I SA/OP 14/25

I SA/Op 14/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Tomasz Judecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1, art. 134 ust. 1- ust. 3, ust. 4, art. 154 ust. 1, art. 156 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1832
par. 49 ust. 1, ust. 3, ust. 4, par. 78 ust. 2, art. 79
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 7a, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3,  art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 311
art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 5, art. 18
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 555
par. 36 ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant: St. referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi E. W., Z. W. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 30 października 2024 r., nr IN.V.7570.1.12.2024.MKOS w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie, przez E. W. i Z. W. (dalej zwanych też: stroną lub skarżącymi), jest decyzja Wojewody Opolskiego (dalej zwanego też: Wojewodą lub organem odwoławczym) z dnia 30 października 2024 r., nr IN.V.7570.1.12.2024.MKOS, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego (dalej zwanego też: Starostą lub organem pierwszej instancji) z dnia 16 lutego 2024 r., nr G.683.1a.2023.2024.MM-P, wydaną w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa na rzecz gminy pod drogę publiczną.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 1 lutego 2023 r., nr [...], Starosta udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "[...]". Jednocześnie decyzją tą stwierdził też nabycie z mocy prawa na rzecz Gminy K. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr a, b, c, o łącznej powierzchni 3,0594 ha, obręb Miejsce K., stanowiącej dotychczas własność skarżących we wspólności ustawowej. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 22 marca 2023 r. Następnie, Starosta wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości i sposobu wypłaty odszkodowania za ww. nieruchomość (działki nr a, b, c) przejętą przez Gminę, o czym zawiadomił skarżących pismem z dnia 15 maja 2023 r.
Postanowieniem z dnia 8 września 2023 r. Starosta ustanowił w postępowaniu biegłego – rzeczoznawcę majątkowego w celu ustalenia wartości nieruchomości, który to biegły złożył do akt sprawy operat szacunkowy z dnia 3 listopada 2023 r., ustalający wartość nieruchomości na kwotę 468.850 zł.
Decyzją z dnia 16 lutego 2024 r., nr G.683.1a.2023., Starosta orzekł o ustaleniu na rzecz skarżących odszkodowania w kwocie 468.850 zł za przedmiotową nieruchomość oraz o jej wypłacie w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Jako podstawę prawna rozstrzygnięcia wskazał art. 12 ust. 4a, 4f, 5 oraz art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 162 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub specustawą, a także art. 132 ust. 1, art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), dalej u.g.n. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowiła teren użytkowany rolniczo, działka nr a teren częściowo zadrzewiony. W miejscowym planie zagospodarowywania przestrzennego (uchwalonym uchwałą Rady Miasta K. z dnia 22 maja 2003 r., Nr [...]) oznaczona jest symbolem M-RP, tj. jako tereny produkcji rolnej. Wysokość odszkodowania ustalono w oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym, który to nie zawiera niejasności i wątpliwości mogących budzić zastrzeżenia co do prawidłowości oceny dokonanej przez biegłą. Zdaniem organu słusznie biegła ustaliła wartość nieruchomości według transakcji nieruchomościami przeznaczonymi na cele rolne, powiększając tak ustaloną wartość zgodnie z zasadą korzyści o 50%. Ustaliła bowiem, iż przeznaczenie wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej spowodowało wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości. Przy określaniu wartości gruntu zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami, natomiast przy określeniu wartości składników roślinnych (zadrzewienia) technikę wskaźnikową. Do obliczeń przyjęła próbkę reprezentatywną czterech transakcji podobnych nieruchomościami gruntowymi niezurbanizowanymi o przeznaczeniu rolnym, których ceny kształtowały się na poziomie 4,79 zł/m2 do 8,91 zł/m2. Jednocześnie w celu określenia czy przeznaczenie gruntu pod inwestycję drogową powoduje zwiększenie jej wartości biegła przeanalizowała poziom cen transakcji nieruchomościami drogowymi, które kształtowały się w przedziale od ok. 31 do ok. 89 zł/m2.
Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem:
a) art. 12 ust. 4g ustawy poprzez jego niezastosowanie i wydanie ostatecznie decyzji ze szkodą dla skarżącej po upływie ponad 7 miesięcy od zakreślonego ustawowego terminu 60 dni na wydanie decyzji;
b) art. 12 ust. 5, art. 23 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. niezastosowanie wprost na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami tylko uzasadnienie wydanej decyzji z odesłaniem do przepisów rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości (§ 49 ust. 3);
c) art. 134 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie jako uzasadnienia wyceny oraz w efekcie skarżonej decyzji, o konieczności zastosowania § 49 ust 3 rozporządzenia ws. wyceny nieruchomości;
d) art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalona wysokość odszkodowania stanowi "słuszne odszkodowanie", a przeprowadzona wycena "nie zawiera wątpliwości i niejasności", w sytuacji kiedy zarówno strona nie wyraziła zgody na ustaloną kwotę odszkodowania, a orzecznictwo sądowe w sposób czytelny wypowiada się nt. kolizji norm art. 134 ust 4 u.g.n. i § 36 ust. 3 i 4 (obecnie w tej samej treści § 49 ust. 3 i 4), wskazując jednoznacznie, że "w razie wątpliwości co do możliwości pogodzenia przepisów ustawy i rozporządzenia, należy bezwzględnie przyznać pierwszeństwo ustawie.
Ponadto zarzucili naruszenie:
e) art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. przez brak wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego, gdy strona zgłaszała ważne dla niej okoliczności oraz szerokie zastrzeżenia do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, a także pozbawieniem możliwości wyjaśnienia istotnych dla strony wątpliwości jakie w sprawie pozostały włącznie z brakiem wykonania ponownej wyceny nieruchomości, o co wnioskował skarżący;
f) art. 8, art. 36 § 1 k.p.a. przez brak zachowania ustawowego terminu 60 dni na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, nieinformowaniu o wydłużeniu postępowania i tym samym doprowadzeniu do jego przewlekłości, a przez to do bezpośredniego działania na szkodę skarżących;
g) art. 107 § 3 k.p.a. przez brak przedstawienia rzetelnej i przejrzystej oceny zebranych dowodów.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r., nr [...], Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 12 ust. 4 pkt 2 i art. 18 ust. 1 specustawy oraz art. 4 pkt 16, art. 130 ust. 2, art. 134 ust. 1-4, art. 154 ust. 1-3, aart. 156 ust. 1 u.g.n. i § 49 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. poz. 1832) dalej zwanego rozporządzeniem. Oceniając dowód w postaci operatu szacunkowego stwierdził, że został on sporządzony nieprawidłowo i nie może stanowić dowodu w postępowaniu, gdyż nie realizuje zasad wyceny nieruchomości wywłaszczonej pod drogę. Organ wskazał na "zasadę korzyści". Wojewoda uznał, że opinia biegłego zawiera uchybienia istotne dla ustalenia wartości nieruchomości i nie może być przyjęta jako dowód w sprawie określenia wysokości odszkodowania za ww. nieruchomość, a Starosta nieprawidłowo ustalił wysokość odszkodowania.
Od powyższej decyzji Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 573/24, uchylił decyzję kasacyjną Wojewody. Sąd w wyroku podkreślił, że dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i wydania na jego podstawie decyzji kasacyjnej niezbędne jest ustaleniem, że: po pierwsze – zaskarżona (w odwołaniu) decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto po drugie – konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd wyjaśnił, że przesłanki ustanowione w art. 138 § 2 k.p.a. powinny być wykładane łącznie z art. 136 k.p.a., co oznacza, że wydanie decyzji kasacyjnej – na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – uzasadnione jest wówczas, gdy do jej rozstrzygnięcia nie będzie wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a.
Stosownie do tego, dokonując oceny zaskarżonej decyzji kasacyjnej Sąd uznał, że ustalenia organu odwoławczego, co do wystąpienia przesłanek wydania decyzji o charakterze kasacyjnym nie są trafne, albowiem nie można podzielić przedstawionej przez Wojewodę analizy oraz jej wniosków, co do mocy dowodowej operatu szacunkowego. Wojewoda, w ocenie Sądu, nieprawidłowo uznał, że operat szacunkowy został sporządzony wadliwie. Wskazując na regulacje art. 134 ust. 1- ust. 4 u.g.n. Sąd wyjaśnił, że "prawo korzyści" w postaci ustalenia odszkodowania na podstawie przeznaczenia nieruchomości, a więc według tych kryteriów, które zwiększają wartość nieruchomości doznaje ograniczenia ze względu na przepisy dotyczące inwestycji w zakresie budowy dróg publicznych. Dokonując oceny na podstawie regulacji art. 4 pkt 17, art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 5, art. 18 ust. 1 ustawy oraz § 49 ust. 1- ust. 5 rozporządzenia Sąd stwierdził, że plan miejscowy określający przeznaczenia działek (uchwała Rady Miasta K. z dnia 22 maja 2003 r., Nr [...]; Dz.Urz.Woj.Op. z [...] r. Nr [...], poz. [...] ze zm.) determinuje istotne dla odszkodowania przeznaczenie nieruchomości, a także wyznacza zakazy odnoszące się do potencjalnych inwestycji, które mogliby zrealizować poprzedni właściciele nieruchomości, generalnie tworząc sytuację prawną, w której gmina w ramach władztwa planistycznego dążyła do zachowania przeznaczenia i faktycznego sposobu korzystania z gruntów. W świetle § 114 i § 115 powyższego planu miejscowego, które wprowadzają całkowity zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagających sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz (z pewnymi wyjątkami) całkowity zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, wykluczone było też wykonanie inwestycji drogowych wymienionych w przepisach § 2 pkt 31 i 31, § 3 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839 z późn. zm.). Sąd wyraził pogląd, że poprzedni właściciele nieruchomości nie mogą zatem w żaden sposób powoływać się na przeznaczenie nieruchomości inne niż "rolnicze". Zgodnie z § 116 powyższego planu, teren oznaczony symbolami przeznaczenia RP przeznaczony jest do realizacji lub utrzymania następujących funkcji: 1) zagospodarowanie i zabudowa związana z produkcją rolną, 2) nie dopuszcza się innego przeznaczenia terenu poza wymienionym w pkt. 1 i innych przepisach planu. Zakazy planu miejscowego nie dotyczą jednak inwestycji drogowych realizowanych na podstawie przepisów ustawy drogowej, ponieważ art. 11i ust. 2 tej ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. z 2024 r. poz. 278 ze zm.).
Dalej Sąd wyjaśnił, że przy wycenie nieruchomości w sposób określony w § 49 ust. 1 rozporządzenia nie uwzględnia się możliwości inwestycyjnych wynikających z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ponieważ prawodawca w omawianym przepisie wyłączył możliwość uwzględniania przy wycenie ustaleń zawartych w tej decyzji. W § 49 ust. 3 rozporządzenia stwierdzono, że w przypadku, gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w ten sposób, że wartość wywłaszczonego gruntu powiększa się, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%. To natomiast, o jaki konkretnie procent wartość ma ta zostać zwiększona, ustala się w oparciu o dane dotyczące transakcji nieruchomościami drogowymi. Stanowiąc podustawowe normy o charakterze metodologicznym przy określaniu wartości nieruchomości, § 49 ust. 3 i 4 rozporządzenia nie mogą wyłączać stosowania ustawowej zasady określania wartości nieruchomości zawartej w art. 134 ust. 4 u.g.n.
Równocześnie Sąd podzielił poglądy orzecznictwa co do wykładni, że zgodnie z unormowaną w art. 134 ust. 4 u.g.n. zasadą korzyści w sytuacji, gdy przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania ustala się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Reguła ta jednak w procesie szacowania gruntów przejętych w trybie ustawy drogowej, nieprzeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi, ma zastosowanie wyłącznie przy ustalaniu procentowego wzrostu wartości wycenianej nieruchomości. Oczywistym jest przy tym, że przywileje ustalone w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz (poprzednio obowiązującym – dopisek WSA w Opolu) rozporządzeniu w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego nie mogą być stosowane łącznie. Jeśli zatem przeznaczenie wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powodowało wzrost wartości przedmiotowych nieruchomości (przeznaczonej w dacie wydania tej decyzji według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele rolne), to wyklucza to możliwość ustalania ich wartości w oparciu o analizę transakcji nieruchomościami nabywanymi pod drogi jak wynikałoby to z art. 134 ust. 4 u.g.n. W takim bowiem przypadku powinno to nastąpić według transakcji nieruchomościami przeznaczonymi na cele rolne (a więc o tożsamym przeznaczeniu jak wyceniany grunt), przy powiększeniu ustalonej na bazie tego rodzaju reprezentatywnej próbki jej wartości o nie więcej niż 50%. To natomiast o jaki konkretnie procent wartość ma zostać zwiększona, ustala się właśnie w oparciu o dane dotyczące transakcji nieruchomościami drogowymi. W takiej sytuacji nie znajdzie również zastosowania § 49 ust. 4 rozporządzenia przewidujący możliwość uwzględniania w procesie wyceny cen transakcyjnych "nieruchomości drogowych". Mógłby on bowiem stanowić podstawę wyceny jedynie wówczas, gdyby przedmiotowe nieruchomości, na dzień wydania decyzji skutkującej wywłaszczeniem, były przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną. Okoliczność ta jest bowiem warunkiem koniecznym do jego zastosowania. Zwrócenie uwagi na przepisy ustawy drogowej ma istotne znaczenie, albowiem to ta ustawa jest podstawą prawną ustalenia odszkodowania, ustawa drogowa nie reguluje jednak kompleksowo problematyki odszkodowania za przejętą nieruchomość, stąd też odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami. Odesłanie zawarte w art. 12 ust. 5 ustawy ma dwie istotne cechy: po pierwsze jest to odesłanie do odpowiedniego stosowania, a nie wprost, a po drugie jest to odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami (a nie ustawy o gospodarce nieruchomościami), a więc zarówno ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i rozporządzenia.
Wobec powyższego Sąd podniósł, że ustalając stan prawny, który powinien mieć zastosowanie dla ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość na podstawie ustawy drogowej, nie można pomijać relacji prawnej jaka zachodzi pomiędzy ustawą drogową a ustawą o gospodarce nieruchomościami, a którą kształtuje wspomniany art. 12 ust. 5 specustawy. Drugim istotnym zagadnieniem jakie pojawia się przy ustalania stanu prawnego, który powinien mieć zastosowanie przy ustaniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie specustawy drogowej, to relacja jaka zachodzi pomiędzy art. 134 ust. 4 u.g.n., a § 49 ust. 3 i 4 rozporządzenia. Dla prawidłowego ustalenia tej relacji niezbędne jest odwołanie się do art. 159 u.g.n., w którym zawarta jest delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia, a szczególnie do zakresu tej delegacji. Z delegacji ustawowej zawartej w art. 159 pkt 4 u.g.n. wynika, że ustawodawca nie tylko dopuszcza, ale wskazuje, że w rozporządzeniu należy uwzględnić sposoby określania wartości nieruchomości w zależności od ich rodzaju i przeznaczenia. Stąd też w § 49 rozporządzenia określono sposoby ustalania wartości nieruchomości przejętych pod drogi publiczne na podstawie ustawy drogowej, a np. w § 50 rozporządzenia wartości nieruchomości wywłaszczonych lub przejętych z mocy prawa przeznaczonych na linie kolejowe. Stosownie do tego Sąd uznał, że zasada wynikająca z art. 134 ust. 4 u.g.n., nie ma zastosowania w przypadku, gdy przejęte lub wywłaszczone zostały nieruchomości na podstawie ustawy drogowej, gdyż wówczas należy stosować § 49 rozporządzenia. Gdy przeznaczenie nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości zastosowanie ma § 49 ust. 3 rozporządzenia, a § 49 ust. 4 rozporządzenia ma zastosowanie w przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową.
Uwzględniając fakt, że wywłaszczone grunty znajdowały się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako M-RP – tereny produkcji rolnej Sąd uznał, że ustalenie wysokości odszkodowania powinno nastąpić przy zastosowaniu § 49 ust. 1 i 3 rozporządzenia, czyli z uwzględnieniem wartości gruntów rolnych i odpowiednim zwiększeniem wartości gruntów wywłaszczonych poddanych oszacowaniu. W sprawie nie ma zastosowania § 49 ust. 4 rozporządzenia ponieważ wywłaszczone grunty, według przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie były i nie mogły być przeznaczone pod inwestycję drogową. Natomiast art. 134 ust. 4 u.g.n. znajduje w sprawie zastosowanie "odpowiednio" (art. 12 ust. 5 ustawy), a więc z uwzględnieniem kompleksu regulacji odnoszących się do inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy drogowej: ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 320), zwanych dalej "drogami", a także organy właściwe w tych sprawach. Ustawa drogowa i akty w stosunku do niej wykonawcze, wyznaczają więc właściwy dla inwestycji drogowych stan prawny, a w tym kompetencje organów administracyjnych, uprawnienia stron postępowania, właściwe procedury czy sposoby ustalania wartości nieruchomości wywłaszczonych pod inwestycje drogowe. Stosownie do dokonanej oceny Sąd stwierdził, że o ile uznanie podstawowego w sprawie dowodu (operatu szacunkowego) za wadliwie sporządzony mogło skutkować uchyleniem w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, o tyle – w stanie niniejszej sprawy – argumentacja organu odwoławczego była nieprawidłowa, skutkiem czego wniesiony sprzeciw został uwzględniony.
Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd ustalił, że rozpatrując sprawę Wojewoda, odpowiednio do przysługujących mu kompetencji, powinien ustalić stan faktyczny i prawny sprawy, zweryfikować prawidłowość czynności Starosty, ocenić dowody, a tym formalną prawidłowość operatu szacunkowego, rozpatrzyć zarzuty odwołania oraz podjąć wszystkie inne czynności w postępowaniu, które są niezbędne do załatwienia sprawy, jednakże z uwzględnieniem wiążącego (art. 153 p.p.s.a.) stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku. Sąd podkreślił, że ze względu na specyfikę uregulowań dotyczących sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa, wyrok nie przesądza o tym, w jaki sposób sprawa administracyjna powinna być załatwiona przez właściwy organ administracji publicznej, a jedynie o tym, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była wadliwa, ponieważ Wojewoda nie wykazał należycie, że spełnione zostały ustawowe warunki jej wydania.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 października 2024 r., nr IN.V.7570.1.12.2024.MKOS, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 16 lutego 2024 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie powołał kolejno przepisy art. 12 ust. 4 pkt 2 i art. 18 ust. 1 ustawy, art. 134 ust. 1-3, art. 154 ust. 1- ust. 3 u.g.n., § 49 ust. 1-ust. 4 rozporządzenia oraz 130 ust. 2 i art. 156 ust. 1 u.g.n. Podkreślił następnie, że operat sporządzony dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową winien odpowiadać przepisom rozporządzenia. Dokonując ustaleń Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie podstawą ustalenia wysokości odszkodowania jest operat szacunkowy, w którym rzeczoznawca majątkowy określił, że przedmiot wyceny stanowi nieruchomość niezabudowana, użytkowana rolniczo, położona w strefie pośredniej miasta K., w średniej odległości od centrum, na terenach miejskich, terenach produkcji rolnej, w otoczeniu terenów rolnych, lasów i terenów zadrzewionych. Na działce nr a znajduje się zadrzewienie ([...]) na 6/14 powierzchni ok. 149 m2, klasa bonitacji II, stopień zadrzewienia 0,9. Na działce znajdują się samosiejki drzew i krzewów, nie posiadające wartości użytkowej i nie podlegające wycenie. Grunt jest nieuzbrojony. Rzeczoznawca majątkowy ustalił, że na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przedmiotowa nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta K. z dnia 22 maja 2003 r., Nr [...] oznaczona była symbolem M-RP, tj. jako tereny produkcji rolnej. Przeznaczenie wycenianej nieruchomości pod inwestycję drogową powoduje natomiast zwiększenie jej wartości, a zasada korzyści występuje, gdyż ceny podobnych gruntów rolnych w mieście K. kształtują się na niższym poziomie niż ceny analizowanych nieruchomości drogowych. Wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami, gdyż podejście porównawcze stosuje się do określenia wartości rynkowej nieruchomości wyłącznie wówczas, gdy nieruchomości podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny były w obrocie na określonym rynku w okresie ostatnich dwóch lat poprzedzających wycenę, a także gdy ich ceny i cechy wpływające na te ceny oraz warunki dokonania transakcji są znane.
Wojewoda zaznaczył, że do porównań wybiera się co najmniej trzy nieruchomości ze zbioru nieruchomości podobnych stanowiącego podstawę wyceny. Korekty cen transakcyjnych dokonuje się na podstawie różnic ocen cech rynkowych nieruchomości wycenianej i nieruchomości przyjętych do porównań określonych w przyjętych skalach. Określając wartość nieruchomości drogowych, jak wskazał Wojewoda, rzeczoznawca majątkowy przeanalizował rynek miasta K. Analizowano transakcje drogowe położone w strefie pośredniej i peryferyjnej miasta. Z uwagi na występowanie na lokalnym rynku transakcji nieruchomościami drogowymi podobnymi do wycenianej, nie było konieczności rozszerzania rynku na rynek powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego i inne powiaty województwa opolskiego. Badaniem objęto transakcje od listopada 2021 r. do dnia sporządzenia wyceny. W badanym okresie ceny transakcyjne nieruchomości drogowych kształtowały się w przedziale od ok. 30 do ok. 150 zł/m2. Do szczegółowej analizy wybrano kilka transakcji nieruchomościami drogowymi podobnymi do nieruchomości wycenianej, o zbliżonych cechach, których ceny transakcyjne kształtowały się w przedziale od 31,38 do 88,64 zł/m2 i średniej cenie 63,04 zł/m2. Nie zaobserwowano trendu czasowego. W dalszej części rzeczoznawca przeanalizował rynek nieruchomości rolnych i ostatecznie w oparciu o ten właśnie rynek dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości. Wyceniając wartość 1m2 gruntu rzeczoznawca zbadał rynek miasta K. Analizowano transakcje nieruchomościami niezurbanizowanymi o przeznaczeniu rolnym, zieleni i lasów, położone w strefie pośredniej i peryferyjnej miasta. Z uwagi na występowanie na lokalnym rynku transakcji nieruchomościami niezurbanizowanymi, podobnymi do wycenianej, nie było konieczności rozszerzania rynku na rynek powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego i inne powiaty województwa opolskiego. Badaniem objęto transakcje od listopada 2021 r. do dnia sporządzenia wyceny. W badanym okresie ceny transakcyjne nieruchomości drogowych kształtowały się w przedziale od ok. 4 do ok. 9 zł/m2. Do szczegółowej analizy wybrano kilka transakcji nieruchomościami drogowymi podobnymi do nieruchomości wycenianej, o zbliżonych cechach, których ceny transakcyjne kształtowały się w przedziale od 4,8 do 8,9 zł/m2 i średniej cenie 6,98 zł/m2. Analizowano grunty nieuzbrojone. Nie zaobserwowano trendu czasowego. Do wyceny przyjęte zostały cztery transakcje nieruchomościami podobnymi, niezabudowanymi w przedziale cenowym od 4,79 do 8,91 zł/m2. Rzeczoznawca ustalił, że w stosunku do działek o przeznaczeniu rolnym głównymi czynnikami cenotwórczymi są: lokalizacja (60%) i stopień zagospodarowania terenu związanego z nieruchomością (40%). W wyniku zastosowanej procedury wyceny określona została wartość rynkowa jednostkowa prawa własności gruntu w wysokości 10,19 zł/m2. Uwzględniając, że przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość jednostkowa gruntu została następnie powiększona o 50%, tj. do kwoty 15,29 zł/m2. Wartość gruntu o powierzchni 30.594 m2 została oszacowana na kwotę 467.782 zł, a wartość składników roślinnych wyniosła 1.068 zł, co dało łączną wartość przedmiotowej nieruchomości w kwocie 468.850 zł.
Akcentując, że operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie - stosownie do art. 77 i art. 80 k.p.a., Wojewoda zaznaczył, że ocena operatu szacunkowego przez organ nie jest możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. W tym zakresie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego lecz powinna mieć na uwadze przede wszystkim przepisy u.g.n. i rozporządzenia. Dokonując oceny w tym kontekście Wojewoda stwierdził, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy jest zgodny z obowiązującymi przepisami i może stanowić dowód w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnił, że w procesie wyceny zasadnicze znaczenie ma przeznaczenie nieruchomości ustalane zgodnie z art. 154 u.g.n. Treść przepisów oraz charakter samego procesu szacowania nieruchomości związanych z inwestycjami drogowymi wskazuje, iż rzeczoznawca majątkowy, dokonując wyceny na podstawie § 49 rozporządzenia jest zobligowany do uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości. W dalszej kolejności po ustaleniu przeznaczenia nieruchomości oraz po ustaleniu czy przeznaczenie, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, biegły dokonuje wyboru podejścia, metody i techniki wyceny. Wskazał także, że w niniejszej sprawie rzeczoznawca majątkowy prawidłowo ustalił przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, prawidłowo przeprowadził analizę transakcji rynkowych nieruchomościami drogowymi na rynku lokalnym. W wyniku przeprowadzonej analizy rynku nieruchomości rolnych prawidłowo też przyjął do porównań transakcje nieruchomościami podobnymi do wycenianej. Uwzględniając, że przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości rzeczoznawca prawidłowo powiększył wartość o 50%, stosownie do zapisów § 49 ust. 3 rozporządzenia. Procentowy współczynnik zwiększenia określony został na najwyższym możliwym poziomie, co znajduje odzwierciedlenie w przeprowadzonej w operacie szacunkowym analizie rynków nieruchomości drogowych i nieruchomości rolnych.
W dalszych motywach Wojewoda stwierdził, że rzeczoznawca majątkowy przeprowadził również analizę trendu czasowego. Wybrany przez biegłego sposób wyceny i zastosowana metoda wyceny odpowiadają przepisom dotyczącym wyceny nieruchomości i w związku z tym nie mogą zostać uznane za błędne. Operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie zawiera wszystkie elementy wymagane prawem, a także szczegółowy opis i uzasadnienie poszczególnych założeń i wyciągniętych wniosków. Nie zawiera przy tym uchybień, pomyłek, braków, ani nieścisłości. Analiza operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Autor wyczerpująco wyjaśnił przyjęty wybór metody szacowania nieruchomości oraz scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłego spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości oraz właściwym doborze nieruchomości podobnych. Tym samym może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania.
Dalej, odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 134 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne zastosowanie § 49 ust. 3 rozporządzenia Wojewoda wskazał, że w tym zakresie jest związany stanowiskiem WSA w Opolu wyrażonym w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 573/24, zgodnie z którym ustalenie wysokości odszkodowania powinno nastąpić przy zastosowaniu § 49 ust. 1 i 3 rozporządzenia, czyli z uwzględnieniem wartości gruntów rolnych i odpowiednim zwiększeniem wartości gruntów wywłaszczonych poddanych oszacowaniu. W sprawie nie ma zastosowania § 49 ust. 4 rozporządzenia, ponieważ wywłaszczone grunty, według przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie były i nie mogły być przeznaczone pod inwestycję drogową. Natomiast art. 134 ust. 4 u.g.n. znajduje w sprawie zastosowanie "odpowiednio" (art. 12 ust. 5 specustawy), a więc z uwzględnieniem kompleksu regulacji odnoszących się do inwestycji w zakresie dróg publicznych. W konsekwencji zarzuty przedstawione w odwołaniu należało uznać za bezzasadne. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia ustawowego terminu do ustalenia odszkodowania Wojewoda wskazał, że naruszenie to nie może stanowić powodu uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ nie zawsze może dotrzymać terminów wskazanych w art. 12 ust. 4b, jak i w art. 12 ust. 4g specustawy i terminy te uznać należy jedynie za postulatywne, a ich przekroczenie nie stanowi istotnego naruszenia prawa.
W skardze, wniesionej do tut. Sądu, skarżący domagali się uchylenia powyższej decyzji odwoławczej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty zarzucając organom orzekającym w sprawie naruszenie:
a) art. 134 ust. 4 u.g.n. w związku z art. 12 ust. 5 specustawy, poprzez jego błędne zastosowanie i oparcie rozstrzygnięcia na wycenie wywłaszczonej nieruchomości, w którą podmiotem porównania były nieruchomości o zaniżonej wartości, natomiast ich cechy, położenie, przeznaczenie oraz wielkości odbiegają od nieruchomości wycenianej, a w konsekwencji ustalenie odszkodowania na rzecz strony w wysokości nieodpowiadającej rzeczywistej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości;
b) § 49 ust. 3 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie powinien mieć bezpośredniego zastosowania art. 134 ust.4 u.g.n.;
c) art. 130 ust. 2 oraz art. 134 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 2 u.g.n. w zakresie w jakim organ odwoławczy uznał, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości może stanowić podstawę do określenia wysokości odszkodowania za przedmiotową działkę;
d) art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i niekompletne rozpatrzenie sprawy, zignorowanie zastrzeżeń strony oraz brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do zastrzeżeń strony podnoszonych w toku postępowania;
e) art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięci na korzyść strony skarżące wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 134 ust. 4 u.g.n. w zw. z § 49 ust. 3 i 4 rozporządzenia mimo istnienia wątpliwości co do sposobu interpretacji tych przepisów oraz istotnych rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie.
Powołując się na poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego skarżący wywodzili, że przy ustaleniu wartości nieruchomości dla celów odszkodowania, zgodnie z zasadą korzyści wprowadzoną w art. 134 ust. 3 i ust. 4 u.g.n., jeżeli w procesie wyceny rzeczoznawca ustali, że większa jest wartość nieruchomości o przeznaczeniu określonym w decyzji wywłaszczeniowej (o przejęciu), aniżeli jej wartość według aktualnego sposobu użytkowania, to powinno się określić wartość nieruchomości według sposobu użytkowania wnikającego z planowanego (w decyzji o wywłaszczeniu/przejęciu) sposobu użytkowania. Tymczasem – co podnieśli – w przedmiotowej sprawie wycena nieruchomości została wykonana na podstawie operatu szacunkowego, w którym to wyceniono nieruchomość na podstawie analizy rynku nieruchomości rolnych, a nie drogowych, poprzez zastosowanie sposoby wyceny zawartego w § 49 ust. 3 rozporządzenia. W operacie szacunkowym biegły rzeczoznawca stwierdził, że odszkodowanie może pomijać zwiększenie wartości nieruchomości spowodowane przeznaczeniem na cel publiczny. Poprzestał na wskazaniu sposobu zastosowania art. 134 ust. 4 bez praktycznego wykorzystania w wycenie. Zaznaczyli, iż każde odrębne traktowanie tego zapisu, łączenie go m.in. z § 49 ust. 3 rozporządzenia, potwierdza jedynie ich kolizję, z których to art. 134 ust. 4 pochodzi z aktu wyższego rzędu. Interpretacja przyjmowana przez organy w niniejszej sprawie, odnosząca się do zasad wyceny nieruchomości oraz priorytetu zapisów rozporządzenia, w szczególności § 49, w praktyce prowadzi do sytuacji, w której akt niższego rzędu wypacza lub wyłącza obowiązywanie norm przewidzianych w akcie nadrzędnym, jakim jest ustawa. Takie podejście stoi w sprzeczności z postanowieniami specustawy drogowej, która przewiduje bezpośrednie stosowanie jej przepisów. W przypadku stwierdzenia niezgodności - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - należy stosować wprost przepisy aktu nadrzędnego, w tym przypadku ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem autora skargi organ odwoławczy traktuje § 49 rozporządzenia jako swego rodzaju lex specialis czy też uszczegółowienie zasady korzyści wynikającej z art. 134 ust. 4 u.g.n., w odniesieniu do nieruchomości przejętych na cel budowy dróg publicznych. To – jego zdaniem – stoi natomiast w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem normy zawartej w art. 134 ust. u.g.n. jak i ratio legis tego przepisu. Nie może budzić wątpliwości, że kolizje norm prawnych musza w pierwszej kolejności podlegać regule hierarchicznej i w razie wątpliwości co do możliwości pogodzenia przepisów ustawy i rozporządzenia, należy bezwzględnie przyznać pierwszeństwo ustawie. Skoro w niniejszej sprawie – co wynika z treści operatu i uzasadnienia decyzji, sposób ustalenia wartości w oparciu o nieruchomości drogowe był możliwy to rzeczoznawca majątkowy w celu określenia wartości nieruchomości powinien określić i porównać wartość nieruchomości według aktualnego sposobu jej użytkowania (czyli przeznaczenia przed wywłaszczeniem) oraz wartość nieruchomości według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z przeznaczenia zgodnego z celem wywłaszczenia (czyli przeznaczenia drogowego).
Ponadto zdaniem autora skargi, większą z tych wartości powinien wskazać, jako wartość rynkowa nieruchomości będącą podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania.
Wskazując na wadliwość sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego – jako obarczonego błędami i nieścisłościami, skarżący zarzucili:
po pierwsze – błędne ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w otoczeniu typowych gruntów ornych, podczas gdy wywłaszczone grunty znajdują się także w bardzo bliskiej okolicy dużego terenu wyznaczonego pod zabudowę mieszkaniową (M-MNU), a od południa graniczą bezpośrednio z terenem powierzchniowej eksploatacji (M-PE);
po drugie – błędne określenie wartości nieruchomości i brak oceny przeznaczenia planistycznego, w tym brak wskazania, czy grunty wzięte do porównania były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzjami o warunkach zabudowy oraz jaka była ich treść;
po trzecie – brak wyjaśnienia czy wzięto pod uwagę położenie nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie drogi publicznej, licznej zabudowy jednorodzinnej, akwenu i [...] (Jezioro [...] K.), z możliwością zabudowy na działce m.in. w celu siedliskowym lub agroturystycznym albo do prowadzenia działalności produkcyjnej w rolnictwie;
po czwarte – nieprawidłowe ustalenie cen gruntów rolnych przyjętych do porównania w związku z tym, że kwota nieruchomości 1 (4,79 zł/m2) jest znacznie niższa, a cena nieruchomości 2 (6,37 zł/m2) zbliżona do obecnej średniej krajowej GUS, która obejmuje grunty każdego rodzaju, w tym te najsłabsze w najbiedniejszych regionach Polski, podczas gdy charakterystyka wycenianej nieruchomości przemawiała za tym, aby nie odrzucać cen powyżej przeciętnej, lecz raczej tych przeciętnych, ponieważ nieruchomość nie stanowi przeciętnego gruntu ornego.
Skarżący podnieśli nadto, że organy pomimo wskazania ww. zarzutów pominęły je w toku postępowania, co sugeruje dowolność rozstrzygnięcia. Ponadto nie został uwzględniony przedłożony do akt dowód w postaci wyciągu z operatu szacunkowego dotyczącego nieruchomości z tego samego obrębu o tym samym przeznaczeniu w miejscowym planie z 2003 r., wywłaszczanej pod ta samą inwestycję drogową, która została wyceniona w oparciu o porównanie do nieruchomości drogowych. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. skarżący wywodzili z kolei, że przyjęta przez organy w sprawie wykładnia § 49 rozporządzenia - jako stanowiącego swego rodzaju lex specialis albo inaczej mówiąc uszczegółowienie zasady korzyści wynikającej z art. 134 ust. 4, w odniesieniu do nieruchomości przejętych na cel budowy dróg publicznych, powoduje dla nich daleko idące negatywne skutki pozbawiając prawa do skorzystania z ochrony jaką zapewnia norma ustawowa wyrażona w art. 134 ust. 4 u.g.n. W licznych orzeczeniach sądy dokonują natomiast zupełnie odmiennej interpretacji art. 134 ust. 4 u.g.n. Wskazując, że powinien on być stosowany bezpośrednio skarżący podnieśli, że przepisów rozporządzenia w żadnym wypadku nie można traktować jako swoistego lex specialis w stosunku do art. 134 ust. 4 u.g.n. Przepisy zawarte w akcie wykonawczym nie mogą wyłączać obowiązku zastosowania art. 134 ust 3 i 4 u.g.n., gdyż byłyby sprzeczne z ustawą. Taka wykładnie jak podkreślili skarżący jest nie tylko w słusznym interesie obywateli, ale także wyraża ratio legis omawianego przepisu. Zastosowanie w niniejszej sprawie zasady z art. 7a k.p.a. w żaden sposób natomiast nie narusza interesu publicznego, a wręcz przeciwnie - leży w interesie obywateli, zapewniając im sprawiedliwe i adekwatne odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W obliczu rozbieżności istniejących w orzecznictwie sądowym, dotyczących wykładni art. 134 ust. 4 u.g.n., organy powinny zatem przyjąć w niniejszej sprawie interpretacje najbardziej korzystną dla strony.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. strona skarżąca wniosła o zwieszenie postępowania wskakując na pytanie prawne sformułowane w sprawie o sygn. akt I OPS 1/24. Pismem z dnia 29 kwietnia 2025 r. Gmina K.(uczestnik postępowania) wniosła o oddalenie wniosku skarżących o zawieszenie postępowania.
W piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2025 r. skarżący wskazali, że w sprawie powinna znaleźć zastosowanie wykładnia zawarta w uchwale NSA z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt I OPS 1/24, a zgodnie z nią wartość nieruchomości powinna zostać ustalona z uwzględnieniem zasady korzyści z art. 134 ust. 4 u.g.n. Wywiedli, że z uzasadnienia uchwały wprost wynika, że ratio legis "dużej" zasady korzyści – a więc art. 134 ust. 4 u.g.n. – nie jest uzasadnione od tego, jakie było przeznaczenie danej działki przed wywłaszczeniem, a jedynie, czy przeznaczenie zgodnie z celem wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej: p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przechodząc do meritum sprawy przypomnienia wymaga, że przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowiła decyzja drugoinstancyjna wydana w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa przez gminę na podstawie ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej. Decyzja ta rozstrzyga o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji ustalającej wysokość odszkodowania i orzekającej o jego wypłacie. Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w tym przedmiocie przez Wojewodę stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 311), zwanej dalej ustawą lub specustawą, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. poz. 1832), zwanego dalej rozporządzeniem.
Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić przede wszystkim należy, że dla dokonania takiej oceny istotne znaczenie miało to, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli sądowej. W sprawie tej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się, w sposób prawomocny, w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 573/24, mocą którego uchylona została wcześniejsza decyzja Wojewody.
Zaskarżona obecnie decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, wobec czego, na podstawie art. 153 p.p.s.a., należało uwzględnić ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania oznacza, że orzeczenie sądu oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postępowania determinuje działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się natomiast do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji. Poza zakresem oceny są natomiast kwestie, co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organów administracji. Sąd administracyjny w opisanej sytuacji nie może wnikać po raz drugi w materię do dalszego postępowania objętą zakresem wcześniejszych ocen (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10; wyrok NSA z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1390/23; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić trzeba również, że związanie sądu administracyjnego ponownie rozpoznającego sprawę oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. W związku z tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd, "granice sprawy" podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznano skargę poprzednio i wydano orzeczenie. Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika zaś w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (por. wyrok NSA z 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 603/24, wyrok NSA z 10 września 2024 r., sygn. akt III OSK 3266/23).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nawet w wypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę (por. wyroki NSA z 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2333/11 i z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1019/17).
Równocześnie, co wymaga podkreślenia, obowiązek wynikający z zasady związania może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 p.p.s.a, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Ponadto, wyłączenie z powyższego obowiązku będzie dopuszczalne także w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny (por. wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 344/23).
W braku takich okoliczności wyrok pozostaje wiążący i stanowi podstawę oceny legalności działań organów. Inaczej mówiąc, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym zarówno organ, jak i sąd, nie może formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować. Takie same zasady bez wątpienia dotyczą związania wskazaniami poczynionymi przez sąd co do dalszego postępowania np. jego pożądanego kierunku, ewentualnych działań wyjaśniających jakie należało być może podjąć, itp. (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 2/20).
Dokonując obecnie oceny w granicach związania na podstawie art. 153 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził, aby w sprawie wystąpiły okoliczności pozwalające na odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych na gruncie niniejszej sprawy w wyroku z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 573/24. Stan prawny stanowiący podstawę oceny Sądu nie uległ zmianie, wskazany wyrok jest prawomocny, a z akt administracyjnych nie wynika aby w ponownym postępowaniu wyjaśniającym zostały ujawnione jakiekolwiek nowe okoliczności, które prowadziłyby do zmiany stanu faktycznego stanowiącego podstawę oceny. W konsekwencji, rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy, a obecnie także Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji, związane były zarówno przyjętym przez Sąd ustaleniami i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wydanym wyroku.
W tych okolicznościach dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że podjęte rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania i podjął rozstrzygnięcie na podstawie prawidłowo ocenionego materiału dowodowego. Utrzymując w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji zastosował się do oceny oraz wskazań wyrażonych we wcześniejszym wyroku, w tym prawidłowo uwzględnił i oceniły sporządzony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji operat szacunkowy.
Zaakcentowania wymaga, że poddana obecnie ocenie Sądu kwestii sporna dotyczy wykładni i zastosowania w niniejszej sprawie przepisów regulujących wycenę nieruchomości przejętych z mocy prawa przez gminę w celu realizacji inwestycji drogowej oraz prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego zawierającego taką wycenę i stanowiącego zasadniczy dowód, na podstawie którego organy ustalają wysokość odszkodowania. Nie jest celowe przytaczanie w tym miejscu całości rozważań z poprzedniego wyroku, które wprost wynikają z jego uzasadnienia i wskazane zostały w stanie faktycznym sprawy. Dostrzec natomiast trzeba, że w poprzednim wyrok Sąd ostatecznie przesądził kwestię prawidłowego dokonania w niniejszej sprawie wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego i stwierdził, że operat szacunkowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania dla skarżących został przygotowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Sąd na podstawie art. 134 u.g.n., art. 12 ust. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, ust. 5 i art. 18 specustawy oraz § 49 rozporządzenia uznał, że skoro wywłaszczone działki objęte przedmiotowym odszkodowaniem znajdowały się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczonym jako teren produkcji rolnej M-RP (uchwała Rady Miasta K. z dnia 22 maja 2003 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., Dz.Urz.Woj.Op. z [...] r. Nr [...], poz. [...] ze zm.), to w świetle zapisów tego planu poprzedni właściciele nieruchomości nie mogą w żaden sposób powoływać się na przeznaczenie nieruchomości inne niż "rolnicze". Dalej też Sąd podzielił sądową wykładnię prawa odmienną od tej jaka została przytoczona przez skarżących na podważenie legalności wyceny nieruchomości dokonanej przez rzeczoznawcę oraz podważenie prawidłowości sporządzonej w tym zakresie opinii.
Odnosząc się do zasady korzyści unormowanej w art. 134 ust. 4 u.g.n. Sąd przesądził na gruncie niniejszej sprawy, że reguła ta w procesie szacowania gruntów przejętych w trybie ustawy drogowej, nieprzeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi, ma zastosowanie wyłącznie przy ustalaniu procentowego wzrostu wartości wycenianej nieruchomości. Jeśli zatem przeznaczenie wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powodowało wzrost wartości przedmiotowych nieruchomości (przeznaczonej w dacie wydania tej decyzji według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele rolne), to wyklucza to możliwość ustalania ich wartości w oparciu o analizę transakcji nieruchomościami nabywanymi pod drogi jak wynikałoby to z art. 134 ust. 4 u.g.n. W takim przypadku powinno to nastąpić według transakcji nieruchomościami przeznaczonymi na cele rolne (a więc o tożsamym przeznaczeniu jak wyceniany grunt), przy powiększeniu ustalonej na bazie tego rodzaju reprezentatywnej próbki jej wartości o nie więcej niż 50%. To natomiast o jaki konkretnie procent wartość ma zostać zwiększona, ustala się właśnie w oparciu o dane dotyczące transakcji nieruchomościami drogowymi. W takiej sytuacji też nie znajdzie zastosowania § 49 ust. 4 rozporządzenia, przewidujący możliwość uwzględniania w procesie wyceny cen transakcyjnych "nieruchomości drogowych". Przepis ten ma bowiem zastosowanie w przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową. Bezspornie zatem ta zasada nie ma zastosowania w okolicznościach rozpoznanej sprawy. Wobec faktu, że wywłaszczone grunty znajdowały się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako M-RP – tereny produkcji rolnej, to ustalenie wysokości odszkodowania powinno nastąpić przy zastosowaniu § 49 ust. 1 i 3 rozporządzenia, czyli z uwzględnieniem wartości gruntów rolnych i odpowiednim zwiększeniem wartości gruntów wywłaszczonych poddanych oszacowaniu.
W poprzednim wyroku Sąd prawomocnie i jednoznacznie przesądził zatem kwestię braku podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania w niniejszej sprawie zasady korzyści określonej w art. 134 ust. 4 u.g.n. oraz określenia wartości nieruchomości na podstawie § 49 ust. 4 rozporządzenia. Dokonując obecnie oceny zaskarżonej decyzji Sąd jest związany powyższa wykładnią w świetle której, za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 134 ust. 4 u.g.n. w zw. z 15 ust. 5 specustawy przez niezastosowanie omawianej zasady korzyści, § 49 ust. 3 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 130 ust. 2 oraz art. 134 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.g.n. poprzez uwzględnienie sporządzonego w sprawie operaty szacunkowego do określenia wysokości odszkodowania.
Ponadto podniesienia wymaga, że przedstawiona przez skarżących wykładnia dotycząca stosowania zasady korzyści stoi w sprzeczności z wiążącym poglądem wyrażonym przez Sąd w niniejszej sprawie.
W odniesieniu do wskazanej przez skarżących uchwały NSA z 27 maja 2025 r., sygn. akt I OPS 1/24 stwierdzić z kolei należy, że została ona podjęta w celu wyjaśnienia kwestii stosowania przepisów § 49 ust. 4 rozporządzenia i art. 134 ust. u.g.n. do określenie wartości nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na podstawie specustawy, jednakże nie mogła znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczyła zastosowania tych przepisów do określenia wartości nieruchomości, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową – co w sprawie nie wystąpiło.
W tym miejscu warto wskazać, iż w dniu 25 maja 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów pojął uchwałę I OPS 1/24, że "określenie wartości nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 311), która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, powinno nastąpić na podstawie § 49 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1832), a przed zmianą stanu prawnego na podstawie § 36 ust. 4 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 555, ze zm.), uwzględniając zasadę korzyści określoną w art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145)".
Z bezspornie ustalonych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika natomiast, że grunty których dotyczy ustalenie odszkodowania miały przeznaczenie rolnicze, a nie drogowe. Powołana przez skarżących uchwała rozstrzyga zatem o stosowaniu spornych przepisów do stanu faktycznego innego niż ten, który podlegał ocenie w niniejszej sprawie. Wprost w uchwale odniesiono się wyłącznie do oceny regulacji prawnych stanowiących podstawę określenia wartości nieruchomości wywłaszczonej lub przejętej z mocy prawa na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową
Oceniając tym samym legalność zaskarżonej decyzji Wojewody Sąd uznał, że ww. uchwała NSA z uwagi na poddany w niej ocenie zakres nie odnosi się do przedmiotu sporu, a działając w granicach związania wyrokiem sądu – na podstawie art. 153 p.p.s.a., prawidłowo Wojewoda uwzględnił sporządzoną w sprawie opinię rzeczoznawcy majątkowego, jako dowód stanowiący podstawę do ustalenia odszkodowania dla skarżących. Stosownie do wskazań Sądu dokonał oceny tego dowodu uwzględniając wiążące stanowisko Sądu co do stosowania przepisów prawa. Odniósł się do zastosowanej w operacie szacunkowym procedury wyceny oceniając prawidłowość wyboru podejścia, metody oraz techniki. Słusznie uznał, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z art. 154 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Zgodzić należy się z oceną organu odwoławczego, że biegły prawidłowo ustalił przeznaczenie nieruchomości i uwzględnił zwiększenie jej wartości oraz przeprowadził analizę trendu czasowego. Wybrany przez biegłego sposób i zastosowana metoda wyceny (podejście porównawcze, metoda porównania parami) odpowiadają przepisom dotyczącym wyceny nieruchomości i w związku z tym nie mogą być uznane za błędne. Sporządzony operat zawiera wszystkie konieczne elementy i spełnia wymogi formalne wobec czego mógł stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania, którą zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n. ustala się po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, sporządzanej zgodnie z art. 156 ust. 1 u.g.n. na piśmie w formie operatu szacunkowego.
Zauważyć także przyjdzie, że sporządzony w niniejszej sprawie operat szacunkowy, uwzględniony przy wydaniu zaskarżonej decyzji, stosownie do § 78 ust. 2 rozporządzenia, zawierał informacje niezbędne do dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności oraz rozwiązań merytorycznych, przedstawienie toku obliczeń oraz wyniku końcowego. Spełniał też wymagania wynikające z § 79 rozporządzenia. Rozpoznając sprawę organy prawidłowo zatem uwzględniły ten dokument jako dowód istotny do ustalenia wysokości odszkodowania.
W zaskarżonej decyzji Wojewoda dokonał wyczerpującej oceny na podstawie tego dowodu uwzględniając regulacje dotyczące ustalenia wartości rynkowej nieruchomości oraz wskazując na istotne znaczenie przeznaczenia nieruchomości, ustalonego zgodnie z art. 154 u.g.n., w procesie wyceny. Odnosząc się do poszczególnych informacji zawartych w operacie dokonał ich analizy i uznał, że autor wyjaśnił przyjęty wybór metody wyceny nieruchomości oraz scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Prawidłowo opisał i uzasadnił dobór nieruchomości podobnych.
Uwzględniając, że sporządzona opinia spełnia wszystkie wymogi formalne i opiera się na prawidłowych danych dotyczących wyceny nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwych wyliczeniach, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że ustalając wysokość odszkodowania w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano regulacje art. 12 ust. 4a i ust. 5 oraz art. 18 specustawy, art. 134 ust. 1- ust. 3 i art. 154 ust. 1 u.g.n. oraz § 49 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia. Prawidłowo też w konsekwencji dokonanej przez organy oceny określono w niniejszej sprawie wysokość odszkodowania.
Stosownie do stanowiska wyrażonego w poprzednim wyroku tut. Sąd zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej oraz ocenę operatu szacunkowego, która odnosi się do prawidłowości analizy dokonanej przez rzeczoznawcę, jak również odnosi się do zarzutów odwołania. Tym samym odpowiada wytycznym wynikającym z wiążącego wyroku.
W ocenie Sadu, dokonana w niniejszej sprawie wycena nieruchomości nie budzi zastrzeżeń, a ocena operatu szacunkowego została przeprowadzona w sposób rzetelny, wyczerpujący i nie nosi znamion dowolności. Ustalenie odszkodowania nastąpiło zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Wobec wiążącej oceny prawnej poprzedniego wyroku na uwzględnienie nie zasługiwał przy tym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7a k.p.a.
W konsekwencji utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji w ocenie Sądu, jest zgodne z prawem, zarówno co do ustalenia wysokości odszkodowania, jak i w zakresie orzeczenia o jego wypłacie, której termin został ustalony stosownie do art. 132 ust. 1 u.g.n.
Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że podejmując zaskarżoną decyzję, stosownie do art. 153 p.p.s.a., organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania wynikające z wiążącego wyroku Sądu, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zdaniem Sądu organy nie naruszyły zasad postępowania obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Wszechstronne wyjaśniły sprawę, a wydane rozstrzygnięcia uwzględniają porządek prawny i nie naruszają uzasadnionego interesu strony skarżącej. W sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a organy orzekające prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy Prawa budowlanego. W ocenie Sądu przedstawione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia. W sprawie prawidłowo zebrano i oceniono materiał dowodowy, a w zaskarżonej decyzji wyjaśniono okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia podjęcia rozstrzygnięcia.
Mając to na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Końcowo Sąd powtarza, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.