I OSK 1961/24

I OSK 1961/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 654/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-06-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 475
art. 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 654/23 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024r. sygn. akt IV SA/Wr 654/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną: uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Świdnickiego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Dolnośląski zaskarżając wyrok w całości. W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 475, dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia") poprzez uznanie, że zawieszenie przez spółkę działalności gospodarczej wyklucza automatyczne uznanie, że osoba pełniąca funkcje w tym podmiocie nie spełnia przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podczas gdy fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu w spółce, która zawiesiła działalność, wymaga wypełniania obowiązków określonych przepisami prawa, co wyklucza możliwość dokonania rejestracji takiej osoby jako bezrobotnej, gdyż wypełnianie tych obowiązków zaprzecza gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia.
Mając na względzie powyższe wniesiono:
1. na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 654/23 w całości i oddalenie skargi;
2. względnie, w przypadku uznania, że istotna sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu sprawy do ponownego rozpoznania;
3. na podstawie art. 203 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie, stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczono, iż wnoszący niniejszą skargę kasacyjną organ zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Należy zwrócić uwagę, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, a wyłącznie podnosi brak zastosowania przepisów prawa materialnego art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji przesłanki "gotowości do podjęcia zatrudnienia" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735; dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia") oraz obowiązków ciążących na organach w zakresie weryfikacji spełnienia tego wymogu.
Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym, oznacza to osobę m.in. "gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie". Brzmienie przepisu jest jednoznaczne, a przyznanie statusu bezrobotnego nie zależy od uznania organów. Należy zaakcentować, że status bezrobotnego wiąże się z uprawnieniami z tytułu pozostawania bez pracy. W związku z tym konieczne było rygorystyczne i dość precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia, a przyjęta przez ustawodawcę konwencja terminologiczna musiała uwzględniać zarówno cele polityki rynku pracy, jak i ograniczoną ilość środków finansowych, które na realizację takich zadań mogą być przeznaczone (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 338/11). Z uwzględnieniem celów ustawy musi być zatem interpretowane pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oraz stosowany przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, którego naruszenie niesłusznie zarzuca skarga kasacyjna. Brak gotowości do podjęcia pracy zachodzi wtedy, gdy osoba poszukująca pracy nie jest w stanie przyjąć oferty przedstawionej przez organ zatrudnienia, ponieważ zarejestrowany jako poszukujący pracy jest już związany więzią prawną z innym podmiotem prawa (por. uchwała SN z dnia 9 września 1993 r., sygn. III AZP 12/93).
W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę, że w dacie składania wniosku o rejestrację skarżąca była prezesem zarządu w K. spółka z.o.o. w S., której działalność zgodnie z zapisem w rubryce 8 odpisu KRS od 24 marca 2023 r. była zawieszona.
Regulacja dotycząca wznowienia i zawieszenia działalności gospodarczej została wprowadzona przez art. 5 pkt 2 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888). Jej celem było wyjście naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców i umożliwienia im okresowego niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, oraz zwolnienia z obowiązku składania deklaracji i wpłacania zaliczek na podatki. Dostosowanie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nastąpiło na mocy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2010 r. 257.1725), którą zmieniono art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia. Od daty wejścia w życie tej zmiany bezrobotnym jest także osoba, która wypełnia warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a do e, a ponadto
- nie złożyła wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:
– zgłosiła do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
– nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,
Analiza tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że jego celem było włączenie do grona osób bezrobotnych, osób prowadzących działalność gospodarczą, ale tylko tych, którzy spełniają warunki w nim wskazane m.in. zgłosili do CEIDG wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął.
Regulacja dotycząca zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej została powtórzona w art. 22 aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.). Z ww. przepisu wynika, że z prawa tego może skorzystać przedsiębiorca (niezależnie od formy prawnej), który nie zatrudnia pracowników, albo przedsiębiorca, który zatrudnia wyłącznie pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie wychowawczym lub urlopie rodzicielskim niełączących korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu. Art. 23 ust. 1 i 2 tej ustawy określa ramy czasowe zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej w ten sposób, że przedsiębiorca wpisany do CEIDG (w praktyce przedsiębiorca będący osobą fizyczną) może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Z kolei art. 25 ww. ustawy wskazuje, że w okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (ust. 1). W dalszej części przepis ten określa zakres dozwolonych czynności podejmowanych przez przedsiębiorców wpisany do CEIDG oraz wpisanych do KRS. Zakres dozwolonych czynności w obu przypadkach jest tożsamy.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że sytuacja prawna obu rodzajów przedsiębiorców w przypadku zawieszenia prowadzenia działalności jest w zasadzie analogiczna, jedyna różnica dotyczy okresu zawieszenia działalności.
W tej sytuacji zasadnie Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie uwadze organów umknął fakt, że działalność spółki, w której Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu została z dniem 24 marca 2023 r. zawieszona, co potwierdzają zapisy z KRS. W opinii Sądu ma to istotne znaczenie dla oceny przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności przesłanki gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższą ocenę. Jakkolwiek zatem co do zasady sprawowanie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego (bez względu na stopień zaangażowania) wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną, to jednak sprawowanie tej funkcji w spółce, której działalność jest zawieszona i to zawieszenie zostało wpisane do KRS, ma zupełnie inne znaczenie prawne.
Reasumując, przyjęte w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji rozumienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest zgodne z językową treścią tej normy, doprecyzowaną normami systemowymi i nie jest sprzeczne z celem tego przepisu. Autor skargi kasacyjnej nie podnosi skutecznie argumentów, prowadzących do odmiennego rezultatu wykładni tego przepisu, niż zaprezentowane w zaskarżonym wyroku.
Dlatego ocena dokonana przez Sąd I instancji zasługuje w pełni na aprobatę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.