnia 24 listopada 2004 r.
Skoro przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący nie spełnił wymogu, o którym mowa w art. 52 § 2 P.p.s.a., to należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI