I OSK 2035/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za świadczenie opieki przedszkolnej przekraczającej podstawę programową, w szczególności za przygotowywanie posiłków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał uchwałę za istotnie naruszającą prawo, wskazując na brak precyzyjnej kalkulacji opłat oraz na wadliwość ustalenia stałej opłaty za posiłki, która powinna być uzależniona od faktycznie świadczonych usług. Sąd podkreślił, że opłaty mogą być pobierane jedynie za świadczenia wykraczające poza podstawę programową, a sama uchwała nie precyzowała, czy posiłki wchodziły w zakres podstawy programowej, ani nie zawierała kalkulacji kosztów. Gmina Z. w skardze kasacyjnej zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, w tym pominięcie przepisu art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, który utrzymywał moc obowiązującą dotychczasowych uchwał do określonego terminu. Gmina argumentowała, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej podjęcia i nie wymagała szczegółowej kalkulacji w treści. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepis art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ ocena zgodności uchwały z prawem dotyczyła stanu prawnego z daty jej podjęcia. NSA potwierdził prawidłowość wykładni art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty przez WSA, wskazując, że rada gminy ma kompetencję do ustalania opłat za świadczenia przedszkolne wykraczające poza podstawę programową, ale wymaga to precyzyjnego określenia zakresu opłat i ich kalkulacji. Sąd podkreślił, że uchwała była lakoniczna i nie pozwalała na jasne określenie, za co ponoszone są koszty. Ponadto, NSA uznał za niedopuszczalne ustalenie stałej opłaty za posiłki, niezależnie od faktycznego korzystania z nich, co było sprzeczne z zasadą ponoszenia opłat za rzeczywiście udzielone świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za świadczenia w przedszkolach publicznych, w szczególności opłat za posiłki, oraz wymogów formalnych takich uchwał.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2007 roku, choć zasady interpretacji pozostają aktualne. Sprawa dotyczy konkretnego typu świadczenia (posiłki) w przedszkolach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy ustalająca opłatę za posiłki w przedszkolu, która nie zawiera precyzyjnej kalkulacji tych opłat i nie określa jasno, czy posiłki te wchodzą w zakres podstawy programowej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka uchwała istotnie narusza prawo.
Uzasadnienie
Uchwała musi precyzyjnie określać zakres opłat i ich kalkulację, aby rodzice wiedzieli, za co płacą. Opłaty mogą być pobierane jedynie za świadczenia wykraczające poza podstawę programową.
Czy opłata za posiłki w przedszkolu może być ustalona jako stała, niezależnie od faktycznej liczby dni, w których dziecko korzystało z posiłków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Rodzice powinni ponosić opłaty wyłącznie za rzeczywiście udzielone świadczenia. Ustalenie stałej opłaty, nawet w przypadku nieobecności dziecka, jest sprzeczne z prawem.
Czy nowelizacja ustawy o systemie oświaty z dnia 5 sierpnia 2010 r. miała wpływ na ocenę legalności uchwały podjętej w 2007 r. przez radę gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja nie miała zastosowania do oceny legalności uchwały z daty jej podjęcia.
Uzasadnienie
Ocena zgodności uchwały z prawem powinna być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jej podjęcia. Przepis przejściowy dotyczący nowelizacji nie zmieniał zasad oceny legalności uchwał podjętych wcześniej.
Przepisy (18)
Główne
u.s.o. art. 14 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Rada gminy posiada uprawnienie do ustalania opłat za świadczenia prowadzonych przez nią przedszkoli, które wykraczają poza podstawę programową. Wymaga to jednak precyzyjnego określenia zakresu opłat i ich kalkulacji.
Pomocnicze
u.s.o. art. 6 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Przedszkole publiczne prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego.
u.s.o. art. 67a § ust. 3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Przepis ten, który wszedł w życie po podjęciu uchwały, zabrania wliczania do opłat za posiłki kosztów utrzymania stołówki i wynagrodzeń pracowników. Sąd uznał, że nie ma miejsca naruszenie tego przepisu, gdyż nie obowiązywał w dniu podjęcia uchwały.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty art. 2
NSA uznał, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż ocena uchwały dotyczyła stanu prawnego z daty jej podjęcia.
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych art. 13 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół art. 10 § ust. 2 pkt 1 i 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała rady gminy ustalająca opłatę za posiłki w przedszkolu musi zawierać precyzyjną kalkulację tych opłat. • Opłaty za posiłki w przedszkolu mogą być pobierane jedynie za świadczenia faktycznie udzielone. • Ustalenie stałej opłaty za posiłki, niezależnie od faktycznego korzystania z nich, jest sprzeczne z prawem. • Ocena legalności uchwały powinna być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej podjęcia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez pominięcie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty. • Argumentacja Gminy Z. o braku obowiązku szczegółowego określania kalkulacji opłat w treści uchwały.
Godne uwagi sformułowania
uchwała ta w sposób istotny narusza prawo, bo opłaty te są ponoszone na zasadzie ekwiwalentności świadczeń wzajemnych • niedopuszczalna jest sytuacja, w której rodzice musza ponosić opłaty, mimo że ich dziecko nie korzystało ze świadczeń dodatkowych • rodzice powinni ponosić opłaty za rzeczywiście udzielone świadczenia
Skład orzekający
Leszek Leszczyński
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za świadczenia w przedszkolach publicznych, w szczególności opłat za posiłki, oraz wymogów formalnych takich uchwał."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2007 roku, choć zasady interpretacji pozostają aktualne. Sprawa dotyczy konkretnego typu świadczenia (posiłki) w przedszkolach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za przedszkola i pokazuje, jak ważne są precyzyjne przepisy lokalne oraz zasada ekwiwalentności świadczeń. Jest to istotne dla rodziców i samorządów.
“Czy gmina może dowolnie ustalać opłaty za posiłki w przedszkolu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.