I OSK 1952/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. G. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym). Głównym argumentem było twierdzenie, że po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została wyeliminowana. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że przepisy przejściowe (art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym) nakazują stosowanie dotychczasowych przepisów do wniosków złożonych do 31 grudnia 2023 r. Ponieważ wniosek został złożony we wrześniu 2023 r., zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym do końca 2023 r. było prawidłowe. Sąd podkreślił, że zmiana stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r. nie miała zastosowania do tej sprawy. Ponadto, NSA odniósł się do uchwały siedmiu sędziów NSA (sygn. akt I OPS 2/22), która potwierdziła, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, jest legitymowanie się przez współmałżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej sprawie ojciec skarżącego pozostawał w związku małżeńskim, a jego żona nie posiadała takiego orzeczenia, co stanowiło przesłankę negatywną do przyznania świadczenia. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych są niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym oraz stosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście orzecznictwa NSA (uchwała I OPS 2/22).
Dotyczy spraw, w których wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożono przed 1 stycznia 2024 r. oraz sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzona ustawą o świadczeniu wspierającym od 1 stycznia 2024 r. wpływa na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w sprawach, w których wniosek został złożony przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe ustawy o świadczeniu wspierającym (art. 63 ust. 1) nakazują stosowanie dotychczasowych przepisów do wniosków złożonych do 31 grudnia 2023 r.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe jasno regulują stosowanie prawa w czasie, co oznacza, że wnioski złożone przed 1 stycznia 2024 r. podlegają przepisom obowiązującym do tej daty, nawet jeśli od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie nowe regulacje.
Czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne może je otrzymać, jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni przepisów dokonanej przez uchwałę siedmiu sędziów NSA (I OPS 2/22), która jednoznacznie wskazuje, że brak znaczącego stopnia niepełnosprawności współmałżonka jest przesłanką negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek.
Czy organ administracji ma obowiązek informowania strony o każdej zmianie przepisów prawa w trakcie postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie ma obowiązku informowania strony o każdej zmianie przepisów prawa. Zasada zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) nie nakłada takiego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zasada zaufania obejmuje m.in. życzliwą interpretację pism, wyjaśnianie wątpliwości czy informowanie o przeszkodach, ale nie bieżące pouczanie o zmianach prawnych. Ponadto, nawet gdyby organ poinformował o zmianie, nie miałoby to wpływu na sprawę, jeśli wniosek podlegał przepisom dotychczasowym.
Przepisy (20)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 2 § pkt 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.w.s.p.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 67 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 71 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia norm przez organy I i II instancji, w tym braku weryfikacji, czy wnioskodawca jest jedyną osobą mogącą zapewnić opiekę. • Naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji (art. 8 k.p.a.) poprzez brak przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2024 r., mimo wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym. • Naruszenie prawa materialnego (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie przyznania świadczenia, gdy wnioskodawca jest jedyną osobą mogącą zapewnić opiekę. • Naruszenie prawa materialnego (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w.) poprzez zastosowanie przepisów, które nie obowiązywały w dacie orzekania, co uniemożliwiło przyznanie świadczenia od stycznia 2024 r.
Godne uwagi sformułowania
ww. u.ś.w. zawiera przepisy intertemporalne, na podstawie których rozstrzygać należy o uprawnieniach osób, które nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. • zasada zaufania obywateli do organów władzy publicznej (...) już co do zasady nie ma obowiązku informowania strony o każdorazowej zmianie przepisów prawa • za zbędne należało uznać dokonywanie dodatkowych ustaleń faktycznych co do tego, czy skarżący – z uwagi m.in. na aktywność zawodową swojej matki - był lub nie jedyną osobą mogącą zapewnić opiekę niepełnosprawnemu ojcu.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym oraz stosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście orzecznictwa NSA (uchwała I OPS 2/22)."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożono przed 1 stycznia 2024 r. oraz sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii świadczeń socjalnych i zmian prawnych, co jest istotne dla wielu obywateli. Wyjaśnia złożone przepisy przejściowe i ich praktyczne zastosowanie.
“Zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych od 2024: Czy nowe przepisy obejmą Twoją sprawę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.