I OSK 196/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-07-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejochrona danych osobowychbezczynność organupytania osobisteprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o dostęp do informacji publicznej, uznając, że organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej, a pozostałe kwestie wykraczały poza zakres ustawy.

Skarga kasacyjna dotyczyła bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżący kwestionował wyrok WSA, który oddalił jego skargę, twierdząc, że organ nie udzielił konkretnych odpowiedzi na zadane pytania. NSA rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, analizując zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił brak bezczynności organu, wskazując, że część pytań nie dotyczyła informacji publicznej (np. pytania o wiedzę i poglądy urzędnika, przyszłe zdarzenia), a inne dotyczyły ochrony danych osobowych, a nie dostępu do informacji publicznej. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. S. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę skarżącego na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący złożył obszerny wniosek zawierający pytania dotyczące m.in. znajomości prawa przez dyrektora, podstawy prawnej przekazania jego danych osobowych i zdrowotnych, a także miejsca i sposobu wydawania posiłków. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek, jednak skarżący uznał je za niewystarczające i wniósł skargę na bezczynność. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organ udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej w ustawowym terminie, a część pytań nie dotyczyła informacji publicznej lub wykraczała poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa, NSA podkreślił, że art. 145 ppsa nie ma zastosowania w sprawach o bezczynność. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej jest w dużej mierze uproszczone i przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko w ograniczonym zakresie (np. przy odmowie udostępnienia informacji). NSA podzielił stanowisko WSA, że organ nie pozostawał w bezczynności. Sąd wskazał, że część pytań skarżącego nie dotyczyła informacji publicznej (pytania o wiedzę, poglądy, przyszłe zdarzenia), a inne dotyczyły ochrony danych osobowych, która podlega odrębnym przepisom. W ocenie NSA, zakres informacji publicznej w przedmiotowym wniosku ograniczał się do pytania o liczbę i miejsca wydawania posiłków, na które organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej w ustawowym terminie, a pozostałe pytania nie mieszczą się w definicji informacji publicznej lub dotyczą innych obszarów prawa (np. ochrony danych osobowych).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że część pytań skarżącego nie dotyczyła informacji publicznej (np. pytania o wiedzę i poglądy urzędnika, przyszłe zdarzenia), a inne dotyczyły ochrony danych osobowych, która podlega odrębnym przepisom. W zakresie pytań o charakterze informacji publicznej, organ udzielił wyczerpujących odpowiedzi w ustawowym terminie, co wyklucza stan bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.d.o. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie danych osobowych

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część pytań skarżącego nie dotyczyła informacji publicznej (pytania o wiedzę, poglądy urzędnika, przyszłe zdarzenia). Kwestie dotyczące przetwarzania danych osobowych podlegają odrębnym przepisom i nie są objęte ustawą o dostępie do informacji publicznej. Organ udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące informacji publicznej w ustawowym terminie. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej.

Odrzucone argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielone odpowiedzi nie były wyczerpujące lub nie dotyczyły wszystkich zadanych pytań. Naruszenie art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku WSA. Naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa poprzez oddalenie skargi, mimo że sąd winien stwierdzić naruszenie zasad k.p.a. (art. 7 i 8 kpa).

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie informacji publicznej odnosi się do sfery faktów dotyczących działalności organu. Pytania skierowane personalnie do osoby fizycznej pełniącej funkcję organu, jak też zdarzenia mogące mieć miejsce w przyszłości, nie mieszczą się w zakresie informacji publicznej. Udzielanie informacji w zakresie przetwarzania danych osobowych strony postępowania przed organem administracji podlega przepisom dotyczącym ochrony danych osobowych, nie zaś dostępu do informacji publicznej.

Skład orzekający

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

sędzia

Czesława Nowak-Kolczyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pojęcia informacji publicznej, rozgraniczenie dostępu do informacji publicznej od ochrony danych osobowych, zasady stosowania k.p.a. w sprawach o dostęp do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju pytań zadanych przez wnioskodawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji publicznej, ponieważ precyzuje granice pojęcia informacji publicznej i stosowanie przepisów proceduralnych.

Czy pytania o wiedzę urzędnika to informacja publiczna? NSA wyjaśnia granice dostępu do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 196/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-01-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska
Jolanta Rudnicka
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 83/17 - Wyrok WSA w Krakowie z 2017-08-24
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 83/17 w sprawie ze skargi E. S. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2016 r. złożonego w trybie dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II SAB/Kr 83/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. S. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok ten zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W dniu 28 listopada 2016 r. skarżący złożył obszerny wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w zakresie następujących kwestii:
1. Czy D. P. jako Dyrektor OPS w [...] zna ustawę o dostępie do informacji publicznej?
2. Czy ww. zna prawo konstytucyjne?
3. Czy ww. przestrzega jako Dyrektor OPS w [...] prawa konstytucyjnego?
4. Na jakiej podstawie prawnej, jakie stosowała prawo przekazując wszystkie dane dotyczące osoby skarżącego:
1) dane osobowe wrażliwe,
2) stan zdrowia skarżącego, czy i jakie skarżący posiadał orzeczenia lekarskie okres ich ważności,
3) jakie skarżący miał przyznane niepełnosprawności,
4) jakie zasiłki pobierał skarżący,
5. Komu to wszystko D. P. jako Dyrektor OPS w [...] przekazała?
6. Czy to Przewodniczący Rady Miejskiej w [...] zwrócił się pisemnie o przekazanie danych skarżącego?
7. Czy D. P. jako Dyrektor OPS w [...] posiada w aktach pismo z żądaniami?
8. Gdzie są wydawane posiłki w ramach programu na dożywianie i przez kogo?
W piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r., znak [...] Dyrektor OPS w [...] ustosunkował się w dwunastu punktach do podniesionych przez skarżącego kwestii.
Następnie w dniu 8 marca 2017 r. E. S. wniósł do WSA w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora OPS w [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 26 listopada 2016 r. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi E. S. wskazał, że nie otrzymał żadnej konkretnej odpowiedzi na pytania zawarte w powyższym wniosku. Pytania te dotyczyły bezprawnego przekazania jego danych osobowych osobom trzecim, danych o stanie jego zdrowia, jakie miał przyznane stopnie niepełnosprawności, jakie pobierał świadczenia. Skarżący zarzucił również, że bezprawnie umieszczono dane jego matki w dokumencie przekazanym przez Dyrektora OPS Przewodniczącemu Rady Miejskiej w [...], który umieścił go na stronie internetowej Urzędu Miasta.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, gdyż w piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. organ z zachowaniem ustawowego terminu udzielił żądanej informacji, zaś fakt, że nie satysfakcjonuje ona skarżącego, nie może być traktowany jako bezczynność w załatwieniu wniosku.
Wymienionym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie oddalił skargę E. S.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarżący podniósł, że nie otrzymał "żadnej konkretnej odpowiedzi" na pytania zawarte we wniosku z dnia 26 listopada 2016 r., który wpłynął do organu w dniu 28 listopada 2016 r.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne jest zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - dalej jako ustawa o dostępie do informacji publicznej) zobowiązany do udzielania informacji publicznej.
Pismo skarżącego z dnia 26 listopada 2016 r. w pewnej części obejmowało informacje publiczne i w tym zakresie powinno zostać załatwione zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tak też się stało, gdyż Dyrektor OPS w piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. - doręczonym skarżącemu w dniu 27 grudnia 2016 r. - udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące informacji publicznej zawarte w jego wniosku. Tym samym zapewniono mu dostęp do informacji publicznej w pełnym zakresie wskazanym we wniosku.
W ocenie WSA w Krakowie część zadanych przez skarżącego pytań z całą pewnością nie dotyczy informacji publicznej. Chodzi np. o pytanie nr IX: "jak bardzo w.w. D. P. jest z siebie zadowolona że cały powiat dowiedział się 1) jak żyje chory nędzarz (...)", pytanie nr X: "co jeszcze jest w stanie zrobić (...) D. P. aby 1) mścić się na mnie (...)".Natomiast pytania dotyczące obiegu informacji pomiędzy Dyrektorem OPS a Radą Miejską w [...] oraz pytania dotyczące ilości wydawanych przez OPS posiłków i podmiotu, które je dostarcza, dotyczą informacji publicznej.
W piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. Dyrektor OPS udzielił odpowiedzi co do swojej znajomości obowiązujących przepisów prawa, co do procedury przyznawania pomocy z Ośrodka Pomocy Społecznej, co do obiegu informacji oraz co do ilości wydanych posiłków i firmy, która je przygotowuje. W ocenie Sądu I instancji odpowiedzi te są konkretne, jasne i wyczerpujące. W szczególności skarżący został poinformowany o konieczności przedstawienia odpowiedzi przez Dyrektora OPS w związku ze skargą złożoną przez E. S. do Rady Miejskiej w [...].
Odpowiedzi udzielono skarżącemu w terminie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei art. 13 ust. 2 stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 14 ust. 1 udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Dyrektor OPS uczynił zadość wymogom art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej - odpowiedź na wniosek została skarżącemu przesłana w dniu 9 grudnia 2016 r., a więc przed upływem czternastodniowego terminu. W dacie wniesienia skargi Dyrektor OPS nie pozostawał w stanie bezczynności, a tym samym skarga wniesiona w niniejszej sprawie jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie wskazał konkretnie, na jakie istotne kwestie zawarte w pytaniach nie uzyskał odpowiedzi. Zarówno wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak i pisma procesowe składane przez skarżącego w postępowaniu sądowym, nie są sformułowane w sposób przejrzysty, co znacznie utrudnia identyfikację podnoszonych w nich argumentów. Mimo to Dyrektor OPS w [...] prawidłowo odczytał wniosek o udostępnienie informacji publicznej i w zakresie posiadanych przez siebie informacji udostępnił je skarżącemu.
Równocześnie Sąd zauważył, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2016 r. Wszelkie zarzuty wykraczające poza ten zakres, dotyczące w szczególności naruszenia przepisów prawa karnego, jak również "buty, chamstwa, arogancji, perfidii" pozostają poza zakresem kognicji sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł E. S., zastępowany przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, gdyż koszty te nie zostały opłacone w całości lub w części. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako ppsa) poprzez przyjęcie błędnego, niezgodnego z rzeczywistym stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że organ udzielił terminowo odpowiedzi na pytania skarżącego, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego wskazuje, iż odpowiedzi te nie zostały udzielone,
2. naruszenie art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy sąd winien stwierdzić naruszenie podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego przy udzielaniu odpowiedzi na pytania skarżącego mieszczące się w zakresie informacji publicznej, a to art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej jako kpa) - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zdaniem skarżącego kasacyjnie zaskarżony wyrok wydany został z pogwałceniem prawa, przy błędnie ustalonym stanie faktycznym.
Na poparcie takiego stanowiska w pierwszej kolejności podniesiono, że pismo z dnia 26 listopada 2016 r., stanowiące wniosek o udzielenie informacji publicznej, zawierało 12 ponumerowanych pytań, przy czym pytanie nr "IV" zawierało w swej treści pytania szczegółowe, zaś pismo Ośrodka z dnia 8 grudnia 2016 r. zawierało 12 ponumerowanych stwierdzeń. W odpowiedzi na skargę zawarto jednak tylko 8 pytań. Sąd I instancji w uzasadnieniu z niewyjaśnionych przyczyn przyjął, iż skarżący zadał właśnie te 8 pytań w brzmieniu wskazanym w piśmie organu - odbiegającym od ich pierwotnego brzmienia. Autor skargi kasacyjnej wymienił następnie 12 pytań przedstawionych w piśmie z dnia 26 listopada 2016 r. wraz z kolejno udzielonymi na nie odpowiedziami organu. W ocenie skarżącego kasacyjnie przywołane pytania i odpowiedzi w większości nie są zbieżne lub są co najmniej niepełne. W piśmie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] tylko formalnie udzielono odpowiedzi na kolejne pytania. WSA w Krakowie badając niniejszą sprawę nie dostrzegł tego faktu. Jeśli spowodowane to miałoby być - anonsowaną w uzasadnieniu - mało czytelną formą pism skarżącego, Sąd winien wezwać go do uzupełnienia bądź poprawienia pisma (art. 49 § 1 ppsa) i/lub skierować sprawę na rozprawę (art. 122 ppsa) i wezwać skarżącego bądź jego pełnomocnika do osobistego stawiennictwa (art. 91 § 3 ppsa).
Dokonana przez WSA w Krakowie błędna ocena stanu faktycznego polega na przyjęciu, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] udzielił odpowiedzi na zadane pytania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wykazano powyżej, przy szczegółowej analizie pytań w zestawieniu z udzielonymi odpowiedziami nie sposób przyjąć, iż te wypowiedzi organu stanowią rzetelną, pełną i konkretną odpowiedź na poszczególne pytania. Jeśli zaś nie są to odpowiedzi na pytania, organ pozostaje nadal w zwłoce, zaś pisma dnia z 8 grudnia 2016 r. nie można traktować jako wypełnienia obowiązku wynikającego z ustawy. Bezczynność organu polega na nieudzieleniu we wskazanym terminie odpowiedzi. Inne pismo, niezawierające odpowiedzi w żądanym zakresie, nie przerywa tego stanu bezczynności. Odmienne traktowanie pism niezawierających skonkretyzowanej informacji publicznej pozbawiałoby wnioskodawcę prawnej możliwości wymagania udzielenia informacji publicznej, dla którego to działania został wprowadzony przepis art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Działanie organu skazuje na chęć "zbycia" wnioskodawcy oraz podważa naczelne zasady prawa administracyjnego, w tym wyrażone w art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I Instancji w niniejszej sprawie winien wziąć te naruszenia pod uwagę przy wyrokowaniu, czego nie uczynił.
Ponadto zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA w Krakowie naruszył zasadę sądowej kontroli decyzji administracyjnych poprzez oparcie wyroku na - jak stwierdził - niejasnej treści stanowiska procesowego skarżącego oraz złożonych dokumentów, których był sygnatariuszem. Sąd administracyjny kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem posiada kompetencje do nakazania zaprzestania naruszeń i nie jest związany zarzutami skargi ani ich sformułowaniem oraz zgłoszonymi żądaniami. W niniejszej sprawie Sąd winien dokonać całościowej analizy niekwestionowanych dokumentów - wniosku o udostępnienie informacji publicznej i pisma z dnia 8 grudnia 2016 oraz zestawić je ze sobą. Tak przeprowadzona analiza prowadzi jednoznacznie do konstatacji, iż organ nie udzielił odpowiedzi wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, zastępowany przez pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w niniejszej sprawie znaczna część pytań nie odnosiła się do informacji publicznej, lecz do osobistych cech, umiejętności lub poglądów osoby pełniącej funkcję organu (pytania typu: czy Dyrektor zna prawo). Ponadto część pytań nie odnosiła się do stanów faktycznych, które do dnia udzielenia informacji nastąpiły, tj. faktów, które przybrały postać zmaterializowaną (pytania typu: co jeszcze jest w stanie zrobić Dyrektor).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Postępowanie kasacyjne skonstruowane jest zatem na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd kasacyjny, w odróżnieniu od Sądu I instancji, nie analizuje całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, który legł u podstaw zaskarżonego orzeczenia, bada natomiast zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Tak więc zakres kontroli sądowej jest określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, określonych w art. 183 § 2 ppsa, Sąd kasacyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. W niniejszej sprawie, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 ppsa oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa, polegające na niezastosowaniu art. 7 i 8 kpa, zmierzając do wykazania, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Odnosząc się do pierwszego z wymienionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że powołany przepis określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, stanowiąc, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie art. 141 § 4 ppsa może stanowić skuteczny zarzut kasacyjny jedynie w sytuacji, gdy uzasadnienie zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia można uznać za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA treść wydanego w rozpatrywanej sprawie orzeczenia i jego uzasadnienie pozwala ustalić motywy, jakimi kierował się Sąd I instancji, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie i umożliwia poddanie go kontroli instancyjnej Sądu odwoławczego. Jednocześnie w nawiązaniu do powyższych uwag podkreślenia wymaga, że podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie zakwestionować ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę orzeczenia lub dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej rozpatrywanych zagadnień, do tego zaś zmierzała strona skarżąca kasacyjnie w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 311/15 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też zarzut zawarty w punkcie 1 skargi kasacyjnej NSA uznał za niezasadny.
Drugi z zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą kasacyjnie dotyczy naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy sąd winien stwierdzić naruszenie podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego przy udzielaniu odpowiedzi na pytania skarżącego mieszczące się w zakresie informacji publicznej, a to art. 7 i art. 8 kpa - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu w pierwszej kolejności NSA zauważa, że w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie mógłby naruszyć art. 145 ppsa, gdyż przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu. Dotyczy on sytuacji uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, zatem nie może być podstawą orzeczenia sądowego wobec organu, któremu strona skarżąca zarzuca pozostawanie w bezczynności.
Poza powyższym należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej co do zasady zostało uregulowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują odpowiednie zastosowanie w sprawach z zakresu informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 powoływanej ustawy, jedynie w kwestiach dotyczących decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania. Oznacza to, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można wyróżnić dwa etapy postępowania. Pierwszy z nich ma uproszczony charakter i kończy się bądź udostępnieniem żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, udzieleniem informacji o niepublicznym charakterze informacji bądź informacją o braku żądanych danych. Na tym etapie postępowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają w ogóle zastosowania. Odmiennie zaś przedstawia się sytuacja, gdy w sprawie istnieją przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego. Wówczas dopiero podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne i na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy jest uprawniony do odpowiedniego zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem odrębności wynikających ze specyfiki postępowania w sprawie dostępu do informacji publicznej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że organ będący adresatem wniosku nie prowadził postępowania administracyjnego, zatem rozważania na temat ewentualnego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych zawartych w art. 7 i 8 kpa, są bezprzedmiotowe.
Odnosząc się natomiast do nieuzasadnionego, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, oddalenia skargi na bezczynność Dyrektora OPS w [...] z uchybieniem art. 151 ppsa, NSA wskazuje, że podziela stanowisko Sądu I instancji co do braku podstaw do stwierdzenia stanu bezczynności tego organu. WSA w Krakowie trafnie zauważył, że pismo z dnia 26 listopada 2016 r. zawiera odpowiedzi na wszystkie postawione pytania. Sąd zbadał treść pisma oraz odpowiedzi organu znajdujących się w aktach administracyjnych, nie ograniczając się do wersji pytań przedstawionej w odpowiedzi na skargę, o czym świadczy analiza pewnych sformułowań oryginału pisma cytowanych w uzasadnieniu wyroku (str 109 akt sądowych).
Jednakże pytania E. S. jedynie w pewnym zakresie dotyczyły informacji publicznej. W ocenie sądu odwoławczego zakres ten był nawet węższy niż przyjął Sąd I instancji i obejmował wyłącznie ostatnie pytanie na temat liczby i miejsc wydawania bezpłatnych posiłków przez OPS w [...]. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi na to pytanie, gdyż fragment pisma dotyczący kosztów remontu stołówki brzmi następująco: "Jeżeli to była tylko działalność: 1) prywatna inicjatywa; 2) kombinatorstwo; 3) cwaniactwo; poza urzędem skarbowym – bez podatków; to pieniądze UE na remont należy zwrócić UE" (str 8 akt administracyjnych). Nie można zatem uznać, aby takie sformułowanie stanowiło zapytanie do organu, stąd też organ się do niego nie ustosunkował.
Pozostałe zawarte w piśmie z dnia 26 listopada 2016 r. zagadnienia odnosiły się po pierwsze do stanu wiedzy oraz poglądów osoby pełniącej funkcję Dyrektora OPS w [...], po drugie do zdarzeń mogących ewentualnie wystąpić w przyszłości, zaś w przeważającej części wiązały się z przetwarzaniem danych osobowych skarżącego kasacyjnie.
Wobec powyższego należy zauważyć, że pojęcie informacji publicznej odnosi się do sfery faktów dotyczących działalności organu, stąd też nie mieszczą się w jego zakresie pytania skierowane personalnie do osoby fizycznej pełniącej funkcję organu, jak też zdarzeń mogących mieć miejsce w przyszłości.
Natomiast udzielanie informacji w zakresie przetwarzania danych osobowych strony postępowania przed organem administracji podlega przepisom dotyczącym ochrony danych osobowych, nie zaś dostępu do informacji publicznej. Na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.), obowiązującej w dacie wniesienia pisma z dnia 26 listopada 2016 r., pod pojęciem przetwarzania danych osobowych rozumie się bowiem jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych (art. 7 ust. 2). Skoro zatem pytania w zakresie obiegu dokumentów, zawierających dane osobowe E. S., pomiędzy Dyrektorem OPS w [...] a Przewodniczącym Rady Miejskiej w [...] dotyczą ochrony danych osobowych, nie można poddać weryfikacji udzielonych na nie odpowiedzi w postępowaniu ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Ze wskazanych wyżej względów zarzut podniesiony w punkcie 2 skargi kasacyjnej również został uznany za niezasadny.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.
Sąd kasacyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI