Orzeczenie · 2022-06-29

I OSK 2004/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-06-29
NSAAdministracyjneWysokansa
akt własności ziemipostępowanie administracyjneodtworzenie aktwłasność nieruchomościsąd administracyjnyskarga kasacyjnaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania o odtworzenie aktu własności ziemi. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 288 p.p.s.a., kwestionując sposób jego zastosowania i wykładnię w odniesieniu do odtworzenia akt administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając przesłanek nieważności postępowania, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił ugruntowane orzecznictwo NSA wskazujące na brak podstaw prawnych do odtworzenia aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczono, że ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych normowała sprawy o charakterze cywilnym, a po jej derogacji sprawy te przekazano do rozpoznania sądom powszechnym. Wskazano, że odtworzenie aktu własności ziemi ingeruje w prawo własności i powinno odbywać się w postępowaniu cywilnym, gdzie można wykazywać istnienie zaginionego aktu wszelkimi dowodami. W związku z brakiem podstaw do odtworzenia aktu w postępowaniu administracyjnym, zarzuty dotyczące naruszenia art. 288 p.p.s.a. uznano za bezzasadne. Zarzut naruszenia art. 145 p.p.s.a. uznano za wadliwie sformułowany z powodu braku wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych przepisu. Zarzuty naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. oraz przepisów Konstytucji RP również uznano za niezasadne, gdyż brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej braku możliwości odtworzenia aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym i wskazanie właściwości postępowania cywilnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odtworzenia aktu własności ziemi; ogólne zasady dotyczące odtwarzania akt mogą być inne w zależności od rodzaju postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy możliwe jest odtworzenie aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma podstaw prawnych do odtworzenia aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie której wydawano akty własności ziemi, normowała sprawy cywilne. Po jej derogacji sprawy te przekazano do sądów powszechnych. Odtworzenie aktu własności ziemi ingeruje w prawo własności i powinno odbywać się w postępowaniu cywilnym.

Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) lub Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) mogą być stosowane w drodze analogii do odtworzenia zaginionego aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ brak jest podstaw prawnych do odtworzenia aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym, nie można stosować przepisów p.p.s.a. w drodze analogii.

Uzasadnienie

Skoro postępowanie administracyjne nie jest właściwe do odtworzenia aktu własności ziemi, nie można stosować przepisów p.p.s.a. w drodze analogii do tej kwestii.

Czy odmowa wszczęcia postępowania o odtworzenie aktu własności ziemi narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 8 k.p.a.) oraz Konstytucję RP (art. 2, 21 ust. 1, 32)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania nie narusza tych przepisów, jeśli postępowanie administracyjne nie jest właściwe do rozstrzygnięcia danej kwestii.

Uzasadnienie

Brak podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie odtworzenia aktu własności ziemi na gruncie procedury administracyjnej nie pozwala doszukać się naruszenia zasad k.p.a. czy Konstytucji RP w odmowie zastosowania przez organy w drodze analogii art. 288 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 288

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U.1971.27.250

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Dz.U.1982.11.81 art. 4

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do odtworzenia aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym. • Postępowanie cywilne jest właściwe do odtworzenia zaginionego aktu własności ziemi. • Zarzuty naruszenia art. 288 p.p.s.a. są bezzasadne z uwagi na brak możliwości stosowania go w drodze analogii. • Zarzut naruszenia art. 145 p.p.s.a. jest wadliwie sformułowany.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 288 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie lub błędną wykładnię. • Naruszenie art. 145 p.p.s.a. przez niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonych postanowień. • Naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 7, 8 k.p.a. oraz art. 2, 21 ust. 1 i 32 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw prawnych do odtworzenia w postępowaniu administracyjnym akt własności ziemi • odtworzenie aktu własności ziemi najczęściej nie jest jedynie techniczną kwestią związaną z ustaleniem postaci i treści dokumentu, ale czynnością, która istotnie ingeruje w prawo własności nieruchomości • dla dokonania takiej czynności, w istocie ustalającej prawo do nieruchomości, organ administracji musi posiadać wyraźnie określoną kompetencję • brak wskazania konkretnego przepisu, którego naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji nakazuje postawiony zarzut kasacyjny uznać za bezzasadny

Skład orzekający

Arkadiusz Blewązka

sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej braku możliwości odtworzenia aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym i wskazanie właściwości postępowania cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odtworzenia aktu własności ziemi; ogólne zasady dotyczące odtwarzania akt mogą być inne w zależności od rodzaju postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z odtwarzaniem dokumentów historycznych mających wpływ na prawo własności, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Czy można odtworzyć zaginiony akt własności ziemi w urzędzie? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst