I OSK 2011/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu. PKP S.A. zarzucało naruszenie prawa materialnego (art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP) poprzez błędną wykładnię, twierdząc, że nabyło prawo użytkowania wieczystego. Skarżąca podnosiła również zarzuty procesowe dotyczące wadliwego postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że podstawową przesłanką do nabycia użytkowania wieczystego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP jest wyłączna własność Skarbu Państwa gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. W niniejszej sprawie ustalono, że grunt stanowił współwłasność Skarbu Państwa i osoby fizycznej, co wykluczało możliwość ustanowienia użytkowania wieczystego na całej nieruchomości. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 232 § 1 k.c.) oraz orzecznictwa, w tym uchwały Sądu Najwyższego, wskazując, że użytkowanie wieczyste nie może być ustanowione na udziale we współwłasności, jeśli jeden ze współwłaścicieli nie jest podmiotem uprawnionym do oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. Sąd uznał również, że zarzuty procesowe są niezasadne, gdyż postępowanie dowodowe było determinowane przez prawo materialne, a skarżąca nie wykazała konkretnych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków nabycia użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwa państwowe na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP, zwłaszcza w kontekście współwłasności nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i uwłaszczeniem gruntów w określonym okresie. Może mieć zastosowanie do podobnych spraw dotyczących własności gruntów Skarbu Państwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo państwowe może nabyć z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntu, który w kluczowych datach stanowił współwłasność Skarbu Państwa i osoby fizycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie użytkowania wieczystego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP jest możliwe tylko wtedy, gdy Skarb Państwa był wyłącznym właścicielem gruntu.
Uzasadnienie
Użytkowanie wieczyste może być ustanowione tylko na nieruchomościach stanowiących wyłączną własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie na udziale we współwłasności z osobą fizyczną, gdyż naruszałoby to prawa pozostałych współwłaścicieli i przepisy k.c. dotyczące współwłasności.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (np. dotyczących postępowania dowodowego) miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdy podstawowa przesłanka materialnoprawna nie została spełniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty procesowe są niezasadne, gdy kluczowy warunek materialnoprawny (wyłączna własność Skarbu Państwa) nie został spełniony, co czyni dalsze postępowanie dowodowe zbędnym.
Uzasadnienie
Zakres postępowania dowodowego jest determinowany przez prawo materialne. W sytuacji, gdy brak jest spełnienia podstawowego warunku prawnego, organy nie są zobowiązane do dalszych ustaleń, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego są gołosłowne.
Czy organ administracji był zobowiązany do wszczęcia postępowania o wywłaszczenie na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP, gdy wnioskodawca domagał się uwłaszczenia na podstawie art. 34 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ był związany treścią wniosku strony i nie mógł wszcząć innego postępowania niż wskazane przez wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Wnioskodawca w piśmie z 2015 r. zmodyfikował podstawę prawną wniosku, domagając się uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP, a nie art. 37a. Organ był związany tak sprecyzowanym wnioskiem.
Przepisy (16)
Główne
u.PKP art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 232 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Określa grunty, które mogą być oddane w użytkowanie wieczyste, wskazując na wyłączność własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, lub ich współwłasność między tymi podmiotami.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.PKP art. 37a § ust. 1-2
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
k.c. art. 195
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące współwłasności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość, której dotyczy wniosek o uwłaszczenie, stanowiła współwłasność Skarbu Państwa i osoby fizycznej, co wyklucza możliwość nabycia użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie art. 34 ust. 1 u.PKP. • Użytkowanie wieczyste może być ustanowione tylko na nieruchomościach stanowiących wyłączną własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie na udziale we współwłasności z osobą fizyczną. • Organ był związany wnioskiem strony o uwłaszczenie na podstawie art. 34 u.PKP i nie mógł wszcząć postępowania na podstawie art. 37a tej ustawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 ust. 1 u.PKP. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwości postępowania dowodowego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i in.). • Zarzut naruszenia art. 61 § 1-2 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania o wywłaszczenie.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem użytkowania wieczystego może być wyłącznie nieruchomość gruntowa i jedynie jako cała nieruchomość. • Nie jest natomiast dopuszczalne ustanawianie użytkowania wieczystego na gruntach, których podmioty te są współwłaścicielami wraz z innymi osobami. • W razie zatem oddania ułamkowej części własności nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste niemożliwe byłoby wykonywanie tego prawa. • Własność gruntu, o którym mowa w art. 34 ust. 1 u.PKP musi być własnością wyłączną Skarbu Państwa.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków nabycia użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwa państwowe na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP, zwłaszcza w kontekście współwłasności nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i uwłaszczeniem gruntów w określonym okresie. Może mieć zastosowanie do podobnych spraw dotyczących własności gruntów Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia własności gruntów i możliwości ich nabycia przez duże przedsiębiorstwa państwowe, co ma znaczenie praktyczne dla sektora nieruchomości i zarządzania majątkiem Skarbu Państwa.
“PKP S.A. nie uwłaszczy się na gruncie Skarbu Państwa – kluczowa jest wyłączna własność.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.