I OSK 1956/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-27
NSAinneŚredniansa
Fundusz Pracypożyczkaumorzeniedziałalność gospodarczazatrudnieniebezrobocietermindowodypostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia warunków umowy, w tym terminu rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia części pożyczki z Funduszu Pracy udzielonej A. W. na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Kluczowym problemem było ustalenie daty rozpoczęcia działalności, która według umowy miała nastąpić w ciągu miesiąca od wypłaty pożyczki. Pomimo wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych wskazujących na potrzebę wszechstronnego ustalenia tej daty, organy administracji i ostatecznie NSA uznały, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na spełnienie tego warunku, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. W. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą umorzenia 50% pożyczki z Funduszu Pracy. Pożyczka w kwocie 30.000 zł została udzielona w 2000 r. na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Warunkiem umorzenia było m.in. rozpoczęcie działalności w ciągu miesiąca od wypłaty pożyczki. Skarżąca wniosła o umorzenie w 2002 r., jednak organy odmówiły, wskazując na przekroczenie terminu rozpoczęcia działalności. Wcześniejsze postępowania sądowe wskazywały na potrzebę wszechstronnego ustalenia daty rozpoczęcia działalności, dopuszczając różne środki dowodowe. Ostatecznie, NSA uznał, że skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na rozpoczęcie działalności w wymaganym terminie, mimo wielokrotnych wezwań i możliwości wykazania tego faktu. Sąd podkreślił, że nie można zarzucać błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, gdy problemem były ustalenia faktyczne i ocena zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca ma możliwość wykazania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w K.p.a., a ustalenie tej daty wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie mogą ograniczać dowodów do jednego rodzaju dokumentu, a powinny badać sprawę wszechstronnie, dopuszczając inne środki dowodowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.z.p.b. art. 18 § ust. 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Warunek umorzenia pożyczki do 50% wymaga prowadzenia działalności przez co najmniej 24 miesiące oraz spełnienia innych warunków określonych w umowie. Kumulatywne spełnienie warunków może skutkować decyzją umarzającą część pożyczki.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 18 § ust. 4a pkt 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

W razie braku przesłanek z ust. 4 art. 18, organ zatrudnienia ma obowiązek zbadać, czy za umorzeniem pożyczki przemawiają szczególne względy gospodarcze i społeczne.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego, ale z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 106 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające, ale nie w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzenia nieważności postępowania, NSA oddala skargę kasacyjną.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

u.z.p.b. art. 6 § pkt 15 lit.d

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

rozp. MPiPS art. 5 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty

rozp. MPiPS art. 7

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty

u.p.z.i.i.r.p. art. 139 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Pożyczki z Funduszu Pracy otrzymane na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają umorzeniu, rozłożeniu na raty, odroczeniu terminu spłaty na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na spełnienie warunku rozpoczęcia działalności gospodarczej w terminie określonym w umowie pożyczki. Ustalenia faktyczne są podstawą do oceny, a nie zarzut naruszenia prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd I instancji art. 7 i 9 k.p.a. (brak wyczerpującego informowania i wyjaśniania stanu faktycznego). Naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. (zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających). Błędna wykładnia art. 18 ust. 4 i 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarżąca ma możliwość wykazania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w Kpa. nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji uchybienia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd przeprowadzenia dowodów uzupełniających ze wskazanych w kasacji dokumentów. błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, tymczasem autor kasacji błąd wykładni upatruje w błędnych jego zdaniem ustaleniach przyjętych za postawę orzekania w sprawie.

Skład orzekający

Jolanta Rajewska

przewodniczący

Maria Czapska-Górnikiewicz

sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania pożyczek z Funduszu Pracy, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym, granice kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z interpretacją warunków umów pożyczek z funduszy publicznych i znaczenie prawidłowego gromadzenia dowodów. Jest to ciekawy przykład dla prawników procesowych i specjalistów od prawa pracy.

Czy jeden dzień opóźnienia w rozpoczęciu działalności przekreśla szansę na umorzenie pożyczki z Funduszu Pracy?

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1956/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Sygn. powiązane
III SA/Gd 349/06 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-09-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 349/06 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez A. W. na decyzję Wojewody .[...] z dnia . utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], którą to decyzją odmówiono umorzenia pożyczki z funduszu pracy.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w dniu 8 września 2000 r. między Powiatowym Urzędem Pracy w [...], a A. W. zawarta została umowa pożyczki nr [...], na mocy której PUP jako pożyczkodawca udzielił A. W. pożyczki w kwocie 30.000 zł.
W dniu 18 listopada 2002 r. A. W. zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z prośbą o umorzenie 50% pożyczki wykorzystanej na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...]. Starosta [...] odmówił umorzenia pożyczki udzielonej A. W.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]. po rozpoznaniu odwołania A. W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku rozpoznając skargę A. W. uchylił obie wyżej opisane decyzje wyrokiem z dnia 6 listopada 2003 r. (sygn. akt II SA/Gd 198/03). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stosownie do art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunkiem umorzenia pożyczki do wysokości 50% jest prowadzenie działalności przez co najmniej 24 miesiące oraz spełnienie innych warunków określonych w umowie pożyczki. Dopiero kumulatywne spełnienie warunków skutkować może decyzją umarzającą część udzielonej pożyczki. Strony umowy cywilnoprawnej określiły w § 7 warunki, od których zależy możliwość umorzenia pożyczki. Jednym z warunków jest rozpoczęcie działalności w terminie 1 miesiąca od daty wypłacenia pożyczki. Pożyczka została wypłacona skarżącej w dniu 15 września 2000 r., wobec czego miesięczny termin do rozpoczęcia działalności gospodarczej upływał w dniu 16 października 2000 r., gdyż 15 października 2000 r. przypadał w niedzielę. Pismo Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] oraz oświadczenie złożone w tym urzędzie przez skarżącą w dniu 16 października 2000 r. wskazują datę 17 października 2000 r. jako dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże z treści § 7 umowy pożyczki nie wynika, aby jedynym dowodem, na podstawie którego organ miał ocenić, kiedy nastąpiło rozpoczęcie działalności gospodarczej było zaświadczenie urzędu skarbowego. Na podstawie takiego zaświadczenia ustala się jedynie okres prowadzenia działalności gospodarczej, tj. czy wynosi on 24 miesiące. Brak jest zdaniem Sądu, podstaw by można było uznać, że dzień rozpoczęcia działalności ustala się również wyłącznie na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego. Sąd wskazał, iż skarżąca ma możliwość wykazania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w Kpa.
Z treści art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wynika, że jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku podatkowego wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej składa przed rozpoczęciem działalności. Skarżąca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych pobieranego w formie karty podatkowej. Organ odwoławczy pominął ustalenie formy w jakiej opodatkowała się skarżąca i w konsekwencji, czy i jaki miało to wpływ na wskazanie przez nią w urzędzie skarbowym daty rozpoczęcia działalności gospodarczej.
Sąd wskazał też, iż skoro celem pożyczek jest aktywizacja zawodowa bezrobotnych, to wobec tego brak jest podstaw do nadmiernego formalizmu w interpretowaniu przepisów postanowień umów pożyczki, w tym również tych, od spełnienia których zależy możliwość umorzenia jej części. Organy obu instancji pominęły art. 18 ust. 4 a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z którego wynika - w razie braku przesłanek z ust. 4 art. 18. - obowiązek organu zatrudnienia zbadania, czy za umorzeniem pożyczki przemawiają szczególne względy gospodarcze i społeczne.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] umorzył pozostałą do zapłaty kwotę pożyczki nr [...] z dnia 8.09.2000 r. udzieloną A. W. ze środków funduszu pracy na podjęcie działalności gospodarczej, w wysokości 7.858,00 zł.
Od decyzji tej odwołała się A.W. wskazując, że wnosiła o umorzenie pożyczki zgodnie z jej wnioskiem z listopada 2002 r., a zaskarżoną decyzją umorzono jej jedynie 25 % pożyczki, tj. kwotę pozostałą do spłaty, gdy tymczasem domaga się ona także zwrotu nadpłaconej, w czasie oczekiwania na rozprawę w NSA, kwoty.
Decyzją z dnia [...]. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki udzielonej ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu swej decyzji organ stwierdził, że rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą nastąpiło w dniu 17 października 2000 r., wobec czego uchybiła ona terminowi 1 miesiąca, określonemu w umowie. W dniu 16.10.2000 r. strona przedłożyła organowi pierwszej instancji zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej wskazujące datę jej rozpoczęcia na 1.10.2000 r. i w oparciu o ten dokument został sporządzony protokół z rozliczenia pożyczki, a organ pierwszej instancji działając w błędnym przekonaniu spowodowanym przez stronę ustalił jako datę rozpoczęcia działalności datę wskazaną w tym dokumencie. Tego samego dnia strona złożyła w urzędzie skarbowym oświadczenie wskazując inną datę rozpoczęcia działalności i oświadczając, że działalności tej do tej daty nie prowadziła. O czynności tej strona powiadomiła organ pierwszej instancji dopiero po dwóch latach - 7.10.2002 r. Oświadczenie to dowodzi, że strona podpisując protokół z organem zatrudnienia w dniu 16.10.2000 r. umyślnie wprowadziła go w błąd. W aktach brak dowodu na okoliczność zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub o zawieszeniu jej prowadzenia od 1.10.2000 r. do 16.10.2000 r. Umyślne wprowadzenie w błąd organu zatrudnienia uprawniało organ do niezwłocznego wypowiedzenia umowy pożyczki. Jest to w ocenie organu odwoławczego ewidentne i rażące naruszenie zobowiązań strony jako pożyczkobiorcy wynikających z umowy. Naruszenie tego warunku umowy jest też prawną przeszkodą do umorzenia pożyczki zgodnie z § 7 pkt 5 w zw. z § 5 pkt 5 umowy. Dwóm organom - organowi pierwszej instancji i organowi podatkowemu strona złożyła odmienne oświadczenia. Organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja została zreformowana na niekorzyść strony zgodnie z art. 139 k.p.a., bowiem rażąco został naruszono art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Decyzję powyższą zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. W., wnosząc o jej uchylenie.
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2004 r. w sprawie III SA/Gd 202/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu drugiej instancji
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej Naczelny Sąd
Administracyjny nie uznał, że skarżąca "wywiązała się z warunków umowy i niesłusznie odmówiono jej umorzenia kredytu". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast m.in., że skarżąca ma możliwość wykazania daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w k.p.a. oraz że ustalenie daty podjęcia przez nią działalności gospodarczej wymagało uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ drugiej instancji nie może więc twierdzić, że termin rozpoczęcia działalności gospodarczej przez stronę powinien być udowodniony jedynie zaświadczeniem urzędu skarbowego. Sąd wskazał, że w myśl art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wprawdzie organ drugiej instancji powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, nie wskazał jednak wprost na czym to rażące naruszenie prawa miałoby polegać. Przypuszczać wobec tego należy z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że stanowisko takie organ odwoławczy wywiódł z niewłaściwej - według organu drugiej instancji oceny okoliczności faktycznych przez organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wykluczył, że skarżąca mogła rozpocząć działalność gospodarczą faktycznie w dniu 16.10.2000 r. (czyli przed datą wskazaną organowi podatkowemu), a gdyby tak było, przesłanki art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu można byłoby uznać za spełnione. W sprawie mimo, że istotne było ustalenie daty rozpoczęcia przez skarżącą działalności gospodarczej w sposób niewątpliwy i jednoznaczny, organ tej okoliczności nie ustalił. Niedopuszczalne też było, przy uznaniu, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4 ustawy, pominięcie rozpatrzenia możliwości umorzenia części pożyczki w oparciu o art. 18 ust. 4.a pkt 5 w/w ustawy, bowiem na obowiązek taki wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2003 r. Sąd wskazał też, iż treść zaskarżonej decyzji - "odmówić umorzenia pozostałej do spłaty pożyczki" nie odnosi się do całości żądań strony.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 5 maja 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez A. W., na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 28 października 2005 r. (sygn. akt III SA/Gd 325/05) skargę oddalił, wobec zaistnienia wymogów, o jakich mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] powołując się na treść art. 6 pkt 15 lit.d oraz art. 18 ust. 4 i ust. 4a pkt. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty (Dz. U. Nr 35, poz. 174 ze zm.) w związku z art. 104 Kodeksu odmówił umorzenia pożyczki.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę A. W. na powyższą decyzję stwierdził, że umowa pożyczki między skarżącą A. W. a Powiatowym Urzędem Pracy w [...] została zawarta w dniu [...] czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. Przepis art. 139 ust. 5 tej ustawy stanowi, że pożyczki z Funduszu Pracy otrzymane na podstawie umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają umorzeniu, rozłożeniu na raty, odroczeniu terminu spłaty na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych. Te dotychczasowe przepisy to przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. Nr 58 z 2003 r. poz. 514 ze zm.) , zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy , wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty ( Dz. U. Nr 35, poz. 174 ze zm.).
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przesądzone w sprawie niniejszej zostało, że organy administracji miały ustalić, czy zachodzą podstawy do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy, zaś w przypadku braku podstaw do umorzenia na tej podstawie prawnej - czy zachodzą podstawy do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy. Przesądzone też zostało, że termin rozpoczęcia przez skarżącą działalności gospodarczej w myśl postanowień umowy upływał w dniu 16 października 2000 r. oraz to, że data rozpoczęcia tej działalności nie miała być ustalona jedynie na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego, ale że skarżąca mogła tę datę wykazać wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Zawarta umowa pożyczki określała w § 7 warunki, pod jakimi pożyczka może ulec umorzeniu do 50 %. Między innymi był to warunek rozpoczęcia działalności przez pożyczkobiorcę w terminie 1 miesiąca od daty wypłacenia pożyczki. Spełnienie tego właśnie warunku przez skarżącą było przede wszystkim sporne w sprawie niniejszej. Organy administracji dysponowały różnymi dokumentami oraz oświadczeniami skarżącej, z których wynikały odmienne daty rozpoczęcia przez nią działalności gospodarczej.
Sąd stwierdził, że skarżąca spełniłaby warunki umowy pożyczki, umożliwiające dokonanie umorzenia, gdyby działalność gospodarczą rozpoczęła faktycznie w dniu 16 października 2000 r., jednak skarżąca mimo, iż twierdziła, że istnieją dokumenty - wpisy w księdze utargów, dokonane w dniu 16 października 2000 r., to dokumentów tych ani na wezwanie organu, ani z własnej inicjatywy nie przedłożyła, tym samym w ocenie Sądu oświadczenia te - o rozpoczęciu działalności w dniu 16 października 2000 r. - nie są wiarygodne.
Wobec powyższego organ II instancji prawidłowo przyjął, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą po dniu 16 października 2000 r. W tej sytuacji - w ocenie Sądu - organ prawidłowo uznał, że brak przesłanek z art. 18 ust. 4 ustawy do umorzenia pożyczki, bowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki określone w umowie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ dokonał prawidłowej oceny zebranych dowodów oraz wykładni przepisu art. 18 ust.4 a pkt 5 ustawy. Organ miał na uwadze sytuację finansową skarżącej, stanowisko Powiatowej Rady Zatrudnienia, która negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącej oraz to, że pożyczka została zabezpieczona hipoteką na nieruchomości. Organ nie przeprowadził co prawda dowodu z ksiąg rachunkowych, ale skarżąca żadnych dokumentów nie przedłożyła, mimo, że organ zwrócił się do skarżącej o przedstawienie dokumentów dotyczących sytuacji finansowej jej firmy.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, to należało skargę oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. W. zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia art. 18 ust. 4 oraz art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dn.14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003r. z późn. zm.), przez ich błędną wykładnię oraz art. 6, art. 106 § 3 i art. 134 § 1 p.p.s.a.
Podnosząc powyższe zarzuty kasacji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi wniesionej przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. i orzeczenie umorzenia pożyczki skarżącej od Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dn. [...] - w kwocie 7.858,00 zł ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego o przeprowadzenie rozprawy.
W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji, badając prawidłowość działania organów administracji nie uwzględnił istotnego uchybienia formalnego tych organów, a polegającego na obowiązku przestrzegania kluczowych zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa i zasady udzielania informacji wyrażonej w art. 9 kpa.
Sąd I instancji oceniając działanie organów administracji nie uwzględnił, że z pewnością te organy w tej sprawie nie wypełniły całkowicie obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązku wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, co stanowi naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 6 i art. 106 § 3 p.p.s.a. polega zdaniem skarżącej na tym, że Sąd mógł i powinien z urzędu zobowiązać stronę do przedłożenia na rozprawę dowodu "Ewidencja utargów".
W ocenie skarżącej Sąd I instancji przepisy art. 18 ust. 4 i 4a pkt 5 ustawy z dn. 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, podobnie jak organ administracji, wymogi ustawowe i umowne do umorzenia części pożyczki ocenił nieprawidłowo.
Zdaniem skarżącej spełniła ona wymóg rozpoczęcia działalności gospodarczej w ciągu 30 dni od pobrania pożyczki. Skarżąca podkreśliła, że zarzucane opóźnienie w rozpoczęciu działalności wynosi nawet według organów administracji tylko 1 dzień i stwierdzenie to opiera się głównie na omyłkowym jednym oświadczeniu skarżącej.
Zarzut błędnej wykładni przez Sąd I instancji odnoszący się do art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu polega na tym zdaniem strony skarżącej, że Sąd przy ocenie czy zachodzą przesłanki do umorzenia części pożyczki kierował się okolicznością, że pożyczka została przez skarżącą zabezpieczona hipoteką na nieruchomości. Taka okoliczność nie może mieć dla oceny sprawy znaczenia, bo by prowadzić działalność gospodarczą trzeba lokal albo posiadać, albo go wynajmować.
Zastosowanie natomiast przepisu art. 18 ust. 4a pkt 5, czego Sąd nie uwzględnił, mogło mieć zastosowanie ponieważ jeśli przyjmie się jak dowodzi organ administracji, że opóźnienie w rozpoczęciu działalności było jednodniowe, to byłaby to oczywiście szczególna okoliczność uzasadniająca zastosowanie umorzenia części pożyczki.
Odpowiedź na powyższą skargę kasacyjną złożył Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera takich zarzutów, które pozwalałyby na jej uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy na powyższe należy stwierdzić przede wszystkim, iż w toku rozpoznawanej sprawy przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiły. W konsekwencji powyższego uregulowania Naczelny Sąd Administracyjny był upoważniony do rozpoznania skargi kasacyjnej tylko w jej granicach i odnosząc się do zarzutów w niej przedstawionych stwierdził, że nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., jak i zarzut nie uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji faktu, że organy naruszyły art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego należy stwierdzić, iż decyzje wydawane w niniejszej sprawie były, poza wyrokiem będącym obecnie przedmiotem kasacji, trzykrotnie przedmiotem kontroli Sądu Administracyjnego.
W sprawie tej bowiem wydano wyroki w dniu 6 listopada 2003 r., w dniu 7 czerwca 2004 r. i w dniu 28 października 2005 r.
Oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w powyższych wyrokach związane były zarówno organy administracji wydające w niniejszej sprawie swe rozstrzygnięcia, jak i związany był też Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Związanie organów administracji publicznej i Sądu w odniesieniu do wyroku z dnia 6 listopada 2003 r. wynikało z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała do 31 grudnia 2003 r., zaś związanie Sądu wynika z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oraz z art. 153 p.p.s.a. w odniesieniu do wyroków wydanych po dniu 1 stycznia 2004 r.
Stwierdzić należy, iż uzasadnienia wszystkich trzech wyroków zawierały wielokrotnie powtarzany obowiązek dostarczenia przez skarżącą dowodów dla potwierdzenia ziszczenia się warunków, od których uzależniono umorzenie części pożyczki, takie wywody zawierały też poszczególne decyzje, a w końcu organ wezwanie o przedstawienie stosownej dokumentacji skierował do skarżącej. W tej sytuacji nie można w żaden sposób zaakceptować wywodu kasacji, że skarżąca nie dysponowała wyczerpującymi informacjami, czy też wystarczającym okresem dla wykazania swoich racji. Zatem nie można podzielić zarzutu strony wnoszącej kasację jakoby w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. i art.9 k.p.a., poprzez to, iż Sąd pierwszej instancji pominął fakt uchybienia tym normom przez organ wydający kontrolowaną decyzję.
Nie można też zarzucić Sądowi pierwszej instancji uchybienia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd przeprowadzenia dowodów uzupełniających ze wskazanych w kasacji dokumentów.
Należy zauważyć, że Sąd Administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Nie jest natomiast dopuszczalne przeprowadzanie przez Sąd pierwszej instancji postępowania dowodowego zmierzającego do dokonania ustaleń w sprawie w ogóle i to w takim zakresie, jaki wskazano we wniesionej skardze kasacyjnej.
Stwierdzić trzeba, iż wskazania Sądu zawarte w jego wcześniejszych wyrokach były jednoznaczne i w swoim dobrze pojętym interesie skarżąca winna była podjąć działania zmierzające do wykazania zasadności swego stanowiska przed organami.
Przytoczone wyżej okoliczności wskazują też na brak uchybienia w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji przepisom art. 6 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.
Bezzasadny jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący "naruszenia art. 18 ust. 4 oraz art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dn.14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003r. z późn. zm.), przez ich błędną wykładnię".
Zauważyć trzeba, że błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, tymczasem autor kasacji błąd wykładni upatruje w błędnych jego zdaniem ustaleniach przyjętych za postawę orzekania w sprawie. Dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, czy też wadliwa ocenia materiału zgromadzonego w aktach sprawy, do czego nawiązano w uzasadnieniu kasacji nie może być zwalczana w postępowaniu kasacyjnym zarzutem naruszenia prawa materialnego.
Skoro więc przyjęte ustalenia faktyczne nie pozwalały na uwzględnienie wniosku skarżącej i wydanie decyzji w oparciu o art. 18 ust. 4 czy też o art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dn.14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie można zarzucić zaskarżonemu wyrokowi "błędnej wykładni" tych przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI