I OSK 201/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego do gruntu Skarbu Państwa. Kluczowym zagadnieniem było udowodnienie istnienia prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarżąca spółka opierała swoje twierdzenia na decyzji o ustaleniu opłaty za zarząd gruntem, argumentując, że powinna ona być wystarczającym dowodem. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdzając przesłanek nieważności, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że prawo zarządu musi mieć określone źródło powstania, wynikające z przepisów prawa lub decyzji administracyjnej, a nie może być domniemane. Decyzja o naliczeniu opłat za zarząd może być dowodem istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy odwołuje się do zaginionego aktu ustanawiającego to prawo. W tej konkretnej sprawie, brak odwołania do takiego aktu sprawił, że decyzja o opłatach nie mogła stanowić dowodu istnienia prawa zarządu. Sąd nie znalazł również podstaw do przedstawienia zagadnienia prawnego pełnemu składowi Izby, gdyż podzielał dotychczasowe stanowisko orzecznicze w kwestii powstania prawa zarządu. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii dowodzenia prawa zarządu nieruchomością na potrzeby stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych na podstawie przepisów z lat 90. XX wieku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością może stanowić samodzielny dowód istnienia prawa zarządu nieruchomością, jeśli nie odwołuje się do aktu ustanawiającego to prawo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością może stanowić dowód istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy odwołuje się do zaginionego aktu ustanawiającego to prawo. Prawo zarządu musi mieć określone źródło powstania i nie można go domniemywać.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo zarządu musi mieć udokumentowane źródło, wynikające z przepisów prawa lub decyzji administracyjnej. Decyzja o opłatach za zarząd nie jest wystarczającym dowodem, jeśli nie odwołuje się do aktu ustanawiającego to prawo, co oznaczałoby uznanie prawa zarządu na podstawie domniemania, co jest niedopuszczalne.
Czy sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, czy może badać z urzędu inne kwestie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 183 § 1 ppsa, wskazując, że rozpoznanie sprawy odbywa się w granicach skargi kasacyjnej, z wyjątkiem badania przesłanek nieważności postępowania, które sąd bada z urzędu.
Czy istnieją podstawy do przedstawienia zagadnienia prawnego pełnemu składowi Izby Ogólnoadministracyjnej w sytuacji, gdy skład orzekający podziela dotychczasowe stanowisko orzecznicze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podstawy do przedstawienia zagadnienia prawnego pełnemu składowi sądu istnieją tylko wtedy, gdy skład orzekający nie podziela stanowiska zajętego we wcześniejszej uchwale.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 269 § 1 ppsa, wyjaśniając, że przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku rozbieżności stanowisk. Ponieważ skład orzekający w pełni podzielał stanowiska zawarte w uchwałach NSA w zakresie sposobu powstania prawa zarządu, nie było podstaw do przedstawienia zagadnienia prawnego.
Przepisy (17)
Główne
rozporządzenie wykonawcze art. § 4 ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu
Decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością może stanowić podstawę stwierdzenia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.
ugg art. art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
ugg art. art. 38 ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Określa sposób udokumentowania prawa zarządu.
ugg art. art. 87
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
ppsa art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów kpa.
ppsa art. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek oddalenia skargi.
ppsa art. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
kpa art. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
kpa art. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.
kpa art. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
kpa art. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów.
ugn art. art. 200 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów przez państwowe i komunalne osoby prawne.
Pomocnicze
ppsa art. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
ppsa art. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
ppsa art. art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do przedstawienia zagadnienia prawnego składowi sądu.
ugn art. art. 206
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia wykonawczego.
Konstytucja RP art. art. 92 ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymogi dotyczące rozporządzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo zarządu nieruchomością musi mieć udokumentowane źródło powstania, a decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nie jest wystarczającym dowodem, jeśli nie odwołuje się do aktu ustanawiającego to prawo.
Odrzucone argumenty
Decyzja o naliczeniu opłat za zarząd gruntem powinna być wystarczającym dowodem istnienia prawa zarządu. • Naruszenie przepisów kpa poprzez ograniczenie zasady równej mocy środków dowodowych i przerzucenie obowiązków dowodowych na stronę.
Godne uwagi sformułowania
Prawo zarządu należy odróżnić od faktycznego wykonywania. • Prawo zarządu musi mieć określone źródło powstania i nie można jego istnienia domniemywać ani nie można uzyskać go w sposób dorozumiany. • Decyzja o naliczeniu opłat odwołująca się do aktu ustanowienia prawa zarządu może stanowić dowód istnienia tego prawa w sytuacji, gdy akt ten nie zachował się.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Zygmunt Zgierski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii dowodzenia prawa zarządu nieruchomością na potrzeby stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych na podstawie przepisów z lat 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dowodowego w kontekście prawa nieruchomości i uwłaszczenia, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Jak udowodnić prawo zarządu nieruchomością? Kluczowe orzeczenie NSA dla PKP S.A.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.