I OSK 1982/06

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-01
NSAAdministracyjneWysokansa
ruch drogowyrejestracja pojazduopłata za kartę pojazduczynność materialno-technicznadecyzja administracyjnaprawo UEprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegoskarga kasacyjnadroga sądowa

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, potwierdzając, że żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu nie jest sprawą rozstrzyganą decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-techniczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania w sprawie zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Skarżący domagał się zwrotu opłaty, argumentując naruszenie prawa krajowego i wspólnotowego. WSA uznał, że pobranie opłaty jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, co skutkowało niedopuszczalnością odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że sprawa opłaty za kartę pojazdu nie jest rozstrzygana decyzją administracyjną, a ewentualne roszczenia o zwrot można dochodzić na drodze cywilnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o niedopuszczalności odwołania. W. B. domagał się zwrotu opłaty w wysokości 100 zł za wydanie dwóch kart pojazdu, argumentując, że opłata została pobrana nienależnie i sprzecznie z prawem wspólnotowym. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta S.) poinformował skarżącego, że obowiązek pobrania opłaty wynika z przepisów prawa, a wysokość opłaty jest zgodna z rozporządzeniem. Wskazał również, że organ rejestrujący nie jest właściwy do rozstrzygania kwestii zgodności przepisów z Konstytucją i prawem UE, a skarżący może dochodzić odszkodowania przed sądem powszechnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ pismo organu pierwszej instancji nie było decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-techniczną. WSA w Szczecinie podtrzymał to stanowisko, uznając, że pobranie opłaty jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił sprawę. NSA podkreślił, że sprawa opłaty za kartę pojazdu nie jest rozstrzygana decyzją administracyjną, a jedynie czynnością materialno-techniczną, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia. NSA powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/07), zgodnie z którą żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną załatwianą w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd zaznaczył, że droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę pozostaje otwarta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie w drodze decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze nie zawierają normy materialnoprawnej stanowiącej podstawę do wydania decyzji w kwestii opłaty za wydanie karty pojazdu. Pobranie opłaty jest czynnością materialno-techniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.r.d. art. 77 § ust.3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Karta pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydawana jest za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej przez właściwy w sprawach rejestracji starosta, przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu art. 1 § ust. 1

Za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na czynność materialno-techniczną przysługuje skarga do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w art. 52 § 3 P.p.s.a.

Pomocnicze

u.p.r.d. art. 77 § ust.4 pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Minister właściwy do spraw transportu jest upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach art. 1 § ust.1 pkt 3 załącznika nr 1

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało na podstawie tego przepisu stwierdzając niedopuszczalność odwołania.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zarzutów naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania przez sąd I instancji.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zarzutów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu I instancji.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosuje się, gdy sąd stwierdza naruszenie prawa w zaskarżonych działaniach organów administracji, a nie w razie oddalenia skargi.

k.p.a. art. 104 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozstrzygnięć organów administracji.

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy elementów decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odwołania.

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy właściwości organów.

k.p.a. art. 63 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy podania wniesionego do organu.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy informowania stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobranie opłaty za kartę pojazdu jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Odwołanie od czynności materialno-technicznej jest niedopuszczalne. Sprawa opłaty za kartę pojazdu nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej na gruncie prawa krajowego. Droga sądowa cywilna jest dopuszczalna dla dochodzenia roszczeń o zwrot nienależnie pobranej opłaty.

Odrzucone argumenty

Żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu powinno być rozpatrzone w drodze decyzji administracyjnej. Pismo organu pierwszej instancji stanowiło decyzję administracyjną. Prawo wspólnotowe nakłada na Polskę obowiązek zwrotu nienależnie pobranej opłaty i ma pierwszeństwo przed prawem krajowym. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, akceptując rozstrzygnięcia organów obu instancji.

Godne uwagi sformułowania

pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi czynność materialno -techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak przedmiotu zaskarżenia organ nie wydał rozstrzygnięcia w drodze decyzji, albowiem pobranie opłaty administracyjnej za kartę przy pierwszej rejestracji pojazdu jest czynnością materialno-techniczną i nie jest zaś przedmiotem decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą granice zaś sprawy wyznacza przedmiot zaskarżonego orzeczenia pismo Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. z dnia [...] nie stanowiło- ani pod względem materialnym ani procesowym- decyzji administracyjnej skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137,poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art.3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący

Jolanta Rajewska

sprawozdawca

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii charakteru prawnego opłaty za kartę pojazdu jako czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej, oraz dopuszczalności drogi sądowej cywilnej dla dochodzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej opłaty za kartę pojazdu, ale jego zasady dotyczące rozróżnienia między decyzją administracyjną a czynnością materialno-techniczną mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnej opłaty związanej z rejestracją pojazdów i porusza istotną kwestię proceduralną dotyczącą charakteru prawnego czynności organów administracji oraz dostępności drogi sądowej.

Czy opłata za kartę pojazdu to decyzja administracyjna? NSA wyjaśnia, kiedy można domagać się zwrotu pieniędzy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1982/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Fronczyk
Joanna Banasiewicz /przewodniczący/
Jolanta Rajewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Sz 559/06 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2006-08-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art.77 ust.3
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 192 poz 1878
§ 1 ust.1 pkt 3 załącznika nr 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z  dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Jolanta Rajewska (spr.) del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 559/06 w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty za rejestrację pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 559/06 oddalił skargę W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty za rejestrację pojazdu. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
W. B. pismem z dnia 16 listopada 2005r zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o zwrot opłaty w łącznej wysokości 100 zł za wydanie kart dwóch pojazdów.
Dyrektor Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. w odpowiedzi na to podanie pismem z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] poinformował skarżącego, że obowiązek pobierania opłaty za wydanie kart pojazdu wynika z art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908) oraz z § 1 ust.1 pkt 3 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1878 ze zm.). Wysokość przedmiotowej opłaty została określona w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310) i wynosi 500 zł.Opłata za wydanie karty dwóch pojazdów została zatem pobrana w prawidłowej wysokości.
Nadto Dyrektor Biura wskazał, że organ rejestrujący, tj. starosta (prezydent miasta) wykonuje jedynie przepisy zawarte w ustawach i rozporządzeniach, nie jest zaś właściwy do rozstrzygania kwestii wysokości opłat za kartę pojazdu i zgodności przepisów określających te opłaty z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i prawem wspólnotowym Unii Europejskiej. Pouczył ponadto skarżącego, że na czynność organu może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz przysługuje mu prawo do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym na zasadach ogólnych.
W. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., stwierdzając przede wszystkim, iż sprawa przedmiotowych opłat jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej, a zatem powinna być rozstrzygnięta decyzją administracyjną organu rejestracyjnego. Tymczasem została ona zakończona pismem Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S., wydanym z naruszeniem licznych przepisów prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art.134 kpa, postanowieniem z dnia 14 marca 2005 r. stwierdziło niedopuszczalność powyższego odwołania. W uzasadnieniu wskazało, iż zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a zatem aby strona mogła się złożyć taki środek zaskarżenia, organ I instancji musi przedtem wydać decyzję. W niniejszej sprawie żadna decyzja nie została podjęta. Niedopuszczalność złożonego przez W. B. odwołania, wynika również z braku przedmiotu zaskarżenia. Organ nie wydał rozstrzygnięcia w drodze decyzji, albowiem pobranie opłaty administracyjnej za kartę przy pierwszej rejestracji pojazdu jest czynnością materialno-techniczną i nie jest zaś przedmiotem decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu.
Powyższe postanowienie W. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie-jak podał- decyzji organu I instancji. Skarżący podtrzymał stanowisko, iż sprawa opłat za rejestrację pojazdu powinna być rozpatrzona w drodze decyzji administracyjnej. Wyraził też pogląd, że zaskarżone przez niego do SKO w S. pismo należy uznać za wadliwą, ale jednak decyzję administracyjną Prezydenta Miasta S. Wskazał również, że nie wnosił odwołania od czynności pobrania opłaty rejestracyjnej ani od decyzji o rejestracji pojazdu. Domagał się natomiast zwrotu przedmiotowej opłaty oraz rozstrzygnięcia kolizji norm prawa krajowego (Prawo o ruchu drogowym i przepisów wykonawczych) z normami prawa wspólnotowego. Zdaniem skarżącego jego wniosek powinien być rozpatrzony przez Prezydenta Miasta S., a rozstrzygnięcie winno mieć charakter "orzeczenia merytorycznego", kończącego postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wspomnianym wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. oddalił skargę W. B. W uzasadnieniu wyroku podał, że ustawową podstawę pobierania opłaty za kartę pojazdu stanowi przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta, przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast według art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawa o ruchu drogowym do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu upoważniony został minister właściwy do spraw transportu. Na podstawie wskazanego wyżej upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Stosownie do § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. W świetle powołanych wyżej przepisów organ administracji jest jedynie zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą osoba rejestrująca pojazd ma ustawowy obowiązek uiścić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi czynność materialno -techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ustawy P.p.s.a.). Na tego rodzaju czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w art. 52 § 3 ustawy P.p.s.a., tj. po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienie WSA w Opolu z 28 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Op 380/05, ZNSA 2006/2/116).
Pismo Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. z dnia [...] listopada 2005 r., nie stanowi, w ocenie Sądu I instancji, decyzji administracyjnej, bowiem nie spełnia przesłanek zawartych w artykule 107 kpa. Nie zawiera przede wszystkim oznaczenia organu administracji publicznej oraz rozstrzygnięcia, co zresztą podnosił w skardze sam skarżący. Brak takich elementów, Sądu I instancji, pozbawia zaskarżone pisma charakteru decyzji administracyjnej, a więc aktu zawierającego zewnętrzne, władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach jednostki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał również, iż odwołanie służy jedynie od wydanej decyzji. Natomiast brak decyzji (przedmiotu zaskarżenia) powoduje niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych (art. 134 Kpa). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez stronę na postanowienie organu odwoławczego stwierdzającego niedopuszczalność odwołania i w związku z powyższym niniejsze postępowanie sądowe ogranicza się do oceny legalności tego postanowienia, nie obejmuje natomiast badania prawidłowości norm prawnych będących podstawą dokonania czynności materialno-technicznej oraz badania zgodności z prawem samej czynności pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący został poinformowany o sposobie zaskarżania czynności materialno-technicznej. Podnoszony natomiast przez niego zarzut, iż długi czas załatwiania jego wniosku i odwołania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało mieć wpływ na wynik sprawy, nie znajduje żadnego uzasadnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy bezczynność organów nie spowodowała bowiem dla skarżącego żadnych ujemnych skutków, zaś obowiązujące procedury przewidują odrębny, szczególny tryb postępowania w razie stwierdzenia przez stronę przedłużającej się bezczynności organów w załatwianiu spraw.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył W. B.,
reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego:
1. art. 23, art. 24 w zw. z art. 25 i w zw. z art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz zasady ogólnej nakładającej na Państwo Członkowskie Wspólnot Europejskich obowiązek zwrotu obywatelowi opłaty nienależnie od niego pobranej, a która to zasada wynika z dorobku prawnego tych Wspólnot (acguis communautaire) poprzez przyjęcie, że brak jest w obowiązującym porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej normy prawa materialnego stanowiącej podstawę żądania skarżącego zwrotu przez Prezydenta Miasta S. opłaty nienależnie pobranej podczas gdy norma taka istnieje w porządku prawnym Wspólnot Europejskich (acguis communautaire)
2. zasady skutku bezpośredniego (zasady ogólnej) wynikającej z dorobku prawnego Wspólnot Europejskich (acguis communautaire) stanowiącej, iż normy prawa wspólnotowego znajdują zastosowanie przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w zw. z art. 23, art 24 w. zw. z art. 25 i w. zw. z art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz w. zw. z zasadą ogólną przedstawioną w punkcie 1 i poprzez przyjęcie, że zastosowanie w niniejszej sprawie mają wyłącznie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r., Nr 137, poz. 1310) podczas gdy norma prawa wspólnotowego nakładająca na Państwo Członkowskie Wspólnot Europejskich obowiązek zwrotu opłaty nienależnie pobranej stanowi bezpośrednią podstawę materialnoprawną do załatwienia indywidualnej sprawy obywatela polskiego z zakresu administracji publicznej, którą jest żądanie zwrotu opłaty rejestracyjnej za wydanie karty pojazdu w sytuacji, gdy opłata ta został już uprzednio pobrana w innym Państwie Członkowskim tych Wspólnot.
3. zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem polskim (zasady ogólnej) wynikającej z dorobku prawnego Wspólnot Europejskich (acquis communautaire) zgodnie z którą w razie kolizji norm prawnych prawa krajowego z normami prawnymi prawa wspólnotowego pierwszeństwo zastosowania znajdują normy prawa wspólnotowego, w zw. z art. 23, art 24 w zw. z art. 25 i w zw. z art. i o Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz w zw. z zasadą ogólną przedstawioną w punkcie 1 poprzez przyjęcie, że norma prawa wspólnotowego nakładająca na Rzeczpospolitą Polską obowiązek zwrotu opłaty nienależnie pobranej nie ma zastosowania w indywidualnej sprawie skarżącego a to wobec obowiązywania przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r., Nr 137, poz. 1310), które mają pierwszeństwo zastosowania przed prawem wspólnotowym podczas gdy norma prawa wspólnotowego znajduje w tej sprawie zastosowanie przed powołanymi przepisami prawa polskiego.
Nadto autor skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały w jego ocenie istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. poprzez akceptację rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które z naruszeniem art.104 § 1 i 2 oraz art.107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm- dalej kpa.), przyjęło, iż akt administracyjny z dnia [...] nie jest decyzją administracyjną, co skutkowało oddaleniem przez Sąd I instancji skargi, podczas gdy aktem tym Prezydent Miasta S., działający przez swego przedstawiciela, tj. Dyrektora Biura, załatwił indywidualną sprawę skarżącego o zwrot opłat za wydanie dwóch kart pojazdu, rozstrzygając ją negatywnie co do jej istoty, tzn. odmawiając zwrotu tych opłat, w sytuacji kiedy rozstrzygnięcie to zawiera elementy decyzji administracyjnej, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał błędny wyrok.
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 §. 4 ustawy P.p.s.a. przez akceptację rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanego z naruszeniem art. 37 zw. z art. 17 pkt 1 i art. 63 § 2 w zw. z art.9 kpa, które przyjęło, iż podanie skarżącego z dnia 16 listopada 2005 r. jest wyłącznie odwołaniem od nieistniejącej decyzji, a zatem jest niedopuszczalne, co skutkowało oddaleniem przez Sąd I instancji skargi podczas gdy skarżący w tym samym piśmie zaskarżył decyzję administracyjną organu I instancji oraz jednocześnie wniósł - jako ewentualne żądanie - zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta S., które przez organ odwoławczy nie zostało rozpoznane, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał błędny wyrok.
3. art. 135 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 1 ustawy P.p.s.a. przez przyjęcie, że poddane kontroli Sądu I instancji rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają prawa, a zatem nie wymagają uchylenia podczas gdy rozstrzygnięcia te powinny być uchylone, gdyż naruszają prawo wspólnotowe oraz przepisy postępowania administracyjnego.
W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził przede wszystkim, że żądanie W. B. w sprawie opłat za wydanie karty pojazdu powinno być rozpatrzone w drodze decyzji administracyjnej, przy uwzględnieniu nie tylko przepisów prawa krajowego ale wskazanych i szeroko omówionych, norm prawa wspólnotowego. W odpowiedzi na wniosek skierowany do Prezydenta Miasta S. skarżący otrzymał pismo Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. z dnia [...] listopada 2005 r. Należy zatem przyjąć, że Dyrektor Biura działał z upoważnienia tego organu, a rozstrzygnięcie zawarte w jego piśmie stanowi decyzję administracyjną i zawiera wszystkie jej elementy. Oznacza to, że odwołanie skarżącego było dopuszczalne, zaś odmienne w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji, a poprzednio SKO w S. jest nieuprawnione.
WSA w Szczecinie pominął ponadto, zdaniem kasatora, okoliczność, iż wniosek W. B. skierowany do SKO w S. stanowił także zażalenie na bezczynność organu I instancji. Nie ustosunkowując się do takiej treści żądania skarżącego, Sąd I instancji nie przeprowadził zatem prawidłowej kontroli działalności orzeczniczej
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wniesiona przez pełnomocnika skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Skarga kasacyjna, zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ustawy P.p.s.a.), służy od wyroków oraz określonych postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zarzuty skargi kasacyjnej muszą zatem odnosić się do zaskarżonego wyroku (postanowienia). W sposób oczywisty zaskarżony wyrok wydawany jest w wyniku rozpoznania przez sąd I instancji skargi uprawnionego podmiotu wniesionej na konkretne (oznaczone co do organu, daty i przedmiotu) postanowienie, a ponadto decyzję, inny akt lub czynność, akt prawa miejscowego, uchwałę lub zarządzenie organów samorządu lub terenowej administracji rządowej, akt nadzoru, ewentualnie także na bezczynność organu w określonej sprawie. Stosownie do art.134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą. Niezwiązanie granicami skargi nie jest równoznaczne z tym, że wojewódzki sąd administracyjny może rozważać wszystkie aspekty skargi bez względu na przedmiot zaskarżonego działania. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek zbadać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest jednak zobowiązany do badania zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Zawsze jest on związany granicami sprawy, granice zaś sprawy wyznacza przedmiot zaskarżonego orzeczenia.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie została wniesiona skarga wyłącznie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. Zaskarżony wyrok mógł zatem dotyczyć tylko oceny zgodności z prawem tego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania W. B. od pisma Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...]. Sąd I instancji w niniejszym postępowaniu nie mógł natomiast analizować ani ewentualnej bezczynności organów ani legalności stanowiska Prezydenta S. w sprawie opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestie podlegałyby badaniu dopiero po wniesieniu odrębnych skarg przez stronę.
Z powyższych względów nieskuteczne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Sąd I instancji nie mógł uchybić tym przepisom, gdyż w rozpatrywanej sprawie, ograniczonej wyłącznie do wskazanego zagadnienia procesowego, nie miały one zastosowania. Z podobnych względów chybiony jest również naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit.c w zw. z art.141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności, iż podanie W. B. z dnia 16 listopada 2005r stanowiło zarówno odwołanie jak też zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta S. Kwestia ta podlegałaby rozważeniu tylko w przypadku wniesienia skargi przewidzianej w art.3 § 2 pkt.8 P.p.s.a. a nie skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania.
Na uwzględnienie nie zasługuje ponadto zarzut naruszenia art.135 P.p.s.a. w zw. z art.3 § 1 i art.1 P.p.s.a. Przepis art.135 P.p.s.a. ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy sąd stwierdza naruszenie prawa w zaskarżonych działaniach organów administracji, a nie w razie oddalenia skargi.
Pozostałe wywody skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania stanowiska WSA w Szczecinie, iż omawiane pismo Dyrektora Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miasta S. z dnia [...] nie stanowiło- ani pod względem materialnym ani procesowym- decyzji administracyjnej. Pogląd ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pełni zasługuje na aprobatę. Autorytatywna konkretyzacja praw lub obowiązków jednostki w formie decyzji administracyjnej jest dopuszczalna bowiem tylko wtedy, gdy przewidują to przepisy materialnego prawa powszechnie obowiązującego. W Prawie o ruchu drogowym oraz przepisach wykonawczych brak jest zaś normy, która mogłaby stanowić materialnoprawną podstawę do wydania decyzji w kwestii opłaty za wydanie karty pojazdu. Zatem skierowane do strony pismo informujące o trybie dochodzenia roszczeń w tym zakresie nie stanowi decyzji administracyjnej, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zasadnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego od tego podania. Oznacza to, że oddalając skargę W. B. na postanowienie Kolegium, Sąd I instancji nie naruszył wytkniętych mu przez kasatora przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. oraz w zw. art.104 § 1 i 2 oraz art.107 § 1 k.p.a.
Dodatkowo zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008r sygn. akt I OPS 3/07 wyraził pogląd, zgodnie z którym " skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137,poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art.3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)".
W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA stwierdził między innymi, że wydanie karty pojazdu samochodowego następuje w toku rejestracji pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a ponadto organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstaw do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Rozpoznając żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem. Na powyższy akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art.3 § 2 pkt.4 Prawa o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Należy bowiem podzielić pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007r sygn.akt III CZP 35/07, iż o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Dodać także trzeba, że stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę.
Pogląd wyrażony w powyższej uchwale podziela także skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie. Jest on w istocie zgodny także ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, ze skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI