I OSK 355/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną nauczycielki, która nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych do zajmowania stanowiska nauczyciela, pomimo późniejszego uzyskania tytułu licencjata.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Agnieszki K. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Sąd administracyjny uznał, że skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zatrudnienia na stanowisku nauczyciela w Młodzieżowym Domu Kultury, ani w momencie zatrudnienia, ani w momencie nadania stopnia awansu. Sąd odrzucił argumenty o konwalidacji decyzji przez późniejsze uzyskanie wykształcenia i zastosowanie przepisów przejściowych, podkreślając, że ocena zgodności z prawem dotyczy stanu z dnia wydania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Agnieszki K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Sąd niższej instancji uznał, że skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w Młodzieżowym Domu Kultury, ani w momencie zatrudnienia (1 stycznia 2000 r.), ani w momencie nadania stopnia awansu (26 czerwca 2003 r.). W szczególności, nie legitymowała się wyższym wykształceniem z przygotowaniem pedagogicznym ani nie ukończyła zakładu kształcenia nauczycieli. Sąd odrzucił argumenty skarżącej, że wysokość wynagrodzenia lub późniejsze ukończenie studiów licencjackich (5 lutego 2004 r.) mogłyby konwalidować wadliwość decyzji lub nadać jej uprawnienia nauczycielskie. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, potwierdził prawidłowość wykładni i zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przez WSA, wskazując, że ocena zgodności decyzji z prawem opiera się na stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania. Sąd nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia przepisów Karty Nauczyciela (art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 3) oraz ustawy o systemie oświaty (art. 3 pkt 9, art. 5b ust. 1), podkreślając, że skarżąca nie spełniała podstawowych wymogów kwalifikacyjnych. Odnosząc się do art. 7 ust. 6 ustawy nowelizującej Kartę Nauczyciela, NSA stwierdził, że skarżąca nie otrzymała aktu nadania stopnia nauczyciela stażysty, co wyłączało możliwość stosowania dalszych procedur awansowych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ocena zgodności decyzji z prawem opiera się na stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania. Zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji nie ma znaczenia prawnego dla oceny jej zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 156 § 1 pkt 2 Kpa wymaga oceny decyzji według stanu prawnego z dnia jej wydania. Konwalidacja wadliwości decyzji przez późniejszą zmianę stanu faktycznego stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ocena zgodności z prawem opiera się na przepisach obowiązujących w dniu wydania decyzji.
Karta Nauczyciela art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba posiadająca wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończona zakład kształcenia nauczycieli.
Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Nauczyciel ubiegający się o stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego musi posiadać kwalifikacje określone w art. 9 ust. 1.
PPSA art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, NSA orzeka jak w sentencji.
Pomocnicze
Karta Nauczyciela art. 10 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
Z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 2, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę, z tym, że nie można nawiązać stosunku pracy z osobą niespełniającą warunków wymienionych w ust. 2 pkt 2-4.
ustawa o systemie oświaty art. 3 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Przez nauczyciela należy rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego.
ustawa o systemie oświaty art. 5b § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Prawa i obowiązki nauczycieli publicznych przedszkoli, szkół i placówek określa Karta Nauczyciela.
Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 6
Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa przez przyjęcie, że decyzja z 26 czerwca 2003 r. Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w P. w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Agnieszce K. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skoro z materiału dowodowego wynika, że decyzja nie naruszyła znacznej części wskazanych w wyroku przepisów prawa, a wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nastąpiło już po jej konwalidacji wskutek uzyskania w dniu 5 lutego 2004 r. tytułu licencjata w zakresie spełniającym wymagania ustawy odnośnie uzyskania stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela przez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy art. 10 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela zezwalał na przyjęcie Agnieszki K. do pracy na stanowisko nauczyciela na podstawie umowy o pracę. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: art. 3 pkt 9 w związku z art. 5b ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez błędną ich wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że zatrudnienie skarżącej w placówce oświatowo-wychowawczej nie skutkowało automatycznie nabyciem uprawnień "nauczyciela". Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez błędną jego wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że skarżąca na mocy tego przepisu nie uzyskała stopnia nauczyciela stażysty.
Godne uwagi sformułowania
Ocena zgodności z prawem decyzji opiera się, jak stanowi art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji. Zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji nie ma znaczenia prawnego dla oceny zgodności z prawem decyzji. Zastosowanie konsekwencji prawnych przewidzianych w przepisie prawa do stanu faktycznego sprzecznego ze stanem hipotetycznym określonym w przepisie prawa, stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżąca nie spełniała też wymagań co do kwalifikacji w dniu wydania decyzji 26 czerwca 2003 r. o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela - stopnia nauczyciela kontraktowego określonych rozporządzeniem z 10 września 2002 r. Brak aktu nadania stopnia awansu zawodowego - nauczyciela stażysty - wyłączał możliwość stosowania awansów na następne stopnie awansu nauczycieli.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Borkowska
członek
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji nauczycielskich, zasad nadawania stopni awansu zawodowego oraz oceny legalności decyzji administracyjnych w kontekście zmian stanu prawnego i faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z początku lat 2000. Wymaga uwzględnienia ewentualnych późniejszych zmian w przepisach prawa oświatowego i procedurach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do wymogów kwalifikacyjnych w zawodzie nauczyciela i jak ważne jest przestrzeganie prawa od samego początku zatrudnienia, nawet w obliczu późniejszego uzupełnienia wykształcenia.
“Nauczyciel bez kwalifikacji? Nawet ukończenie studiów później nie pomoże, jeśli prawo było rażąco naruszone.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 355/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-11-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Borkowska Wojciech Chróścielewski Symbol z opisem 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele Hasła tematyczne Stopnie i tytuły naukowe Oświata Sygn. powiązane III SA/Lu 631/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-12-02 Skarżony organ Kurator Oświaty Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1997 nr 56 poz 357 art. 9 ust. 1 Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t.jedn. Dz.U. 1996 nr 67 poz 329 art. 3 pkt 9 Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Wojciech Chróścielewski, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Agnieszki K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 631/04 w sprawie ze skargi Agnieszki K. na decyzję Kuratora Oświaty w L. z dnia 23 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 2 grudnia 2004 r. III SA/Lu 631/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Agnieszki K. na decyzję Kuratora Oświaty w L. z 23 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, oddalił skargę. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Starosty P. z 14 czerwca 2003 r. (...) wydana na podstawie art. 9 ust. 1 i 1a oraz art. 9a ust. 1 i 2 oraz art. 9b ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 6, ust. 7 pkt 1, art. 9c ust. 1 pkt 1, art. 91d pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /t.j. Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./ oraz art. 156 par. 1 pkt 2, art. 157 par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1971 ze zm./ o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w P. z dnia 26 czerwca 2003 r. (...) w sprawie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Agnieszce K. z domu O. Sąd wywodził, że zgodnie z ustawą z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dacie przyjęcia A. K. z domu O., do pracy na stanowisko organizatora imprez w Młodzieżowym Domu Kultury, jak i w aktualnym stanie prawnym - na stanowisku nauczyciela można było zatrudnić osobę posiadającą kwalifikacje nauczycielskie /art. 10 ust. 1 i ust. 3/. Art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu z dnia 4 stycznia 2000 r. stanowił, iż stanowisko nauczyciela mogła zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmując pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje wymagane dla nauczycieli w zależności od typu i rodzaju placówki, w której są zatrudnieni, regulowało Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. /Dz.U. nr 98 poz. 433/ w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Skarżąca zatrudniona została w Młodzieżowym Domu Kultury w P., który zgodnie z obowiązującym w tym okresie Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 września 1993 r. /Dz.U. nr 95 poz. 434 ze zm./ w sprawie rodzajów, organizacji i zasad działania publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, zaliczony został do publicznych placówek oświatowo-wychowawczych /par. 2 ust. 1 pkt 1/. W placówkach oświatowo-wychowawczych mogli być zatrudnieni nauczyciele, którzy posiadali kwalifikacje określone w par. 3 i par. 2 cytowanego Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. Agnieszka K. z domu O., nie spełniała żadnego warunku kwalifikującego ją do zajmowania stanowiska nauczyciela według tych przepisów. W dacie zatrudnienia, t.j. 1 stycznia 2000 r. nie legitymowała się świadectwem dojrzałości ani tym bardziej dyplomem ukończenia studiów magisterskich czy dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych lub kolegium nauczycielskiego. Zajęcia w placówce oświatowo-wychowawczej mogły być prowadzone przez "inne osoby" niż nauczyciele, a wynika to z treści par. 12 załącznika Nr 1 obowiązującego wówczas Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 września 1993 r. w sprawie rodzajów, organizacji i zasad działania publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, a także par. 88 statutu MDK w P. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że wysokość jej wynagrodzenia odpowiadając wynagrodzeniu nauczyciela przesądza o tym, że była zatrudniona jako nauczycielka. Wysokość wynagrodzenia zależała od uznania dyrektora placówki i ta kwestia nie ma wpływu do określenia kwalifikacji na dane stanowisko. Zatrudnienie skarżącej w placówce oświatowo-wychowawczej nie skutkowało automatycznym nabyciem uprawnień "nauczyciela". Ponieważ skarżąca nie buła nauczycielem, nie można było wdrożyć w stosunku do niej, procedury wynikającej z Karty Nauczyciela, nabywania stopni awansu zawodowego. Sąd nie uwzględnił zarzutu skarżącej, że w jej przypadku ma zastosowanie przepis art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. 2000 nr 19 poz. 239/. Przepis ten stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzyskają kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. W dniu wejścia w życie ustawy, t.j. 6 kwietnia 2000 r. A. K. nie legitymowała się świadectwem dojrzałości i nie była zatrudniona jako nauczyciel. Przepis ten miał zastosowanie do nauczycieli, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy byli zatrudnieni w szkole lub placówce, posiadali kwalifikacje nauczyciela do pracy w oświacie, ale w tej dacie świadczyli pracę na stanowisku, do którego nie posiadali wymaganych kwalifikacji. Traktowanie więc A. K. /z domu O./ jako nauczyciela stażysty i stosowanie wobec niej procedury nadawania stopni awansu zawodowego, było rażącym naruszeniem przepisów Karty Nauczyciela. Również rażącym naruszeniem prawa było nadanie jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wbrew dyspozycji art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. Przepis ten wymaga od nauczyciela, który ubiega się o stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego posiadania kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, czyli posiadanie wyższego wykształcenia z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli i podejmowania pracy na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Agnieszka K. w dacie wydania decyzji, t.j. 26 czerwca 2003 r. nie posiadała wyższego wykształcenia, ani nie ukończyła zakładu kształcenia nauczycieli. Sąd nie podzielił stanowisko skarżącej, że ukończenie drugiego roku studiów pedagogicznych jest równorzędne z wykształceniem na poziomie studium nauczycielskiego, t.j. dwuletniej pomaturalnej szkoły. Pojęcie "zakładu kształcenia nauczycieli" na gruncie Karty Nauczyciela i przepisów wykonawczych do niej, t.j. par. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli /Dz.U. nr 155 poz. 1288/ - obejmuje kolegium nauczycielskie i nauczycielskie kolegium językowe, studium nauczycielskie, pedagogiczne studium techniczne, studium wychowania przedszkolnego i studium nauczania początkowego. Skarżąca natomiast nie ukończyła żadnego z powyżej wykazanych zakładów kształcenia nauczycieli, a dyplom licencjata na kierunku pedagogika w zakresie pedagogiki kulturoznawczej - menadżera i animatora oświaty, uzyskała w dniu 5 lutego 2004 r., czyli po ośmiu miesiącach od wydania decyzji przez Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w P. Naruszenie powyżej wykazanych przepisów Karty Nauczyciela stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Sąd podzielił też stanowisko organów, że naruszone zostały przepisy art. 9c ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, gdyż staż na nauczyciela kontraktowego powinien trwać 9 miesięcy oraz art. 3 i 4 Karty Nauczyciela, gdyż brak było podstaw prawnych do jego przedłużenia na okres do 30 maja 2003 r. /do tego czasu wystawiono ocenę za okres stażu/. W aktach osobowych skarżącej brakowało istotnego dokumentu t.j. wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego, który powinien być złożony w terminie 14 dni od otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego, co narusza art. 9d ust. 2 Karty Nauczyciela. Agnieszka K. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, W skardze kasacyjnej zarzucono: 1. naruszenie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa przez przyjęcie, że decyzja z 26 czerwca 2003 r. Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w P. w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Agnieszce K. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skoro z materiału dowodowego wynika, że decyzja nie naruszyła znacznej części wskazanych w wyroku przepisów prawa, a wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nastąpiło już po jej konwalidacji wskutek uzyskania w dniu 5 lutego 2004 r. tytułu licencjata w zakresie spełniającym wymagania ustawy odnośnie uzyskania stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego; 2. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: - art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela przez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy art. 10 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela zezwalał na przyjęcie Agnieszki K. do pracy na stanowisko nauczyciela na podstawie umowy o pracę, - art. 3 pkt 9 w związku z art. 5b ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez błędną ich wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że zatrudnienie skarżącej w placówce oświatowo-wychowawczej nie skutkowało automatycznie nabyciem uprawnień "nauczyciela", - art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. 2000 nr 19 poz. 239/ poprzez błędną jego wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że skarżąca na mocy tego przepisu nie uzyskała stopnia nauczyciela stażysty. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono o konwalidacji decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczycielka kontraktowego przez późniejsze spełnienie wymaganych kwalifikacji, co powinno prowadzić do ochrony praw nabytych. Zarzucono naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela przez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy art. 10 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, zezwalał na przyjęcie skarżącej do pracy na stanowisku nauczyciela na podstawie umowy o pracę. Wskazany bowiem art. 10 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela stanowi, że "z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 2 stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę z tym, że nie można nawiązać stosunku pracy z osobą niespełniającą warunków wymienionych w ust. 2 pkt 2-4". Zarzucono, że przy wydawaniu zaskarżonego wyroku doszło także do naruszenia art. 3 pkt 9 w związku z art. 5b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, przez błędną ich wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że zatrudnienie skarżącej w placówce oświatowo-wychowawczej nie skutkowało automatycznie nabyciem uprawnień "nauczyciela". Art. 3 pkt 9 ustawy o systemie oświaty stanowi, że "ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o nauczycielu - należy przez to rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego szkoły, placówki oraz zakładu kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli". Według art. 5b ust. 1 tej ustawy "prawa i obowiązki nauczycieli publicznych, przedszkoli, szkół i placówek, określa ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 i Dz.U. 1998 nr 106 poz. 668/". Tak więc bezspornie skarżąca nabyła, wbrew twierdzeniom sądu, uprawnienia nauczyciela. Ponadto przy wydawaniu zaskarżonego wyroku doszło ponadto do naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. 2000 nr 19 poz. 239/ poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że skarżąca na mocy tego przepisu nie uzyskała stopnia nauczyciela stażysty. Zgodnie z art. 7 ust. 6 "nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nim rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie". Tak więc bezsporne jest, że skarżąca uzyskała stopień nauczyciela stażysty. Mogła więc rozpocząć staż uprawniający ją - przy zachowaniu innych wymogów - do uzyskania stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego, co też skarżąca uczyniła. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kurator Oświaty wniósł o: 1/ oddalenie skargi, 2/ zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 par. 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest usprawiedliwiony. Art. 156 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa rodzaje wad materialnoprawnych decyzji administracyjnej, które obwarowane są sankcją nieważności decyzji. Według art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji: która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Ocena zgodności z prawem decyzji opiera się, jak stanowi art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji. Dla oceny zgodności z prawem decyzji miarodajny jest zatem stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji. Przepis prawa zawiera hipotetyczny stan faktyczny, czego następstwem jest ocena zgodności rozstrzygnięcia z ustalonym stanem faktycznym obowiązującym w dniu wydania decyzji. Zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji nie ma znaczenia prawnego dla oceny zgodności z prawem decyzji. Nie jest zatem zasadnym zarzut naruszenia art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oparty o konwalidację wadliwości decyzji z powodu zmiany stanu faktycznego. Zastosowanie konsekwencji prawnych przewidzianych w przepisie prawa do stanu faktycznego sprzecznego ze stanem hipotetycznym określonym w przepisie prawa, stanowi rażące naruszenie prawa. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania art. 156 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./, w brzmieniu zatem obowiązującym w dniu zawarcia umowy o pracę 3 stycznia 2000 r. Zgodnie z art. 9 ust. 1 powołanej ustawy Karta Nauczyciela "Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba która: 1/ posiada wykształcenie wyższe z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje prace na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje". Art. 9 ust. 2 powołanej ustawy Karta Nauczyciela, udzielił upoważnienia Ministrowi Edukacji Narodowej do wydania rozporządzenia, które określi szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz szkoły i wypadki, których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Obowiązujące w dniu zawarcia umowy o pracę rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. nr 98 poz. 433 ze zm./ w par. 3 określało kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówkach oświatowo-wychowawczych. Skarżąca nie posiadała określonych kwalifikacji, w tym dniu nie legitymowała się bowiem świadectwem dojrzałości. Świadectwo dojrzałości było elementarnym wymogiem, a tylko w par. 5 rozporządzenie wprowadzało wyjątki dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu w szkołach zasadniczych i średnich zawodowych dla osoby, która posiadała tytuł mistrza w zawodzie. Skarżąca nie spełniała też wymagań co do kwalifikacji w dniu wydania decyzji 26 czerwca 2003 r. o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela - stopnia nauczyciela kontraktowego określonych rozporządzeniem z 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli /Dz.U. nr 155 poz. 1288 ze zm./. Skarżąca nie spełniała w dniu 3 stycznia 2000 r. podstawowych warunków zatrudnienia na stanowisku nauczyciela. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 10 ust. 3 powołanej ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 stycznia 2000 r., który stanowił "Z nauczycielem, który nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 2, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę, z tym, że nie można nawiązać stosunku pracy z osobą niespełniającą warunków wymienionych w ust. 2 pkt 2-4". Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 3 pkt 9 w związku z art. 5b ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./,a zatem w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy o pracę z 3 stycznia 2000 r. Według art. 3 pkt 9 powołanej ustawy o systemie oświaty "Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o nauczycielu - należy przez to rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego szkoły, placówki oraz zakładu kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli", a art. 5b ust. 1 stanowił "Prawa i obowiązki nauczycieli publicznych przedszkoli, szkół i placówek, określa ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 i Dz.U. 1998 nr 106 poz. 668/". Takie też pojęcie nauczyciela przyjmuje powołana ustawa Karta Nauczyciela "Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1/ nauczycielach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a" Oznacza to, że wymagania spełnienia określonych kwalifikacji dotyczą nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239/. W dniu wejścia w życie ustawy skarżąca nie spełniała podstawowych wymagań kwalifikacyjnych zatrudnienia na stanowisku nauczyciela. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 9 powołanej ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw "Dyrektorzy szkół oraz organy, o których mowa w art. 9b ust. 4 pkt 2-4 ustawy wymienionej w art. 1, wydadzą nauczycielom akty nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy". Skarżąca takiego aktu awansu zawodowego - nauczyciela stażysty nie otrzymała. Spór co do charakteru zatrudnienia na podstawie umowy o pracę może być rozstrzygnięty tylko przez sąd powszechny. Brak aktu nadania stopnia awansu zawodowego - nauczyciela stażysty - wyłączał możliwość stosowania awansów na następne stopnie awansu nauczycieli. Akt nadania stopnia awansu zawodowego jest bowiem aktem potwierdzającym pewne uprawnienia. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI