I OSK 201/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, potwierdzając zasadność jego zwolnienia ze służby w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną wydalenia.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby. Zwolnienie nastąpiło w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja o zwolnieniu była zgodna z prawem, a postępowanie karne nie miało znaczenia dla odpowiedzialności dyscyplinarnej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd administracyjny nie był uprawniony do badania ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przed wejściem w życie przepisów zezwalających na taką kontrolę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Romana S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzja ta utrzymywała w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Podstawą zwolnienia było orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, co stanowiło obligatoryjną przesłankę zwolnienia na mocy art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja o zwolnieniu nie została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a umorzenie postępowania karnego nie miało wpływu na odpowiedzialność dyscyplinarną, która jest niezależna. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 132 ust. 4 tej ustawy i art. 2 Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów PPSA w związku z art. 138 ustawy o Policji oraz art. 134, 135 i 145 § 1 pkt 2 PPSA w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podnosił, że WSA powinien był zbadać zgodność z prawem orzeczenia dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za bezzasadne. Potwierdził, że art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji nakłada obowiązek zwolnienia w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby, co miało miejsce w sprawie. NSA stwierdził również, że art. 138 ustawy o Policji, zezwalający na sądową kontrolę orzeczeń dyscyplinarnych, wszedł w życie po wydaniu orzeczeń w tej sprawie i nie zezwalał na badanie orzeczeń wydanych przed jego wejściem w życie. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny nie może badać orzeczeń wydanych w innym postępowaniu, a jego uprawnienia dotyczą usuwania naruszeń prawa w ramach zaskarżonego aktu lub czynności. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przed wejściem w życie art. 138 ustawy o Policji w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2003 r.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie może badać orzeczeń wydanych w innym postępowaniu, a jego uprawnienia dotyczą usuwania naruszeń prawa w ramach zaskarżonego aktu lub czynności. Przepisy zezwalające na kontrolę orzeczeń dyscyplinarnych nie działały wstecz.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Nakłada obowiązek zwolnienia policjanta ze służby w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasadę rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
p.p.s.a. art. 138
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W wersji znowelizowanej przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji, zezwala na skargę do sądu administracyjnego od orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne, ale nie zezwala na badanie orzeczeń wydanych przed jego wejściem w życie.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, ale nie może wkroczyć w stosunku do wydanego orzeczenia w innym postępowaniu.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Upoważnia sąd administracyjny do podjęcia środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, ale nie kontroli decyzji wydanej w innym postępowaniu.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wady decyzji administracyjnej skutkujące stwierdzeniem jej nieważności, w tym rażące naruszenie prawa.
u. Policji art. 132 § ust. 4
Ustawa o Policji
Odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta jest niezależna od odpowiedzialności karnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez błędną wykładnię art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 132 ust. 4 tej ustawy i art. 2 Konstytucji RP. Zarzut naruszenia art. 3 § 3 ppsa w związku z art. 138 ustawy o Policji, art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa sąd nie może jednak swoimi ocenami prawnymi wkroczyć w stosunku do wydanego orzeczenia w tym przypadku dyscyplinarnego, które było przedmiotem innego postępowania odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta jest niezależna od odpowiedzialności karnej
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Runge - Lissowska
członek
Leszek Włoskiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądów administracyjnych nad orzeczeniami dyscyplinarnymi, niezależność odpowiedzialności dyscyplinarnej od karnej w Policji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 138 ustawy o Policji w 2003 r. oraz specyfiki postępowania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolą sądową orzeczeń dyscyplinarnych i niezależnością odpowiedzialności dyscyplinarnej od karnej, co jest istotne dla prawników procesowych i funkcjonariuszy służb mundurowych.
“Czy sąd może badać przeszłość policjanta? NSA wyjaśnia granice kontroli orzeczeń dyscyplinarnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 201/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Runge - Lissowska Leszek Włoskiewicz Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Elżbieta Stebnicka (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska Leszek Włoskiewicz Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 27 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Romana S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1521/05 w sprawie ze skargi Romana S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie UZASADNIENIE: Wyrokiem z dnia 11 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia R. S. B. ze służby w Policji. We wskazanej decyzji z dnia [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, iż przyczynę zwolnienia funkcjonariusza stanowiło ostateczne orzeczenie Komendanta Głównego Policji o wymierzeniu R. S. B. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podkreślił, iż stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm.) wskazane orzeczenie stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy decyzja Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym uwzględnieniem wniosku skarżącego o stwierdzenie jej nieważności. Wyjaśnił, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji i wymaga jednoznacznego ustalenia, że decyzja taka jest obarczona jedną z wad określonych w art. 156 kpa. Wadą, na którą powołał się skarżący jest rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja zapada niezgodnie z przepisem prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, gdy skutki wynikające z takiej decyzji są nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie podstawę zwolnienia stanowił art. 41 ust.1 pkt 3 ustawy o Policji, z którego wynika, iż w sytuacji wydania orzeczenia dyscyplinarnego w przedmiocie wydalenia policjanta ze służby właściwy organ Policji zobowiązany jest orzeczenie takie wykonać poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu policjanta. Jako potwierdzenie powyższej interpretacji Sąd przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1999 r., sygn. akt 979/99. Za bezsporne w sprawie uznał, iż w dacie wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji obowiązywało ostateczne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu skarżącego ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił także, iż powoływana przez skarżącego okoliczność umorzenia postępowania karnego stanowiącego przesłankę wymierzenia kary dyscyplinarnej nie ma w sprawie znaczenia, bowiem w myśl art. 132 ust. 4 ustawy o Policji odpowiedzialność dyscyplinarna, której podlega policjant jest niezależna od odpowiedzialności karnej. Jednocześnie podkreślił, iż w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby organ nie był upoważniony do badania ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu skarżącego ze służby. Od powyższego wyroku w ustawowym terminie R. S. B. za pośrednictwem pełnomocnika wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżył w całości zarzucając mu naruszenie przez błędną wykładnię następujących przepisów prawa materialnego: art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 132 ust. 4 tej ustawy i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucił także naruszenie art. 1 i art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) w związku z art. 138 ustawy o Policji, art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 3 § 3 ppsa w związku z art. 138 ustawy o Policji Wojewódzki Sąd Administracyjny posiada uprawnienie do badania zgodności z prawem ostatecznych orzeczeń dyscyplinarnych. W związku z tym na podstawie art. 134 § 1 ppsa z uwagi na fakt, że orzeczenie dyscyplinarne mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, Sąd pierwszej instancji winien zbadać, czy nie zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego wynika to również z art. 135 ppsa, który to stanowi, iż sąd obowiązany jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przypadku skarżącego niezbędne było bowiem zbadanie zgodności z prawem ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego. Skarżący wskazał również, iż istotne znaczenie w sprawie ma fakt zmiany art. 132 ustawy o Policji na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2002 r., bowiem zgodnie z obecnym brzmieniem ust. 3 wskazanego przepisu czyn skarżącego nie wyczerpuje znamion przewinienia dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy oraz zakres naruszenia prawa podany w tej skardze. Mając na uwadze powyższą zasadę w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm.) nakłada obowiązek zwolnienia policjanta ze służby m. in. w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia 23 stycznia 1994 r. w wyniku postępowania dyscyplinarnego został ukarany wydaleniem ze służby, a następnie w konsekwencji wymierzenia tej kary, rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] wydanym na podstawie powołanego wyżej przepisu, został zwolniony ze służby. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, aby organ naruszył art. 41 ust. 1 ustawy o Policji. Brak jest również podstaw do przyjęcia, aby naruszony został art. 3 § 3 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 ustawy o Policji. Art. 3 § 3 stanowi bowiem, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Natomiast art. 138 ustawy o Policji w wersji znowelizowanej przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. 2003 r. nr 192, poz. 1873) wszedł w życie z dniem 29 listopada 2003 r. i od tej daty policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego od orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne. Wskazany przepis nie zezwala jednak sądowi administracyjnemu na badanie ostatecznych orzeczeń wydanych przed jego wejściem w życie. W myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, także naruszenia wszystkich przepisów, które winny znaleźć zastosowanie w danej sprawie niezależnie od podnoszonych zarzutów, ale w ramach zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie może jednak swoimi ocenami prawnymi wkroczyć w stosunku do wydanego orzeczenia w tym przypadku dyscyplinarnego, które było przedmiotem innego postępowania. Natomiast art. 135 tej ustawy upoważnia sąd administracyjny do podjęcia środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy np. podjętyej w tej sprawie w trybie art. 155 kpa, czy decyzji podjętej przez organ w ramach autokontroli (art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a nie kontroli decyzji wydanej w innym postępowaniu. Z tych też względów skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI