I OSK 1999/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła kwestię podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wójt Gminy pierwotnie obciążył kosztami po połowie W.R. oraz I. i T. małżonków R. Po zażaleniu skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta, wskazując, że rozgraniczenie leżało w interesie tylko wskazanych właścicieli, ponieważ to oni mieli interes prawny w rozgraniczeniu i przyczynili się do przesunięcia ogrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że koszty powinny obciążać wszystkich uczestników, ponieważ rozgraniczenie dotyczyło również działki drogowej, będącej współwłasnością wszystkich stron. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 262 § 1 pkt 2 kpa, gdyż koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać te strony, w których interesie leżało rozgraniczenie, a nie wszystkich uczestników, zwłaszcza tych, którzy biernie uczestniczyli w postępowaniu i nie przyczynili się do sporu granicznego. NSA oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego od I.R. i T.R.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego stron i ich faktycznego zaangażowania w spór graniczny.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału kosztów w postępowaniu rozgraniczeniowym, gdzie część uczestników nie brała aktywnego udziału w sporze.
Zagadnienia prawne (2)
Kto powinien ponieść koszty postępowania rozgraniczeniowego – wszyscy uczestnicy postępowania, czy tylko te strony, w których interesie leżało rozgraniczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać te strony, w których interesie leżało rozgraniczenie, a nie wszystkich uczestników, zwłaszcza tych, którzy biernie uczestniczyli w postępowaniu i nie przyczynili się do sporu granicznego.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że art. 262 § 1 pkt 2 kpa pozwala na obciążenie kosztami tylko tych stron, w których interesie leżało rozgraniczenie. W tej sprawie rozgraniczenie było w interesie właścicieli działek, którzy mieli spór graniczny i przesunęli ogrodzenie, a nie pozostałych współwłaścicieli działki drogowej, którzy nie wdali się w spór.
Czy przepisy dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego (art. 262 § 1 pkt 2 kpa) mają charakter materialnoprawny czy procesowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te, mimo umieszczenia w ustawie procesowej, mają charakter materialnoprawny.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, wskazując, że o charakterze przepisu decyduje jego treść i cel, a przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne i roszczenia z nich wynikające mają charakter materialnoprawny.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W wyjątkowych sytuacjach obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego może być wyłącznie na rzecz jednego właściciela rozgraniczanych nieruchomości.
k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uznanie, że koszty postępowania rozgraniczeniowego nie zostały poniesione wyłącznie w interesie będących w sporze granicznie wnioskodawcy i uczestników postępowania, a więc winny zostać rozdzielone między wszystkie strony postępowania, gdy tymczasem z całokształtu akt sprawy wynika, że obiektywnie pozostałe strony postępowania nie wdali się w spór graniczny, a zatem koszty rozgraniczenia zostały poniesione wyłącznie w interesie pozostających w sporze stron postępowania, które stosownie do dyspozycji ww. przepisu winny je pokryć w całości.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zastosowanie przepisu przez Sąd I instancji w oparciu o błędne przekonanie, że na skutek utrzymania w mocy postanowienia pierwszej instancji obciążającego kosztami rozgraniczenia tylko niektóre strony postępowania doszło do naruszenia przez Kolegium art. 262 § 1 pkt 2 kpa co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia przez WSA tego postanowienia i postanowienia pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 263 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.
k.p.a. art. 264 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia.
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
Łączne odczytanie norm zawartych w art. 262 § 1 pkt 2 kpa i art. 152 kc prowadzi do oczywistej konkluzji, że mimo umieszczenia tych przepisów w ustawie procesowej, mają one charakter materialnoprawny.
pgk art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Uznanie, że interes, o którym mowa w treści przepisu art. 262 § 1 pkt 2 kpa utożsamiać należy z interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 kpa w zw. z art. 30 ust. 1 pgk co wprost prowadzi do ograniczenia swobody stosowania tego przepisu i automatycznego obciążenia kosztami rozgraniczenia każdorazowo wszystkie jego strony.
ppsa art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pominięcie istotnych dla sprawy dowodów znajdujących się w aktach sprawy tj. dokumentacji geodezyjnej (zgromadzonej w toku postępowania rozgraniczeniowego), w tym operatu podziałowego nieruchomości, z której powstały nieruchomości objęte rozgraniczeniem, stanowiącej podstawę wytyczenia granicy prawnej, zatwierdzonej następnie decyzją o rozgraniczeniu, z której to dokumentacji w sposób jednoznaczny i bezsporny wynikał jej wcześniej ustalony przebieg, mimo wadliwie posadowionego ogrodzenia.
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawarcie w treści uzasadnienia wyroku sprzecznych ze sobą twierdzeń co do wynikającego z interesu prawnego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania przez jego strony, przez co wykonanie wyroku, którym organy są związane, byłoby utrudnione bądź wręcz niemożliwe.
ppsa art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa.
ppsa art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i rozpoznaje skargę.
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę.
ppsa art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Dz.U. z 2018 r. poz. 265 art. 14 § pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać tylko te strony, w których interesie leżało rozgraniczenie, a nie wszystkich uczestników. • WSA błędnie zinterpretował art. 262 § 1 pkt 2 kpa, uznając, że koszty powinny obciążać wszystkich uczestników, nawet tych biernych. • Przepisy dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego mają charakter materialnoprawny.
Odrzucone argumenty
WSA prawidłowo uchylił postanowienia organów, uznając, że koszty powinny obciążać wszystkich uczestników postępowania rozgraniczeniowego.
Godne uwagi sformułowania
O charakterze danego przepisu nie decyduje charakter aktu prawnego, w jakim jest on zamieszczony, ale jego treść i cel. • Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy stanowiły podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, zaś łączne odczytanie norm zawartych w art. 262 § 1 pkt 2 kpa i art. 152 kc prowadzi do oczywistej konkluzji, że mimo umieszczenia tych przepisów w ustawie procesowej, mają one charakter materialnoprawny. • Stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 kpa).
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Przybysz
członek
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego stron i ich faktycznego zaangażowania w spór graniczny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału kosztów w postępowaniu rozgraniczeniowym, gdzie część uczestników nie brała aktywnego udziału w sporze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu postępowania administracyjnego, jakim jest podział kosztów, co jest istotne dla prawników procesualistów. Pokazuje, jak sąd kasacyjny koryguje błędną interpretację sądu niższej instancji.
“Kto naprawdę płaci za spory graniczne? NSA wyjaśnia zasady podziału kosztów rozgraniczenia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.