I OSK 201/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaskarga kasacyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiekonomia procesowaszybkość postępowaniagrunt warszawskidecyzja administracyjnaNSA

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, mimo wniosku opartego na toczącym się postępowaniu przed TK, kierując się zasadą ekonomii procesowej i obowiązkiem rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Wnioskodawcy domagali się zawieszenia postępowania przed NSA w związku ze skargą kasacyjną, powołując się na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności przepisu k.p.a. z Konstytucją. Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba zawieszenia postępowania, kierując się zasadą ekonomii procesowej i obowiązkiem rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, jednocześnie wskazując na możliwość wznowienia postępowania w przyszłości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej. Wnioskodawcy domagali się zawieszenia do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącego zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego z Konstytucją. Sąd, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami oraz wystąpienia kwestii prejudycjalnej. W ocenie sądu, w tej konkretnej sprawie taka potrzeba nie zachodziła, ponieważ nie przemawiały za tym względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości ani spójności systemu prawnego. Sąd zwrócił uwagę na obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i wskazał, że nawet jeśli TK uzna przepis za niezgodny z Konstytucją, skarżący będą mogli wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania. W związku z tym, NSA postanowił odmówić zawieszenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie musi zawieszać postępowania, jeśli nie zachodzi taka potrzeba wynikająca z zasad ekonomii procesowej, sprawiedliwości czy spójności systemu prawnego, a także z uwagi na obowiązek rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami. Wskazał, że obowiązkiem sądu jest rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki, a możliwość wznowienia postępowania w przyszłości zabezpiecza prawa strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed TK), ale wymaga to ścisłego związku między sprawami i jest fakultatywne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, jeśli zapadnie korzystny dla niej wyrok TK.

Dz. U. z 2021 r., poz. 1491 art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK.

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby zawieszenia postępowania ze względu na zasadę ekonomii procesowej i obowiązek rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania w przyszłości zabezpiecza prawa strony.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku RPO o zbadanie zgodności przepisu k.p.a. z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście wniosków do Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady szybkości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania w NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o zawieszaniu postępowań sądowoadministracyjnych w kontekście pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy wniosek do TK automatycznie wstrzymuje postępowanie sądowe? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 201/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2070/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2070/22 w sprawie ze skargi A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2022 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 2070/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W., A.C., M. Z., K. P. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2022 r. nr KOC/2326/Go/22 uchylającą własną decyzję z 1 marca 2017 r., nr KOC/6913/Go/14 i - na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - stwierdzającą, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 23 lutego 1953 r., nr [...], orzekającego o odmowie przyznania J.S., J.N. i J. T. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] uległo umorzeniu z mocy prawa.
W skardze kasacyjnej, wniesionej od powyższego wyroku, skarżący zawarli wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP (sprawa o sygn. K 2/22).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W związku z powyższym wskazać należy, że z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji o sprawach (https://trybunal.gov.pl) wynika, iż wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa - z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji zarejestrowano pod sygn.
K 2/22 i sprawa oczekuje na rozpoznanie. Termin jej rozpoznania nie został jeszcze jednak wyznaczony. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Jednocześnie skład orzekający pragnie dodać, że w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to skarżący – na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. - będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Nie zostaną zatem pozbawieni obrony swoich praw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI