I OSK 2036/16

I OSK 2036/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek
Tamara Dziełakowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Reforma rolna
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2193/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-04-20
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
art. 22, art. 24
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 23
art. 156 § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2193/15 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. (sygn. akt I SA/Wa 2193/15) na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 1978 r. Naczelnik Dzielnicy [...] na podstawie art. 7, art. 8, art. 12, art. 14, art. 53 i art. 55 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) ustalił odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. S. o pow. 1036 m2 oznaczoną hipotecznie jako [...] na łączną kwotę 291.930,00 zł, w tym za grunt – 51.448,00 zł, zabudowania – 224.121,00 zł, rośliny – 16.361,00 zł. Odszkodowanie zostało przyznane na rzecz A. S. – w wysokości 266.902,00 zł oraz na rzecz nieustalonych spadkobierców W. K. – w wysokości 25.028,00 zł.
A. B. (spadkobierca W. K.) zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 oraz art. 104 K.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] maja 1978 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. B.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ odwoławczy, przedmiotowa nieruchomość zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 1976 r. o lokalizacji szczegółowej została przekazana Spółdzielni [...] oraz [...] pod budowę osiedla mieszkaniowego. Były właściciel został pozbawiony władztwa faktycznego nad nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Przedmiotowa nieruchomości stanowiła własność A. P. i A. S. – w równych niepodzielnych częściach co do placu wraz z przyległym rowem o pow. 532,14 m2 oznaczonego nr [...] oraz W. K. – co do reszty tej nieruchomości na mocy aktu notarialnego z dnia 19 lipca 1928 r. oznaczonej nr [...]. Działka nr [...] była zabudowana budynkiem mieszkalnym drewniano – murowanym jednorodzinnym zaś działka nr [...] była niezabudowana. Zgodnie z Ogólnym Planem Zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. nieruchomość ozn. nr hip. [...], znajdowała się w strefie zabudowania IIa – sposób zabudowania luźny lub grupowy o wysokości do 2 kondygnacji i 30 % powierzchni zabudowy. Z powyższego wynika, iż na działce był posadowiony dom jednorodzinny, zaś druga działka była przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego, co tym samym oznacza, iż również druga z przesłanek do przyznania odszkodowania była spełniona.
W przedmiotowej sprawie rozprawa administracyjna odbyła się w dniu 1 marca 1978 r., a Naczelnik Dzielnicy zarówno podczas rozprawy jak i przy wydaniu decyzji z dnia [...] maja 1978 r. skorzystał z wiedzy specjalnej powołanych biegłych w sprawie szacowania wartości nieruchomości. Ustalenie wysokości odszkodowania odbyło się na podstawie elaboratów szacunkowych a w zakresie gruntu na podstawie przepisów art. 8 ust. 5 i 8 pkt 1 oraz art. 10 i art. 12 ustawy z 1958 r. I choć w aktach sprawy brak jest elaboratu szacunkowego dotyczącego wartości gruntu, tym niemniej w uzasadnieniu decyzji wskazano sposób obliczenia wartości odszkodowania za grunt. Ponadto śmierć współwłaściciela nieruchomości W. K. nastąpiła przed wszczęciem postępowania, tj. w dniu 15 stycznia 1964 r., a brak jej następców prawnych mógłby stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skargę na powyższą wniosła A. B., zarzucając jej rażące naruszenie art. 22 (poprzednio 21) ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości oraz rażące naruszenie przepisów o charakterze proceduralnym, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. art. 21 § 1 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że podlegała ona oddaleniu. Zdaniem Sądu, co do zasady przesłanki przyznania odszkodowania w decyzji z [...] maja 1978 r. zostały spełnione, co jest okolicznością niekwestionowaną. Sporny jest natomiast sposób, w jaki orzeczono o odszkodowaniu oraz właściwość organu orzekającego.
Odwołując się do art. 15 ust. 1 ustawy z 1958 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91) oraz zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z 20 czerwca 1975 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie statutu dzielnicy, zdaniem Sądu decyzję z dnia [...] maja 1978 r. wydał organ właściwy.
Nadto, Sąd pierwszej instancji wskazał, że śmierć W. K. nastąpiła przed wszczęciem postępowania administracyjnego dotyczącego odszkodowania. Z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2013 r., [...] wynika, że W. K. zmarła w dniu 15 stycznia 1964 r., a decyzja odszkodowawcza została wydana ponad 14 lat później. W wypadku, gdy osoba ujawniona jako właściciel w księdze wieczystej nie żyła, odszkodowanie przyznawało się na rzecz konkretnych spadkobierców ustalonych w postępowaniu spadkowym, a jeśli postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone – na rzecz nieustalonych imiennie spadkobierców, co wynikało z art. 17 ust. 2, art. 20 i art. 27 ust. 2 ustawy z 1958 r. Nastąpiło to dopiero w dniu 5 listopada 2013 r., a zatem bez rażącego naruszenia prawa organ skierował decyzję z dnia [...] maja 1978 r. do nieustalonych spadkobierców W. K., a odszkodowanie im przyznane przekazał do depozytu sądowego. Również zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, brak udziału następców prawnych zmarłej W. K. w postępowaniu mógłby ewentualnie stanowić przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnośnie zarzutu rażącego naruszenia art. 22 ustawy z 1958 r., Sąd pierwszej instancji, analizując przesłanki "rażącego naruszeniu prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) stwierdził, że koniecznym było wykazanie, że przyznane odszkodowanie nie było "słuszne", a więc nie odpowiadało ówczesnym zasadom przyznawania odszkodowania za wywłaszczenie, do których odsyłał przepis stanowiący podstawę do ustalenia odszkodowania za [...]. Jak słusznie zauważył organ, w aktach sprawy znajdują się: elaborat szacunkowy zabudowań i urządzeń techniczno – budowlanych znajdujących się na posesji przy ul. S., stanowiących własność A. S., sporządzony w październiku 1977 r. przez inż. W. S.– biegłego Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy – Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w zakresie spraw budowlanych oraz elaborat szacunkowy ustalający wysokość odszkodowania za rośliny wieloletnie znajdujące się na nieruchomości położonej w W. przy ul. S., stanowiącej własność A. S., sporządzony w dniu 18 stycznia 1978 r. przez inż. A. C.– biegłego Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] ds. wywłaszczeń i odszkodowań w zakresie spraw ogrodniczych. Części składowe nieruchomości, za które przyznano odszkodowanie, zostały więc oszacowane w oparciu o opinię biegłych, z którymi stronę zapoznano na rozprawie w dniu 1 marca 1978 r. Brak opinii biegłego, z którą strona mogła się zapoznać, dotyczył tylko wartości gruntu. Ta została ustalona dopiero w decyzji odszkodowawczej, jednak brak jest podstaw do uznania, że wartość odszkodowania za grunt została ustalona z naruszeniem ówczesnych zasad przyznawania odszkodowania za grunt. Cytując art. 8 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku ze stawkami odszkodowania ustalonych zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 22 stycznia 1974 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M. P. Nr 7, poz. 54) oraz zarządzenia Nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] lipca 1976 r., Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wywłaszczona działka zajmowała powierzchnię 1036 m2, powierzchnia normatywna wynosiła 400 m2, a wartość normatywna 40.000,00 zł. Wielkość normatywna dla terenów istniejącej zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej w powyższym przypadku została ustalona na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury dnia 3 grudnia 1962 r. w sprawie wytycznych w zakresie wyznaczania terenów pod niskie budownictwo mieszkaniowe oraz normatywu zabudowy tych terenów (M.P. Nr 86, p 408). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 września 1974 r. w sprawie zasad ustalania odszkodowań za budynki i grunty w mieście, ograniczenie prawa własności oraz za podjęcie lub ograniczenie innego prawa rzeczowego na nieruchomości (Dz. U. Nr 36. poz. 212) przeciętny koszt wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego stanowiący podstawę do ustalenia odszkodowania za grunt w mieście określony w art. 8 ust. 8 pkt 1 lit. a określony był w granicach od 350.000,00 zł do 450.000,00 zł. Zatem ustalona kwota odszkodowania za grunt normatywny w wysokości 40.000,00 zł mieści się w ramach 5-10% kosztów wybudowania domu. Pozostała część nieruchomości (ponadnormatywna), tj. 636 m2 została obliczona wg zarządzenia Nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1976 r., gdzie stawka została ustalona na kwotę 18,00 zł za 1 m2 powierzchni działki (3,6 zł x 5 =18,00 zł). Zatem wysokość odszkodowania za grunt ponadnormatywny została ustalona w wysokości 636 m2 x 18,00 zł = 11.448,00zł zł. Łączna wartość odszkodowania za grunt została ustalona na kwotę 51.448,00 zł. Nie ma przy tym podstaw do uznania, że tak ustalona wartość nieruchomości (w odniesieniu do gruntu jak wyżej, a w odniesieniu do pozostałych składników nieruchomości zgodnie z opiniami biegłych) naruszała ówczesne zasady ustalania odszkodowania za wywłaszczenie. W konsekwencji nie ma więc podstaw do uznania, że naruszenie art. 22 ustawy z 1958 r., polegające na braku zapoznania strony na rozprawie z opinią biegłego odnośnie wartości gruntu, z powodu jej braku, miało charakter rażącego naruszenia prawa. Byłoby tak, gdyby przyznane odszkodowanie nie odpowiadało zasadom jego ustalania w dniu [...] maja 1978 r..
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. B., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż brak powołania biegłego w sprawie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i ustalenie wysokości odszkodowania jedynie w oparciu o obowiązujące cenniki jest działaniem prawidłowym i nie jest to naruszenie przepisów prawa w stopniu rażącym;
2. art. 24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nieustalonym spadkobiercom właściciela nieruchomości spełnia wymogi określone w ww. przepisie;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 156 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż Naczelnik Dzielnicy [...] rażąco naruszył art 22 i 24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika, co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 10 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie z uwagi na uznanie, że skierowanie decyzji odszkodowawczej do nieustalonych spadkobierców osoby nieżyjącej nie powoduje stanu, że decyzja taka zostaje obarczona wadą prawną, która powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia naruszenia przez organy administracji zasady prawdy materialnej, w postaci nie podjęcia żadnych działań w celu ustalenia stron postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Ministra na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając sprawę w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. określanej dalej jako P.p.s.a.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, nie można było podzielić argumentacji wskazującej, że skierowanie decyzji odszkodowawczej do nieustalonych spadkobierców osoby zmarłej wypełniało przesłankę "rażącego naruszenia prawa", o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zauważyć przede wszystkim trzeba, że o ile rację ma strona skarżąca, że w świetle aktualnego orzecznictwa sytuacja ta oznacza, że takie rozstrzygnięcie dotknięte jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., to jednak rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji jest stan prawny w dniu wydania tej decyzji. Na taką ocenę nie może mieć natomiast wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani też tym bardziej jego interpretacji. Nie można zatem przypisywać organowi orzekającemu w latach osiemdziesiątych w ramach ówczesnej aksjologii w stosowaniu prawa, rażącego naruszenia tego prawa tylko dlatego, iż organ ten zastosował odmienną wykładnię przepisu. Ówczesna praktyka rozbieżnie kwalifikowała skutki wadliwego oznaczenia adresatów decyzji, w tym brak ich indywidualizacji. Na taki pogląd z literatury przedmiotu zwracał już uwagę organ II instancji, ale także przypominał o nim Sąd pierwszej instancji. Również w ówczesnym orzecznictwie prezentowany był pogląd, że decyzja skierowana "do osoby zmarłej" nie stanowi rażącego naruszenia prawa prowadzącego do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, lecz stanowi podstawę do wznowienia postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 listopada 1998 r. sygn. akt IV SA 912/97 i z dnia 19 października 2001r.sygn. akt I SA 2526/99). Także decyzja skierowana do spadkobierców niewymienionych z imienia i nazwiska nie była uznawana za decyzję dotkniętą wadą nieważności, lecz wadą stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym, skoro w orzecznictwie na przestrzeni lat istniały rozbieżne stanowiska co do skutku, jaki wywołuje decyzja skierowana, jak to przyjmowano czy to "do osoby zmarłej", czy "do niewymienionych z imienia i nazwiska spadkobierców" nieżyjącego, a figurującego w księdze wieczystej właściciela nieruchomości, to nie można mówić, że decyzja z 1978 r. rażąco narusza prawo.
Powyższe stanowisko co do braku przesłanki "rażącego naruszenia prawa" w takich okolicznościach sprawy jak niniejsze jest prezentowane również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1519/13; 31 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1865/13 i 10 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1340/15 – orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl) i zasługuje na uwzględnienie także w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną.
Z tych też przyczyn, jako niezasadne należało ocenić zarzuty kasacji naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 10 K.p.a. (zarzut 4) oraz art. 24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (zarzut 2) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. (zarzut 5). Odnośnie tego ostatniego stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, aby krąg stron postępowania ustalony w toku kontrolowanego postępowania nieważnościowego był inny od tego, który ustaliły organy.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (zarzut 1). Z przepisu tego wynika, że odszkodowanie może być ustalone, jeżeli: odbyła się rozprawa administracyjna, na rozprawę stawili się biegli, którzy przedstawili swoje opinie, biegli byli powołani przez naczelnika powiatu, a ich opinia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Słusznie przy tym podkreśla Sąd pierwszej instancji, uwzględniając nadzwyczajny tryb prowadzonego postępowania, że dla stwierdzenia, że organ rażąco naruszył ww. przepis koniecznym jest wykazanie, że przyznane odszkodowanie nie odpowiadało ówczesnym zasadom przyznawania odszkodowania za wywłaszczenie. Podnoszony przy tym brak wymaganej opinii biegłego dotyczył jedynie wartości gruntu, gdyż jak słusznie wskazano obliczenia wartości odszkodowań za zabudowania i urządzenia techniczno – budowlane oraz rośliny wieloletnie dokonano na podstawie sporządzonych w sprawie przez biegłych elaboratów szacunkowych. Natomiast skoro wartość gruntu została ustalona na podstawie przepisów wymienionych szczegółowo przez Sąd pierwszej instancji, a więc mogła zostać samodzielnie policzona przez organ orzekający o odszkodowaniu, to brak sporządzenia na tę okoliczność opinii biegłego i zapoznania strony z jej treścią nie mógł świadczyć o rażącym naruszenia art. 22 ww. ustawy. Jak słusznie konkludował Sąd pierwszej instancji, przyznane odszkodowanie odpowiadało w istocie zasadom jego przyznawania w dniu orzekania przez organ. Wskazany natomiast przez Sąd pierwszej instancji sposób liczenia odszkodowania nie został skutecznie zakwestionowany wobec braku stosownego zarzutu. Analiza tej kwestii wykracza poza zakres analizowanego zarzutu naruszenia przepisu art. 22 ww. ustawy, skoro Sąd pierwszej instancji odwoływał się na tym tle do stosownych przepisów rozporządzeń i zarządzeń. W odniesieniu natomiast do wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy nadmienić, że o sposobie wyliczenia odszkodowania za grunt stanowił art. 8 ust. 8 pkt 1 lit. a i b ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jego analiza w powiązaniu z przepisami szczegółowo przywołanymi przez Sąd pierwszej instancji dowodzi, że odszkodowanie za grunt zostało ustalone w górnych granicach (w odniesieniu do obszaru równego działce normatywnej) i maksymalnej pięciokrotnej stawce (za tzw. pozostały obszar). W tych okolicznościach brak stosownych obliczeń przez biegłego, jednak przy zachowaniu zasad wskazanych w przepisach nie mieścił się w pojęciu rażącego naruszenia, jak prawidłowo wywiódł Sąd pierwszej instancji.
W konsekwencji powyższego wobec prawidłowego oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z "art. 156" K.p.a. oraz art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (zarzut 3).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.