I OSK 201/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
policjazwolnienie ze służbykara dyscyplinarnapostępowanie administracyjnesąd administracyjnykontrola orzeczeńprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o Policji

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, potwierdzając zasadność jego zwolnienia ze służby w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną wydalenia.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby. Zwolnienie nastąpiło w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja o zwolnieniu była zgodna z prawem, a postępowanie karne nie miało znaczenia dla odpowiedzialności dyscyplinarnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd administracyjny nie był uprawniony do badania ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przed wejściem w życie przepisów zezwalających na taką kontrolę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Romana S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzja ta utrzymywała w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Podstawą zwolnienia było orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, co stanowiło obligatoryjną przesłankę zwolnienia na mocy art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja o zwolnieniu nie została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a umorzenie postępowania karnego nie miało wpływu na odpowiedzialność dyscyplinarną, która jest niezależna. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 132 ust. 4 tej ustawy i art. 2 Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów PPSA w związku z art. 138 ustawy o Policji oraz art. 134, 135 i 145 § 1 pkt 2 PPSA w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podnosił, że WSA powinien był zbadać zgodność z prawem orzeczenia dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za bezzasadne. Potwierdził, że art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji nakłada obowiązek zwolnienia w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby, co miało miejsce w sprawie. NSA stwierdził również, że art. 138 ustawy o Policji, zezwalający na sądową kontrolę orzeczeń dyscyplinarnych, wszedł w życie po wydaniu orzeczeń w tej sprawie i nie zezwalał na badanie orzeczeń wydanych przed jego wejściem w życie. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny nie może badać orzeczeń wydanych w innym postępowaniu, a jego uprawnienia dotyczą usuwania naruszeń prawa w ramach zaskarżonego aktu lub czynności. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przed wejściem w życie art. 138 ustawy o Policji w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2003 r.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie może badać orzeczeń wydanych w innym postępowaniu, a jego uprawnienia dotyczą usuwania naruszeń prawa w ramach zaskarżonego aktu lub czynności. Przepisy zezwalające na kontrolę orzeczeń dyscyplinarnych nie działały wstecz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Nakłada obowiązek zwolnienia policjanta ze służby w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasadę rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

p.p.s.a. art. 138

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W wersji znowelizowanej przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji, zezwala na skargę do sądu administracyjnego od orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne, ale nie zezwala na badanie orzeczeń wydanych przed jego wejściem w życie.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, ale nie może wkroczyć w stosunku do wydanego orzeczenia w innym postępowaniu.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Upoważnia sąd administracyjny do podjęcia środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, ale nie kontroli decyzji wydanej w innym postępowaniu.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wady decyzji administracyjnej skutkujące stwierdzeniem jej nieważności, w tym rażące naruszenie prawa.

u. Policji art. 132 § ust. 4

Ustawa o Policji

Odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta jest niezależna od odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez błędną wykładnię art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 132 ust. 4 tej ustawy i art. 2 Konstytucji RP. Zarzut naruszenia art. 3 § 3 ppsa w związku z art. 138 ustawy o Policji, art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa sąd nie może jednak swoimi ocenami prawnymi wkroczyć w stosunku do wydanego orzeczenia w tym przypadku dyscyplinarnego, które było przedmiotem innego postępowania odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta jest niezależna od odpowiedzialności karnej

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Runge - Lissowska

członek

Leszek Włoskiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądów administracyjnych nad orzeczeniami dyscyplinarnymi, niezależność odpowiedzialności dyscyplinarnej od karnej w Policji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 138 ustawy o Policji w 2003 r. oraz specyfiki postępowania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolą sądową orzeczeń dyscyplinarnych i niezależnością odpowiedzialności dyscyplinarnej od karnej, co jest istotne dla prawników procesowych i funkcjonariuszy służb mundurowych.

Czy sąd może badać przeszłość policjanta? NSA wyjaśnia granice kontroli orzeczeń dyscyplinarnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 201/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska
Leszek Włoskiewicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Elżbieta Stebnicka (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska Leszek Włoskiewicz Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 27 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Romana S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1521/05 w sprawie ze skargi Romana S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE:
Wyrokiem z dnia 11 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia R. S. B. ze służby w Policji. We wskazanej decyzji z dnia [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, iż przyczynę zwolnienia funkcjonariusza stanowiło ostateczne orzeczenie Komendanta Głównego Policji o wymierzeniu R. S. B. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podkreślił, iż stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm.) wskazane orzeczenie stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy decyzja Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym uwzględnieniem wniosku skarżącego o stwierdzenie jej nieważności. Wyjaśnił, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji i wymaga jednoznacznego ustalenia, że decyzja taka jest obarczona jedną z wad określonych w art. 156 kpa. Wadą, na którą powołał się skarżący jest rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja zapada niezgodnie z przepisem prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, gdy skutki wynikające z takiej decyzji są nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie podstawę zwolnienia stanowił art. 41 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji, z którego wynika, iż w sytuacji wydania orzeczenia dyscyplinarnego w przedmiocie wydalenia policjanta ze służby właściwy organ Policji zobowiązany jest orzeczenie takie wykonać poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu policjanta. Jako potwierdzenie powyższej interpretacji Sąd przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt 979/99. Za bezsporne w sprawie uznał, iż w dacie wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji obowiązywało ostateczne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu skarżącego ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił także, iż powoływana przez skarżącego
okoliczność umorzenia postępowania karnego stanowiącego przesłankę wymierzenia kary dyscyplinarnej nie ma w sprawie znaczenia, bowiem w myśl art. 132 ust. 4 ustawy o Policji odpowiedzialność dyscyplinarna, której podlega policjant jest niezależna od odpowiedzialności karnej. Jednocześnie podkreślił, iż w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby organ nie był upoważniony do badania ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu skarżącego ze służby.
Od powyższego wyroku w ustawowym terminie R. S. B. za pośrednictwem pełnomocnika wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżył w całości zarzucając mu naruszenie przez błędną wykładnię następujących przepisów prawa materialnego: art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 132 ust. 4 tej ustawy i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucił także naruszenie art. 1 i art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w związku z art. 138 ustawy o Policji, art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 3 § 3 ppsa w związku z art. 138 ustawy o Policji Wojewódzki Sąd Administracyjny posiada uprawnienie do badania zgodności z prawem ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych. W związku z tym na podstawie art. 134 § 1 ppsa z uwagi na fakt, że orzeczenie dyscyplinarne mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, Sąd pierwszej instancji winien zbadać, czy nie zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego wynika to również z art. 135 ppsa, który to stanowi, iż sąd obowiązany jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przypadku skarżącego niezbędne było bowiem zbadanie zgodności z prawem ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego. Skarżący wskazał również, iż istotne znaczenie w sprawie ma fakt zmiany art. 132 ustawy o Policji na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2002 r., bowiem zgodnie z obecnym brzmieniem ust. 3 wskazanego przepisu czyn skarżącego nie wyczerpuje znamion przewinienia dyscyplinarnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy oraz zakres naruszenia prawa podany w tej skardze. Mając na uwadze powyższą zasadę w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm.) nakłada obowiązek zwolnienia policjanta ze służby m. in. w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia 23 stycznia 1994 r. w wyniku postępowania dyscyplinarnego został ukarany wydaleniem ze służby, a następnie w konsekwencji wymierzenia tej kary, rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] wydanym na podstawie powołanego wyżej przepisu, został zwolniony ze służby. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, aby organ naruszył art. 41 ust. 1 ustawy o Policji.
Brak jest również podstaw do przyjęcia, aby naruszony został art. 3 § 3 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 ustawy o Policji. Art. 3 § 3 stanowi bowiem, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Natomiast art. 138 ustawy o Policji w wersji znowelizowanej przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. 2003 r. nr 192, poz. 1873) wszedł w życie z dniem 29 listopada 2003 r. i od tej daty policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego od orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne. Wskazany przepis nie zezwala jednak sądowi administracyjnemu na badanie ostatecznych orzeczeń wydanych przed jego wejściem w życie.
W myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, także naruszenia wszystkich przepisów, które winny znaleźć zastosowanie w danej sprawie niezależnie od podnoszonych zarzutów, ale w ramach zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie może jednak swoimi ocenami prawnymi wkroczyć w stosunku do wydanego orzeczenia w tym przypadku dyscyplinarnego, które było przedmiotem innego postępowania. Natomiast art. 135 tej ustawy upoważnia sąd administracyjny do podjęcia środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub
podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy np. podjętyej w tej sprawie w trybie art. 155 kpa, czy decyzji podjętej przez organ w ramach autokontroli (art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a nie kontroli decyzji wydanej w innym postępowaniu.
Z tych też względów skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI