I OSK 2021/16

Naczelny Sąd Administracyjny2018-06-29
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejinformacja publicznakoło łowieckierachunek bankowyochrona danych osobowychbezczynność organuprawo administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną koła łowieckiego, potwierdzając, że historia rachunku bankowego koła, nawet finansowanego ze składek członkowskich, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na wniosek.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy udostępnienia historii rachunku bankowego koła łowieckiego przez samo koło. Sąd pierwszej instancji zobowiązał koło do rozpatrzenia wniosku. Koło wniosło skargę kasacyjną, argumentując, że dane na rachunku dotyczą osób fizycznych i podlegają ochronie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych, a także że konto nie jest finansowane ze środków publicznych. NSA oddalił skargę, uznając, że historia rachunku bankowego koła łowieckiego stanowi informację publiczną, a ewentualne ograniczenia w dostępie (np. ze względu na ochronę danych osobowych) powinny być rozpatrywane przez organ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z możliwością anonimizacji danych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojskowego Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w S. od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał koło do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii historii rachunku bankowego za lata 2010-2015. Koło łowieckie argumentowało, że dane na rachunku zawierają informacje o osobach fizycznych, podlegające ochronie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych, a także że konto nie jest finansowane ze środków publicznych, co wyłączałoby je z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że nawet jeśli konto jest finansowane ze składek członkowskich, a nie środków publicznych, to jego historia może stanowić informację publiczną. NSA wskazał, że ewentualne ograniczenia w dostępie do informacji, wynikające z ochrony danych osobowych lub innych tajemnic ustawowo chronionych, powinny być rozpatrywane przez organ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z możliwością zastosowania środków takich jak anonimizacja danych. Sąd zwrócił uwagę na wewnętrzną sprzeczność zarzutów skargi kasacyjnej, która kwestionowała publiczny charakter informacji, a jednocześnie powoływała się na przepisy dotyczące ograniczenia dostępu do informacji publicznej. NSA podkreślił, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji nie zostały skutecznie podważone w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co uniemożliwiło skuteczne podniesienie zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, historia rachunku bankowego koła łowieckiego stanowi informację publiczną, a ewentualne ograniczenia w dostępie powinny być rozpatrywane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy podustawowe lub wewnętrzne nie mogą ograniczać dostępu do informacji publicznej gwarantowanego ustawą. Nawet jeśli konto jest finansowane ze składek członkowskich, jego historia może być informacją publiczną. Ewentualne ograniczenia, np. ze względu na ochronę danych osobowych, powinny być stosowane przez organ z możliwością anonimizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, w tym dane osobowe.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.d.o. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Historia rachunku bankowego koła łowieckiego stanowi informację publiczną. Ewentualne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej (np. ze względu na ochronę danych osobowych) powinny być rozpatrywane przez organ w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z możliwością anonimizacji.

Odrzucone argumenty

Dane na rachunku bankowym koła łowieckiego podlegają ochronie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych i nie mogą być ujawnione bez zgody osób fizycznych. Konto koła łowieckiego, finansowane ze składek członkowskich, nie stanowi informacji publicznej, ponieważ nie jest finansowane ze środków publicznych.

Godne uwagi sformułowania

przepisy podustawowe, a tym bardziej niemające waloru powszechnie obowiązującego regulacje wewnętrzne, nie mogą wykluczać czy ograniczać dostępu do informacji publicznej przysługującego każdemu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Obywatel posiada prawne bezpieczeństwo i pewność, kluczowe w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP), że zakres jego dostępu do informacji publicznej określają tylko ustawy, a zatem akty nie tylko powszechnie obowiązujące, ale i których treść jest powszechnie znana i obowiązująca, zaś tryb uchwalenia oraz zmiany - precyzyjnie określony prawnie. skarga kasacyjna zawiera wewnętrzną sprzeczność zarzutów, w których z jednej strony skarżący kasacyjnie kwestionuje stwierdzenie Sądu o publicznym charakterze żądanej informacji, z drugiej zaś poszukuje uzasadnienia do zastosowania przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odnoszącego się do przesłanek wyłączenia z udostępnienia danych, które mają charakter publiczny.

Skład orzekający

Wiesław Morys

przewodniczący

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że historia rachunku bankowego organizacji niepublicznych (np. stowarzyszeń, kół łowieckich) może stanowić informację publiczną i podlegać udostępnieniu, z uwzględnieniem przepisów o ochronie danych osobowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji koła łowieckiego, ale zasady dotyczące informacji publicznej i ochrony danych osobowych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale w kontekście specyficznej organizacji (koło łowieckie) i danych finansowych, co może być interesujące dla prawników i organizacji pozarządowych.

Czy historia rachunku bankowego koła łowieckiego to informacja publiczna? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2021/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Wiesław Morys /przewodniczący/
Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 1097/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-04-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1764
art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojskowego Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 1097/15 w sprawie ze skargi R.J. na bezczynność Wojskowego Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojskowego Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w S. na rzecz R.J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt: II SAB/Wa 1097/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.J. na bezczynność Wojskowego Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w S. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie pierwszym zobowiązał Wojskowe Koło Łowieckie nr [..] "[..]" w S. do rozpatrzenia wniosku w terminie czternastu dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie drugim stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 24 lipca 2015 r. R.J. zwrócił się do Wojskowego Koła Łowieckiego "[..]" w S. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii historii z rachunku bankowego prowadzonego przez Wojskowe Koło Łowieckie "[..]" w S. za lata 2010-2015 (wydruk z panelu internetowego obsługującego konto bankowe WKŁ[..] "[..]").
W odpowiedzi Zarząd Wojskowego Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w S. pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. poinformował wnioskodawcę, że uznał pismo za niezasadne, informując jednocześnie, że na podstawie art. 67 statutu PZŁ Zarząd Koła umożliwia dostęp do dokumentacji Koła na swoich posiedzeniach.
R.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojskowego Koła Łowieckiego "[..]" w S. i wniósł o zobowiązanie Koła do udzielenia informacji objętej wnioskiem z dnia 24 lipca 2015 r., zobowiązanie Koła do ukarania dyscyplinarnego osoby winnej niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarżący jest członkiem Koła Łowieckiego i może zapoznawać się z dokumentacją na posiedzeniach Zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając wniesioną skargę stwierdził, że bezspornym w sprawie było zarówno uznanie adresata wniosku za podmiot zobowiązany na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do udzielania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, jak i uznanie wnioskowanej informacji za informację publiczną, podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Kwestią sporną pozostawała jedynie możliwość dostępu do informacji w innym trybie, jako podstawa do nieudzielenia wnioskującemu informacji w oparciu o regulacje określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, nie było podstaw do uznania, że art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazujący, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, mógł uzasadniać stanowisko organu w niniejszej sprawie, skoro z art. 61 ust. 1 i 4 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że przepisy podustawowe, a tym bardziej niemające waloru powszechnie obowiązującego regulacje wewnętrzne, nie mogą wykluczać czy ograniczać dostępu do informacji publicznej przysługującego każdemu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Akt podustawowy - tym bardziej wewnętrzny - nie może bowiem modyfikować, ograniczać czy pozbawiać dostępu do informacji publicznej i gwarantowanego w trybie i na zasadach uregulowanych w ustawie. Obywatel posiada prawne bezpieczeństwo i pewność, kluczowe w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP), że zakres jego dostępu do informacji publicznej określają tylko ustawy, a zatem akty nie tylko powszechnie obowiązujące, ale i których treść jest powszechnie znana i obowiązująca, zaś tryb uchwalenia oraz zmiany - precyzyjnie określony prawnie. Tylko jeśli inny akt rangi ustawowej reguluje kwestie zasad i trybu dostępu do informacji publicznej, to nie stosuje się w tym zakresie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Także uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt: I OPS 8/13 potwierdziła, że z faktu, iż dana osoba ma dostęp do określonej informacji publicznej w trybie lub na zasadach szczegółowo określonych w akcie podustawowym (rozporządzeniu, akcie prawa miejscowego) czy wewnętrznym (np. regulaminie czy statucie stowarzyszenia lub zrzeszenia), nie należy wywodzić tego, że nie może ona uzyskać tej informacji w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Z tego, iż R.J. może domagać się udostępnienia żądanych informacji w oparciu o przepisy Statutu Polskiego Związku Łowieckiego, będąc członkiem tego Związku, nie można zatem wywodzić, że nie może on uzyskać tych informacji w trybie i na zasadach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Sąd I instancji uznał więc, że wniosek skarżącego o informację w niniejszej sprawie powinien zostać rozpatrzony przez adresata w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Wojskowe Koło Łowieckie nr [..] "[..]" w S. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.
1) niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego przepisu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i przyjęcie, że wniosek powinien zostać rozpatrzony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy tymczasem zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz przepisy prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 1 ust.1, art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, albowiem na poszczególnych rachunkach bankowych widnieją imiona i nazwiska oraz inne dane osobowe osób fizycznych, które dokonywały wpłat na rzecz Wojskowego Koła Łowickiego "[..]" w S. i w/w dane tych osób nie mogą być ujawnione bez ich zgody innym podmiotom, gdyż podlegają one ochronie, a ich ujawnienie narażałoby Koło na odpowiedzialność karną, o której mowa w przepisie art. 51 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, co przemawia za uchyleniem wyroku w całości;
2) niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP albowiem wnioskujący zażądał udostępnienia informacji w zakresie historii rachunku bankowego, do której to informacji nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż te dane nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą one konta koła łowieckiego, które jest finansowane ze składek członkowskich, a nie ze środków publicznych.
Dodatkowo wniesiono o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 1050/15, a w szczególności zapadłego w tej sprawie wyroku z dnia 25 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akt sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 1098/15, a w szczególności zapadłego w tej sprawie wyroku z dnia 26 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że kluczową kwestią w sprawie jest, że na poszczególnych rachunkach bankowych widnieją imiona i nazwiska oraz inne dane osobowe osób fizycznych, zastosowanie znajduje więc ustawa o ochronie danych osobowych jako lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto wnioskujący żądał udostępnienia informacji w zakresie historii rachunku bankowego, do której to informacji nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, co powoduje, że naruszony został przepis art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Strona skarżąca kasacyjnie pismem z dnia 8 lipca 2016 r. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R.J. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być on zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego, zarzucając jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że wniosek powinien zostać rozpatrzony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764) – dalej: u.d.i.p. i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, gdy tymczasem zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 1 ust.1, art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych, oraz przez niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, albowiem wnioskujący zażądał udostępnienia informacji w zakresie historii rachunku bankowego, do której to informacji nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dane te nie stanowią informacji publicznej.
Sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi zatem do wniosku, że skarżący kasacyjnie z jednej strony zarzuca Sądowi I instancji błędne zastosowanie przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, uznając, że informacja o którą wystąpił skarżący nie jest informacją publiczną, z drugiej zaś strony jednocześnie uznaje, że zastosowanie winien znaleźć przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (w zw. z powołanymi przepisami art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych).
W istocie zatem skarga kasacyjna zawiera wewnętrzną sprzeczność zarzutów, w których z jednej strony skarżący kasacyjnie kwestionuje stwierdzenie Sądu o publicznym charakterze żądanej informacji, z drugiej zaś poszukuje uzasadnienia do zastosowania przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odnoszącego się do przesłanek wyłączenia z udostępnienia danych, które mają charakter publiczny.
Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że - jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisów wskazanych w ramach zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej nie mogły odnieść skutku niezależnie od wyżej wskazanej wewnętrznej sprzeczności tych zarzutów.
W pierwszej kolejności w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut niewłaściwego zastosowania art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, co już wyżej sygnalizowano, że stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie należy wskazać, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość obowiązkowi odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). W ocenie strony skarżącej kasacyjnie do niewłaściwego zastosowania art. 1 ust. 1 u.d.i.p. doszło w wyniku błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że wniosek dotyczył informacji publicznej i powinien być rozpoznany w trybie u.d.i.p.
Wobec tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Naruszenie prawa materialnego może zatem polegać również na jego niewłaściwym zastosowaniu będącym konsekwencją błędnej wykładni tego prawa. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15).
W związku z konstrukcją zarzutów naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie wskazać trzeba, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Co do zasady nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego (również w wyniku jego błędnej wykładni), o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a czyni to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
Ustalenia w zakresie stanu faktycznego można kwestionować podnosząc zarzuty w zakresie drugiej podstawy kasacyjnej wskazując na przepisy, które normują sposób ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy, czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Nie mogły tym samym w realiach niniejszej sprawy osiągnąć skutku zarzuty niewłaściwego zastosowania przez materialnego, w świetle bowiem zaakceptowanej przez Sąd I instancji wykładni przepisów Konstytucji oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a nie podważonej przez stronę skarżącą kasacyjnie, odniesionej do przyjętego w sprawie stanu faktycznego, stanowisko Sądu I instancji o publicznym charakterze informacji objętej wnioskiem jest prawidłowe.
Nie mógł tym samym znaleźć uzasadnienia zarzut niewłaściwego zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego przepisu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, że wniosek powinien zostać rozpatrzony w trybie u.d.i.p. Skoro bowiem Sąd uznał, że wniosek dotyczył informacji podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p., to właściwą konkluzją jest zastosowanie regulacji wymienionej ustawy w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku. W niniejszej sprawie zarzut niezastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie mógł zostać uwzględniony, sprawa wszczęta skargą R.J. dotyczy bowiem bezczynności organu w rozpoznaniu jego wniosku. Wskazywany w skardze przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wymienia przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, a więc zawiera wskazanie dotyczące zakresu informacji, które mogą zostać wyłączone z udostępnienia z uwagi m.in. na prywatność osoby fizycznej, a ten argument podnoszono w skardze kasacyjnej. Jednakże zwrócić uwagę należy, że Sąd w zaskarżonym wyroku, obligującym do rozpoznania wniosku skarżącego zgodnie z przepisami u.d.i.p. zawarł wzmiankę o możliwości zastosowania przez organ przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. podczas udostępniania informacji publicznej, wyraźnie wskazując na możliwość anonimizacji danych podlegających ochronie. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zapewnia zatem ochronę tajemnic ustawowo chronionych, w tym także w zakresie danych osobowych, objętych regulacją ustawy o ochronie danych osobowych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o "dołączenie do akt niniejszego postępowania akt sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 1050/15, a w szczególności zapadłego w tej sprawie wyroku z dnia 25 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akt sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 1098/15, a w szczególności zapadłego w tej sprawie wyroku z dnia 26 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem". Podkreślenia przy tym wymaga, że zapadłe w tych sprawach orzeczenia nie mają mocy wiążącej dla Sądu orzekającego w niniejszym postępowaniu.
Uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a., co skutkowało nieuwzględnieniem wniosku skarżącego kasacyjnie o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI