I OSK 1968/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-17
NSAAdministracyjneWysokansa
bezrobotnyurząd pracystatus bezrobotnegoutrata statusuniestawiennictwousprawiedliwienieporonienieprawo pracypostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając, że utrata statusu bezrobotnego z powodu poronienia partnerki i związanej z tym niemożności stawienia się w urzędzie pracy była usprawiedliwiona.

Sprawa dotyczyła utraty statusu osoby bezrobotnej przez A. G. z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w urzędzie pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, uznając sytuację życiową skarżącego (poronienie partnerki) za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa i kwestionując sposób powiadomienia urzędu. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, potwierdzając, że utrata ciąży partnerki stanowiła uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, a organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego o utracie przez A. G. statusu osoby bezrobotnej, uznając, że jego niestawiennictwo w urzędzie pracy było usprawiedliwione poronieniem partnerki i związanym z tym stresem oraz opieką nad nią. Sąd I instancji zakwestionował również sposób powiadomienia urzędu pracy, wskazując na dopuszczalność formy telefonicznej oraz brak weryfikacji tej informacji przez organy. Dodatkowo, WSA podniósł kwestię wcześniejszej utraty statusu bezrobotnego w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności, co mogło wpływać na obowiązek stawiennictwa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, oddalił ją. NSA potwierdził, że utrata ciąży partnerki stanowi uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd podkreślił, że organy administracji nieprawidłowo skoncentrowały się na "zapomnieniu" terminu, pomijając rzeczywiste, tragiczne okoliczności, które doprowadziły do niestawiennictwa. NSA uznał, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie prowadząc postępowania w sposób budzący zaufanie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów dotyczących formy powiadomienia o niestawiennictwie, uznając formę telefoniczną za dopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata spodziewanego dziecka stanowi rodzaj życiowej tragedii, która może wywoływać długotrwałą traumę i stanowi uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji zbyt powierzchownie oceniły sytuację, koncentrując się na "zapomnieniu" terminu, zamiast na rzeczywistych, tragicznych okolicznościach, które doprowadziły do niestawiennictwa. Waga utraty dziecka jest nieporównywalnie większa niż obowiązek stawiennictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 3 i 4 pkt 4

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Określa przesłanki utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w urzędzie pracy i niepowiadomienia o przyczynie w terminie 7 dni.

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 4 pkt 3 i 4

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Określa długość okresu pozbawienia statusu bezrobotnego w zależności od liczby niestawiennictw.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy materialnej i uwzględniania słusznego interesu strony.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit g

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, wyłączająca osoby tymczasowo aresztowane lub odbywające karę pozbawienia wolności.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata ciąży partnerki jako uzasadniona przyczyna niestawiennictwa w urzędzie pracy. Dopuszczalność formy telefonicznej powiadomienia o niestawiennictwie. Niewłaściwe ustalenie przez organy administracji okoliczności faktycznych i naruszenie zasad postępowania (art. 7 i 8 k.p.a.). Konieczność wznowienia postępowania w sprawie pierwszej utraty statusu bezrobotnego z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności.

Odrzucone argumenty

"Zapomnienie" o terminie stawiennictwa jako przyczyna niestawiennictwa. Niewłaściwa wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.i.r.p. przez WSA. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez WSA (zarzut uznany za chybiony). Naruszenie art. 7 k.p.a. w zakresie oceny materiału dowodowego (zarzut uznany za nieprecyzyjny).

Godne uwagi sformułowania

"Zapomnienie o terminie, bez względu na to co było jego przyczyną, nie może być uznane za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, gdyż jest ono z natury swojej nie do udowodnienia." "Obiektywnie rzecz ujmując strata spodziewanego dziecka stanowi rodzaj życiowej tragedii, która może wywoływać długotrwałą traumę. Waga konsekwencji takiego wydarzenia dla członków rodziny jest nieporównywalna z wagą obowiązku stawiennictwa niedoszłego ojca w urzędzie pracy." "Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu."

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Arkadiusz Blewązka

sprawozdawca

Maciej Dybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie niestawiennictwa w urzędzie pracy z powodu nagłych, trudnych zdarzeń losowych, dopuszczalność formy telefonicznej powiadomienia, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania okoliczności faktycznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji życiowej i interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Konieczność indywidualnej oceny każdej sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak trudne wydarzenia życiowe mogą wpłynąć na obowiązki prawne i jak sądy podchodzą do takich sytuacji, stawiając ludzki wymiar ponad formalizm.

Tragedia rodzinna usprawiedliwieniem niestawiennictwa w urzędzie pracy? Sąd Najwyższy Administracyjny rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1968/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Gd 557/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-03-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 557/22 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r., III SA/Gd 557/22 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] o utracie przez A. G. statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 marca 2022 r. na okres 180 dni z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy i niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Organ ustalił, że A. G.nie stawił się w dniu 4 marca 2022 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i nie powiadomił w 7 dniowym terminie o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa, przy czym miało to miejsce po raz drugi. A.G. w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji wskazywał, że nie mógł stawić się w wyznaczonym terminie w urzędzie z przyczyn od siebie niezależnych, a mianowicie z powodu poronienia ciąży przez partnerkę. Wskazał, że od dnia 3 do 6 marca 2022 r. "jeździł z partnerką po szpitalach", a po tym czasie opiekował się nią. Kiedy przypomniał sobie o wyznaczonej wizycie w urzędzie pracy, zadzwonił do urzędu, lecz został poinformowany przez "opiekuna", że został skreślony z listy bezrobotnych i że przyjdzie do niego właściwe pismo w tej sprawie. Wojewoda P. jako organ odwoławczy, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 5 maja 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podając jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2D04 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2022.690 ze zm.), dalej jako "u.p.z.i.r.p.". Organ wskazał, że decyzją ostateczną z dnia 2 lipca 2019 r. A. G. utracił z dniem 13 czerwca 2019 r. status osoby bezrobotnej na okres 120 dni z powodu pierwszego nieusprawiedliwionego niestawienia się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W dniu 13 grudnia 2019 r. A. G.został ponownie zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna. Został on zobowiązany do stawienia się w dniu 4 marca 2022 r. w urzędzie pracy w P. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Przyjęcie do wiadomości terminu oraz celu stawiennictwa A. G. potwierdził podpisem w karcie aktywizacji zawodowej, co oznacza, że przyjął lub co najmniej powinien był przyjąć termin ten do wiadomości. Pomimo tego A. G. w wyznaczonym terminie nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa. Organ odwoławczy – odnosząc się do zarzutów odwołania – wskazał, że zapomnienie o obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy nie stanowi uzasadnionej przyczyny nieobecności bezrobotnego w urzędzie w wyznaczonym terminie. Zapomnienie o terminie, bez względu na to co było jego przyczyną, nie może być uznane za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, gdyż jest ono z natury swojej nie do udowodnienia. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem dowodowym, wobec czego nie może się opierać na okolicznościach, których udowodnienie jest niemożliwe. Podając, że zapomnienie było spowodowane jego szczególną sytuacją, A. G. usiłował uprawdopodobnić jedynie przyczynę, która spowodowała zapomnienie o stawiennictwie w urzędzie pracy, jednakże nie udowodnił samego zapomnienia o obowiązku stawiennictwa w wyznaczonym terminie, ani też jego związku z podawaną przyczyną. Uprawdopodobnienie podnoszonych okoliczności jest jednak niewystarczające dla przyjęcia ustalenia ich zaistnienia, gdyż przepisy k.p.a., obligują do przedkładania dowodów na potwierdzenie podnoszonych faktów. W tej sytuacji organ odwoławczy wskazał, że A. G. nie usprawiedliwił skutecznie swego niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 4 marca 2022 r., a zatem zaistniały warunki określone w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. do orzeczenia wobec niego utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 marca 2022 r. na okres 180 dni, z powodu drugiego nieusprawiedliwionego niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w wyznaczonym terminie. Terminem początkowym, od którego oblicza się liczbę niestawiennictw jest dzień 1 lutego 2011 r., gdyż z tym dniem weszły w życie przepisy u.p.z.i.r.p. w znowelizowanym brzmieniu, nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2010.257.1725), określającym długość pozbawienia statusu osoby bezrobotnej w zależności od liczby kolejnego niestawiennictwa bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy. Przy kolejnej rejestracji w urzędzie pracy bierze się pod uwagę poprzednie rejestracje w urzędzie pracy i w razie utraty statusu osoby bezrobotnej liczy się poprzednie utraty tego statusu, poczynając od 1 lutego 2011 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł A. G., zaskarżając decyzję w całości i podnosząc, że przedstawione w toku postępowania administracyjnego dokumenty uprawdopodobniły fakt niemożności stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 4 marca 2022r. z powodu stresu pourazowego, złego stanu emocjonalnego swojego i partnerki związanego z utratą ciąży. Skarżący wskazał, że niemożność jego stawienia się w urzędzie pracy wynikła z powodu bardzo trudnego okresu w życiu, gdy nie był w stanie racjonalnie funkcjonować i myśleć.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylając przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r. zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. stwierdził, że opisana w skardze i odwołaniu i uprawdopodobniona dokumentami sytuacja życiowa skarżącego może być uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. Skarżący wskazał w odwołaniu, że niezwłocznie telefonicznie poinformował o tej przyczynie urząd pracy – swego "opiekuna". Forma zawiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa nie została określona w przepisach prawa, a zatem uznać należy, zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa, że dopuszczalne w pełni jest zastosowane przez skarżącego zawiadomienie telefoniczne. Organy administracji okoliczności tej nie zweryfikowały w żaden sposób. Zatem nie zostało ustalone, czy skarżący poinformował organ o przyczynie swego niestawiennictwa, a jeśli tak, to w jakim terminie to nastąpiło. Już z tego powodu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – zdaniem Sądu I instancji – nie mogły się ostać, skoro wbrew przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił również zarzut skarżącego co do kwestii drugiego niestawiennictwa w urzędzie pracy. Podkreślił, że istotnie w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Starosty Powiatu P. z dnia 2 lipca 2019 r. orzekająca o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni w związku z niestawiennictwem w urzędzie pracy w dniu 13 czerwca 2019 r. Jednakże w aktach tych znajduje się także karta rejestracyjna bezrobotnego z dnia 13 grudnia 2019 r., która potwierdza podnoszony przez skarżącego fakt odbywania kary pozbawienia wolności w okresie od dnia 23 maja 2019 r. do 21 listopada 2019 r. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit g u.p.z.i.r.p. za bezrobotnego nie może być uznana osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Skoro zatem w dacie wyznaczonej skarżącemu dla stawiennictwa w urzędzie pracy był on pozbawiony wolności lub tymczasowo aresztowany, to nie będąc bezrobotnym, nie miał obowiązku stawiennictwa. Sąd I instancji wskazał, że w tych okolicznościach postępowanie zakończone powołaną wyżej decyzją Starosty P. z dnia 2 lipca 2019 r. powinno zostać wznowione przez ten organ z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejących w dacie wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W aktach administracyjnych brak jest informacji o tym, by postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte. Zatem nawet w przypadku, w którym organy rozpoznające niniejszą sprawę doszłyby do wniosku, że skarżący nie powiadomił organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy w wymaganym prawem terminie i uzasadnione byłoby pozbawienie go statusu bezrobotnego, to ustalenie okresu utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej powinno uwzględniać fakt pozbawienia go wolności w okresie od dnia 23 maja 2019 r. do 21 listopada 2019 r. i związany z tym brak statusu bezrobotnego w tym czasie, w tym wszelkie wynikające z tego konsekwencje, obejmujące w szczególności brak obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy w tym okresie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Wojewoda P., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego, tj.:
a) art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.i.r.p. przez błędną wykładnię i uznanie, że niestawiennictwo bezrobotnego A. G. w urzędzie pracy było usprawiedliwione i uprawdopodobnione, co skutkowało nie uznaniem stanowiska organu skarżącego, że "zapomnienie" nie może być przyczyną niestawiennictwa;
b) "art. 33 pkt 4" (winno być: "art. 33 ust. 4 pkt 4") u.p.z.i.r.p. przez uznanie zawiadomienia telefonicznego przez A. G. jako dopuszczalnej formy powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy;
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty P. przez przekroczenie zasady swobody oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przez nieuznanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego oceny;
b) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. przez uznanie, że skarżący nie prowadził postępowania biorąc pod uwagę słuszny interes A. G. oraz prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów władzy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Wojewoda P.wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Ocenę zarzutów kasacyjnych należy rozpocząć od przypomnienia, iż stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p., starosta pozostaje uprawniony do pozbawienia statusu bezrobotnego osoby bezrobotnej, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy na okres: 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, 180 dni w przypadku drugiej odmowy, 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy (art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.i.r.p.). Powyższa regulacja prawna wskazuje, iż istotnymi elementami postępowania prowadzonego w sprawie pozbawienia bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej z uwagi na niestawiennictwo w powiatowym urzędzie pracy pozostaje nie tylko wskazanie daty wyznaczonego przez urząd pracy stawiennictwa bezrobotnego i skonstatowanie faktu niestawiennictwa, ale także: (1) ustalenie terminu, w którym bezrobotny powiadomił organu o przyczynie niestawiennictwa, w sytuacji gdy doszło do powiadomienia organu przez bezrobotnego o przyczynie niestawiennictwa; (2) zbadanie zachowania terminu 7 dni na powiadomienie przez bezrobotnego o przyczynie niestawiennictwa, przy czym termin ten rozpoczyna bieg od dnia następnego po dniu wyznaczonego stawiennictwa bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy; (3) wystąpienie takiej przyczyny niestawiennictwa bezrobotnego, która jest przyczyną uzasadnioną w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. W okolicznościach badanej sprawy wystąpiła także kwestia dodatkowa, tj. określenie zakresu czasowego sankcji pozbawienia statusu bezrobotnego z uwagi na kolejne niestawiennictwo w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie.
W tak zarysowanych elementach przedmiotowego postępowania ocenę zarzutów kasacyjnych wypada rozpocząć od kwestii formy zawiadomienia urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa. Autor kasacji stawiając zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. (co przyjęte zostało na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej odnoszącego się do zarzutu postawionego w petitum skargi kasacyjnej jako naruszenie "art. 33 pkt 4") wskazuje, iż Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że zawiadomienie to mogło nastąpić w formie telefonicznej. Odnosząc się do tegoż zarzutu wypada zauważyć, iż z okoliczności sprawy wynika, że skarżący powiadomił telefonicznie o przyczynie niestawiennictwa "opiekuna" osoby bezrobotnej niezwłocznie po tym jak tylko przypomniał sobie, że nie stawił się w urzędzie pracy na wyznaczony termin. Analiza treści art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. nie wskazuje aby sformułowany został w tym przepisie obciążający bezrobotnego obowiązek powiadomienia organu o niestawiennictwie w określonej formie, w szczególności aby właściwą była forma pisemna. Zarzut kasacyjny naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p. z powodu zaprezentowanego przez Sąd I instancji stanowiska o odformalizowanym sposobie zawiadamiania urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa bezrobotnego nie może być zatem uznany za trafny.
Z okoliczności sprawy nie wynika natomiast aby organy zbadały, czy rzeczywiście skarżący powiadomił telefonicznie organ o przyczynie niestawiennictwa i kiedy to miało miejsce. Skarżący przytoczył natomiast rozmowę telefoniczną jaką odbył w tym przedmiocie z "opiekunem" osoby bezrobotnej. Z akt postępowania nie wynika natomiast aby z rozmowy tej została sporządzona jakakolwiek adnotacja. Fakt przeprowadzenia tej rozmowy nie został również zweryfikowany w jakikolwiek sposób i utrwalony w aktach administracyjnych. Zaniechanie ustalenia powyższej okoliczności trafnie doprowadziło Sąd I instancji do wniosku, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.
Dalsza analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, iż w istocie nie zostały w niej zakwestionowane ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wyrokowania. Zarzut zakwestionowania ustaleń faktycznych i przekroczenie swobodnej oceny dowodów pojawił się w związku z zarzucanym naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi natomiast, iż – co do zasady – sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przyjmuje się, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60; wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., III OSK 3627/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Jednocześnie należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2021 r., II GSK 1158/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. uznać wypada za chybiony.
W skardze kasacyjnej podniesiony został co prawda zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. ale nie w zakresie w jakim wyraża zasadę prawdy materialnej lecz w zakresie obejmującym dyrektywę rozstrzygania sprawy administracyjnej z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Przy tak sformułowanym zarzucie kasacyjnym należy zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. To do autora skargi kasacyjnej należy bowiem przede wszystkim wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, a w odniesieniu do przepisów postępowania także wykazanie istotnego wpływu ich naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno natomiast przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Postawiony w badanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. nie może zatem prowadzić do weryfikacji oceny okoliczności sprawy stanowiących podstawę faktyczną wyrokowania. Został bowiem sformułowany w sposób nie odnoszący się do oceny okoliczności sprawy.
Nie można także zgodzić się z zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 3 i 4 u.p.z.i.r.p. wskutek dokonanej przez Sąd I instancji oceny okoliczności wskazujących na przyczyny niestawiennictwa bezrobotnego. Z okoliczności sprawy rzeczywiście wynika, iż skarżący w toku postępowania administracyjnego wskazywał, iż "zapomniał" o stawiennictwie w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Jednocześnie skarżący wskazywał powody, które wywołały owo "zapomnienie". Było to poronienie, które przeszła w tym czasie jego partnerka i związana z tym konieczność pobytu niedoszłej matki dziecka w placówkach służby zdrowia. Skarżący wskazywał także, iż towarzyszył w tym czasie partnerce, w tym także podczas jej pobytu w placówkach medycznych. Z tego też powodu wyłącznie za powierzchowną uznać należy dokonaną przez organy ocenę okoliczności, które wskazał skarżący dla wyjaśnienia przyczyn niestawienia się w urzędzie pracy. Organy skoncentrowały się na wskazanym przez skarżącego "zapomnieniu" o terminie wyznaczonego stawiennictwa, pomijając zupełnie rzeczywiste okoliczności, z powodu których doszło do owego "zapomnienia" i stawiennictwa w urzędzie pracy. Obiektywnie rzecz ujmując strata spodziewanego dziecka stanowi rodzaj życiowej tragedii, która może wywoływać długotrwałą traumę. Waga konsekwencji takiego wydarzenia dla członków rodziny jest nieporównywalna z wagą obowiązku stawiennictwa niedoszłego ojca w urzędzie pracy. Z pewnością stanowi ona uzasadnioną przyczyną niestawiennictwa w urzędzie pracy w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z.i.r.p.
Pominięcie powyższych okoliczności stanowiących o rzeczywistych powodach niestawiennictwa skarżącego w urzędzie pracy i odwołanie się wyłącznie do "zapomnienia" wskazując, iż jest to stan nieweryfikowalny dowodowo, stanowi zarówno o naruszeniu dyrektywy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jak i spoczywającego na organach administracji obowiązku prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów władzy, wyrażonego w art. 8 k.p.a. Zarzuty kasacyjne podniesione w tym zakresie nie mogą być zatem uznane za uzasadnione. Prawidłowo zatem Sąd I instancji wyrokował na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI