I OSK 1951/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-10-18
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymires iudicatapowaga rzeczy osądzonejodrzucenie skargiskarga kasacyjnasłużba cywilnakonkurspostanowienieuchylenie

NSA uchylił postanowienie WSA odrzucające skargę kasacyjną, uznając, że prawomocne odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie stanowi powagi rzeczy osądzonej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej, powołując się na wcześniejsze prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu niewyczerpania środków odwoławczych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że prawomocne odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie skutkuje powagą rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ sprawa nie została merytorycznie osądzona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Szefa Służby Cywilnej. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na zasadzie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), wskazując na swoje wcześniejsze prawomocne postanowienie z 2006 r., którym odrzucono poprzednią skargę skarżącego z powodu niewyczerpania środków odwoławczych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., skarga jest odrzucana, gdy sprawa została już prawomocnie osądzona. Jednakże, orzecznictwo i doktryna wskazują, że prawomocne odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie stanowi powagi rzeczy osądzonej, gdyż sąd nie rozpoznawał sprawy co do jej istoty. Tylko orzeczenia merytoryczne (wyroki) mogą korzystać z powagi rzeczy osądzonej. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA, uznając, że sprawa nie została prawomocnie osądzona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocne odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie stanowi powagi rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) dotyczy sytuacji, gdy sprawa została już prawomocnie osądzona co do istoty. Prawomocne odrzucenie skargi oznacza jedynie, że sąd nie rozpoznał sprawy z powodu jej niedopuszczalności, a nie że została ona merytorycznie rozstrzygnięta. Tylko orzeczenia merytoryczne, czyli wyroki, mogą korzystać z powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Prawomocne odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie stanowi powagi rzeczy osądzonej.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne odrzucenie skargi z przyczyn formalnych nie stanowi powagi rzeczy osądzonej. Tylko wyroki rozstrzygające sprawę co do istoty mogą korzystać z powagi rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne osądzenie sprawy wyczerpuje dyspozycję art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można przyjmować, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi powagę rzeczy osądzonej mogą mieć tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc tylko wyroki Żadne prawomocne postanowienie sadu nie ma powagi rzeczy osądzonej.

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście odrzucenia skargi z przyczyn formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia skargi z powodu niewyczerpania środków odwoławczych, ale zasada jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą powagi rzeczy osądzonej, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak sąd koryguje błędne zastosowanie tej zasady przez sąd niższej instancji.

Czy odrzucenie skargi to już koniec drogi? NSA wyjaśnia, czym jest powaga rzeczy osądzonej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1951/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 83/12 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-01-27
Skarżony organ
Szef Służby Cywilnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art.58 §1 pkt 4, art.185 § 1 w zw. z art.182 §1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 83/12 o odrzuceniu skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 83/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r. była już przedmiotem skargi A. S. Powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił bowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1739/05 jako niedopuszczalną.
W ocenie Sądu I instancji prawomocne osądzenie sprawy wyczerpuje dyspozycję art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", który powołuje zasadę postępowania res iudicata czyli powagę rzeczy osądzonej.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. S., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sprawie niniejszej zachodzi przesłanka powagi rzeczy osądzonej (stąd ponowna skarga skarżącego podlega odrzuceniu), pomimo tego, że wcześniejsza skarga nie została w ogóle osądzona (jedynie zbadano ją pod kątem formalnym).
W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) ma miejsce tylko wtedy, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została prawomocnie osądzona, a więc iż wcześniej tę sprawę rozstrzygnięto wyrokiem. W niniejszej sprawie poprzednią sprawę skarżącego rozstrzygnięto nie wyrokiem ale postanowieniem. Tak więc sprawa ta nie została osądzona, a jedynie zbadana pod kątem formalnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Służby Cywilnej wniósł o jej odrzucenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych powstałym na tle powyższego przepisu zwrócono uwagę, iż nie można przyjmować, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi (J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 176-177). Wyrażono także pogląd, iż powagę rzeczy osądzonej mogą mieć tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc tylko wyroki. Tylko wyrok bowiem zawiera ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Żadne prawomocne postanowienie sadu nie ma powagi rzeczy osądzonej. Dotyczy to również postanowień kończących postępowanie sądowe tj. postanowień odrzucających skargę i umarzających postępowanie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II GZ 28/11).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę A. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1739/05. Postanowieniem tym odrzucono skargę A. S. wobec niewyczerpania wszystkich środków odwoławczych. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2006 r. nie będzie korzystać z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Jak trafnie bowiem podniesiono w skardze kasacyjnej w sprawie nie doszło w ogóle do rozpoznania skargi a tym bardziej prawomocnego osądzenia sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI