I OSK 1995/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca K.C. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego, którego przedmiotem była odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jako podstawę wznowienia wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2025 r. (sygn. akt SK 50/22), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie wyłączającym prawo do świadczenia dla osób przebywających na urlopie wychowawczym, sprawujących opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Skarżąca powołała się również na pozbawienie możliwości działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 278 P.p.s.a., po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać jego wznowienia, z wyjątkiem sytuacji pozbawienia strony możliwości działania lub braku należytej reprezentacji. W tej sprawie wyrok NSA z dnia 25 listopada 2020 r. (sygn. akt I OSK 1472/20) uprawomocnił się z chwilą wydania, a pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie upłynął 25 listopada 2025 r. Skarga została nadana 17 grudnia 2025 r., co oznaczało jej wniesienie po terminie. Sąd zaznaczył, że termin z art. 278 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i służy zapewnieniu stabilizacji obrotu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących terminów do wnoszenia skarg o wznowienie postępowania w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz pojęcia pozbawienia strony możności działania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i terminologicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kluczowe jest ustalenie, czy wyrok TK faktycznie stanowi podstawę do wznowienia i czy termin nie został przekroczony.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona, nawet jeśli opiera się na późniejszym wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 P.p.s.a. podlega odrzuceniu, nawet jeśli podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania jest terminem materialnym, bezwzględnym i nie podlega przywróceniu. Jego celem jest zapewnienie pewności obrotu prawnego i stabilizacji stosunków prawnych. Wniesienie skargi po tym terminie skutkuje jej odrzuceniem, niezależnie od merytorycznej zasadności podstaw wznowienia.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego, jeśli skarga zostanie wniesiona po upływie 5-letniego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, ale tylko jeśli skarga zostanie wniesiona w terminie określonym w art. 278 P.p.s.a. lub w wyjątkowych sytuacjach pozbawienia strony możności działania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 272 § 1 P.p.s.a. dopuszcza wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego, jednakże zastosowanie ma ograniczenie z art. 278 P.p.s.a. dotyczące pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia.
Jak należy liczyć termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania w przypadku powołania się na pozbawienie strony możności działania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku pozbawienia strony możności działania, termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące i jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu kończącym sprawę.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin z art. 277 P.p.s.a. jest jedynym terminem ograniczającym możliwość wniesienia skargi, gdy podstawą jest pozbawienie możności działania. Termin ten należy liczyć od dnia dowiedzenia się o orzeczeniu, a nie od daty wydania wyroku TK.
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 272 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 278
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 272 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 276
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 277
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 280 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Konstytucja RP art. 71 § ust. 1 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie 5-letniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, co stanowi bezwzględną przesłankę do jej odrzucenia.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a termin na jego wniesienie rozpoczął bieg od daty wydania wyroku TK. • Skarżąca była pozbawiona możliwości działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a., co zwalnia z obowiązku przestrzegania 5-letniego terminu.
Godne uwagi sformułowania
pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem, upłynął w dniu 25 listopada 2025 r. • Termin określony w art. 278 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i rozpoczyna bieg w chwili uprawomocnienia się orzeczenia, przeciwko któremu skierowana jest skarga o wznowienie postępowania. • Zasadniczą funkcją terminu oznaczonego w art. 278 P.p.s.a. jest ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga o wznowienie nie może być skutecznie wniesiona. • Chodzi bowiem o zagwarantowanie wszystkim podmiotom stosunków prawnych niezbędnej stabilizacji.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących terminów do wnoszenia skarg o wznowienie postępowania w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz pojęcia pozbawienia strony możności działania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i terminologicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kluczowe jest ustalenie, czy wyrok TK faktycznie stanowi podstawę do wznowienia i czy termin nie został przekroczony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – możliwości wznowienia postępowania po latach, w kontekście zmian prawnych wynikających z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Czy wyrok TK zawsze pozwala na wznowienie postępowania? NSA wyjaśnia kluczowe terminy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.