I OSK 1938/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-07-28
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształceniezaświadczeniebudynek wielorodzinnylokale mieszkalnelokale usługoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego we własność, uznając, że budynek nie spełniał kryteriów budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność gruntu zabudowanego budynkiem wielorodzinnym. Skarżący argumentował, że co najmniej połowa lokali to lokale mieszkalne i powinien być objęty ustawą. NSA oddalił skargę, wskazując, że organy nie miały obowiązku prowadzenia pełnego postępowania dowodowego w trybie wydawania zaświadczenia i że budynek nie spełniał kryteriów budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a mógł być uznany za budynek zamieszkania zbiorowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych (k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego (ustawy o przekształceniu) przez błędną wykładnię art. 1 ust. 2 pkt 2. Argumentował, że budynek spełniał kryterium co najmniej połowy lokali mieszkalnych i powinien być przekształcony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że instytucja zaświadczenia ogranicza możliwość prowadzenia pełnego postępowania dowodowego, a organy nie miały obowiązku ustalania stanu faktycznego w pełnym zakresie. Ponadto, NSA uznał, że budynek nie spełniał kryteriów budynku mieszkalnego wielorodzinnego w rozumieniu ustawy, a okoliczności związane z krótkoterminowym wynajmem apartamentów mogły wskazywać na przeznaczenie budynku do zamieszkania zbiorowego, a nie typowo mieszkalnego. Sąd podkreślił, że kluczowa jest liczba lokali mieszkalnych, a nie ich powierzchnia, a w tym przypadku brak było jasności co do liczby lokali usługowych i mieszkalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie można jednoznacznie ustalić, że co najmniej połowa lokali stanowią lokale mieszkalne, a okoliczności wskazują na przeznaczenie budynku do zamieszkania zbiorowego, a nie typowo mieszkalnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy nie miały obowiązku prowadzenia pełnego postępowania dowodowego w trybie wydawania zaświadczenia. Podkreślono, że kluczowe jest kryterium liczby lokali mieszkalnych, a nie ich powierzchni, a w przypadku wątpliwości co do przeznaczenia budynku (mieszkalne vs. zbiorowego zamieszkania) i braku możliwości jednoznacznego ustalenia proporcji lokali, odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.u.w. art. 1 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 217

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 55 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek nie spełniał kryteriów budynku mieszkalnego wielorodzinnego w rozumieniu ustawy, a okoliczności wskazywały na przeznaczenie do zamieszkania zbiorowego. Organy nie miały obowiązku prowadzenia pełnego postępowania dowodowego w trybie wydawania zaświadczenia. Brak możliwości jednoznacznego ustalenia proporcji lokali mieszkalnych i usługowych w budynku.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego organ w takim przypadku, zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające jedynie w koniecznym zakresie nie należą natomiast do niej inne rodzaje budynków, w tym budynki zamieszkania zbiorowego

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Agnieszka Miernik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność, zakres postępowania przy wydawaniu zaświadczeń, definicja budynku mieszkalnego wielorodzinnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście instytucji zaświadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu właścicieli nieruchomości – przekształcenia użytkowania wieczystego we własność. Wyjaśnia ograniczenia trybu wydawania zaświadczeń i kryteria kwalifikacji budynku.

Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność: kiedy budynek wielorodzinny nie kwalifikuje się do przekształcenia?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1938/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Elżbieta Kremer
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Gl 187/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-06-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 182 § 2 i 3, art. 184, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2040
art. 1 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 187/21 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 8 grudnia 2020 r. nr SKO.I-427/4884/146/2020 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 czerwca 2021 r., II SA/Gl 187/21, oddalił skargę M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 8 grudnia 2020 r. nr SKO.I-427/4884/146/2020 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Bielska-Białej z 5 listopada 2020 r. znak NR.6826.163.2020.MB1 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) przez oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, w wyniku błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób właściwy z uwzględnieniem dostępnej dokumentacji, oparcia się przez organ na zgromadzonych dowodach i prawidłowej ich ocenie, podczas gdy organy administracji nie podjęły w niniejszej sprawie niezbędnych czynności w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dopuszczając się niewyczerpującego zebrania i nierozpatrzenia całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienia stanu faktycznego zaistniałego w sprawie;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2040 ze zm.; dalej: u.p.p.u.w.) przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem przez Sąd I instancji brakiem możliwości zastosowania ww. przepisu w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, a w konsekwencji naruszeniem interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu zaświadczenia, podczas gdy skarżący uzasadnił swe stanowisko w przedmiocie wydania zaświadczenia tym, że ww. przepis odnosi się do konkretnego wyodrębnionego lokalu, w którym to skarżący zamieszkuje, a nie do całego budynku wielorodzinnego, o czym jest mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie wydaje się natomiast, gdy fakt powstania takich skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać (W. Chróścielewski (w:) W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie, 2011, s. 267, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1148/10,). Skarżący kasacyjnie stwierdził, że przedstawił niezbity i niepodważalny dowód w postaci zaświadczenia o przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy, wydanego 12 kwietnia 2019 r. przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, z którego treści "dane techniczne" jednoznacznie i jasno wynika, że dokonano odbioru samodzielnych lokali mieszkalnych, tj. 12 mieszkań o pow. 755,00 m2, czego jednak organ, zgodnie z art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego nie uwzględnił, a Sąd I nie dostrzegł. Ponadto, Sąd I instancji nie uwzględnił, że postępowanie wyjaśniające organu I instancji zostało przeprowadzone nierzetelnie, o czym w jednym z postanowień uchylających rozstrzygnięcie organu I instancji wypowiedziało się Kolegium w toku przedmiotowego postępowania. Wobec tego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji błędnie uznał, że organy nie naruszyły art. 7, 77, 80 k.p.a., podczas gdy dokonały niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśniły stanu faktycznego w sprawie. Organ I Instancji zarzucał skarżącemu, że od czasu ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości z usługowej na mieszkalną. Skarżący stwierdził jednoznacznie w oparciu o obowiązujący stan prawny, że na potrzeby niniejszego postępowania nie było i nie ma takiej konieczności z racji spełnienia przesłanek ustawowych, a organ przy interpretacji powyższych przepisów nie wziął pod uwagę dokumentacji projektowej budynku, która stanowiła załącznik do umowy oddania gruntu w wieczyste użytkowanie i umowę sprzedaży, tj. akt notarialny z [...] r., rep. A nr [...], a z której jednoznacznie wynika, że 75% liczby wszystkich lokali w budynku wielorodzinnym stanowią lokale mieszkalne, co stanowi poważne naruszenie przepisów prawa procesowego. Na str. 15-16 projektu budowlano-wykonawczego w pkt. 16 "Zestawienie powierzchni i kubatur" znajdują się powierzchnie poszczególnych kondygnacji i lokali. Skarżący kasacyjnie podał również, że remont budynku został wykonany przez niego (bez zmian) w oparciu o projekt konserwatorski, który był częścią umowy o przekazaniu budynku. Z projektu jednoznacznie wynikała powierzchnia całkowita budynku, powierzchnia lokali mieszkalnych i użytkowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji błędnie zarzucił skarżącemu, powołując się na stan faktyczny samodzielnie ustalony przez organy, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w tymże budynku wielorodzinnym polegającą na wynajmie nieruchomości. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że na parterze budynku jest prowadzona działalność gospodarcza – kawiarnia i zgłoszenie dodatkowego miejsca wykonywania działalności w CEIDG pod tym adresem dotyczy właśnie prowadzonej kawiarni, a nie jak błędnie uznały organy – drugiej części, mieszkalnej. Skarżący kasacyjnie wskazał również, że na str. 7 skargi oświadczył, że "lokale na dzień 1 stycznia 2019 r. jak i obecnie pozostają niezamieszkałe", co potwierdza tylko stan faktyczny, że nie są przedmiotem obrotu w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, a ponadto są niezamieszkałe. Skarżący kasacyjnie podniósł także, że niejednokrotnie ma miejsce taka sytuacja, że osoba fizyczna może próbować wynająć jedno ze swoich mieszkań jeżeli popada np. w niedostatek. Umieszczenie banerów czy udostępnienie reklamy w gazecie w żadnym wypadku nie przesądza o prowadzeniu działalności gospodarczej w tym zakresie, co więcej nie zmienia w żaden sposób przeznaczeniu lokalu mieszkalnego. Powyższe rozumowanie Sądu I instancji jest przejawem naruszenia art. 7 k.p.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie błędna ocena stanu faktycznego dokonana przez Sąd I instancji doprowadziła do niewłaściwej kwalifikacji prawnego przeznaczenia niniejszej nieruchomości jak i sposobu korzystania z niej. Tym samym Sąd I instancji podjął rozstrzygnięcie, które rażąco godzi w interes obywatela.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący kasacyjnie wskazał, że z treści księgi wieczystej prowadzonej dla niniejszej nieruchomości wynika, iż grunt stanowi B-tereny mieszkaniowe, a budynek posadowiony na gruncie jest budynkiem mieszkalnym w 75% i takie, zgodnie z treścią księgi, jest jego prawne przeznaczenie. Ponadto zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym przedmiotowy budynek jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe. Sąd I instancji, powołując się na przepisy u.p.p.u.w. stwierdził, że w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi ustawodawca uzależnia wystąpienie skutków przewidzianych w ustawie od tego czy co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie skarżący powyższą przesłankę spełnia – przyjęcie przesłanki, iż fakt zabudowy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę lokali stanowią lokale mieszkalne oznacza, że przekształcenie będzie następowało w przypadku, gdy budynki te będą wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem, jedynie w części na cele inne niż mieszkalne. Decydujące więc znaczenie powinna mieć przeważająca funkcja mieszkalna budynku, a przepisy u.p.p.u.w. nie określają w jakiej kombinacji ma występować owa funkcjonalność lokali: czy mieszkalno-usługowa czy usługowo-mieszkalna. W niniejszej sprawie zgodnie z przepisami u.p.p.u.w. wyznacznikiem jest zdanie, że "co najmniej połowę lokali stanowią lokale mieszkalne". Ustawodawca celowo nie odniósł się do proporcji powierzchni użytkowych lokali mieszkalnych i niemieszkalnych, ale do przewagi liczby pomieszczeń mieszkalnych, które mogą być dowolnie wyodrębniane i dzielone. Mogą być to np. 3 lokale mieszkalne o łącznej powierzchni 80m i 2 lokale niemieszkalne o powierzchni np. 300m. Ustawodawca odwołuje się jednakże do zagadnienia zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli np. w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych (wielolokalowych), nie określając jednak i nie precyzując, czy przekształcenie może dotyczyć tylko jednego lokalu dla jednej osoby, czy też jedna osoba może mieć prawo przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności do większej ilości lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Przepisy nie zabraniają przecież zamieszkiwania w różnych miejscach w różnym czasie. Interpretacja i wykładnia przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w. dokonana przez Sąd I instancji jest zatem niedopuszczalna i sprzeczna z prawem. Ponadto stosownie do art. 13 ust. 1 u.p.p.u.w., jeżeli budynek mieszkalny spełniający kryterium określone w art. 1 ust. 2 oddany zostanie do użytkowania po dniu 1 stycznia 2019 r., prawo użytkowania wieczystego przekształci się w prawo własności dopiero z dniem oddania tego budynku do użytkowania. Do wykładni pojęcia "oddania budynku mieszkalnego do użytkowania" ustawodawca delegował przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy przed przystąpieniem do użytkowania m.in. budynku mieszkalnego wielorodzinnego należy uzyskać stosowną decyzję organu nadzoru budowlanego, czyli decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Przepis ten aktualnie nie określa innych kryteriów, jakie powinno spełniać to rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ związany jest wydaną przez siebie decyzją od chwili jej doręczenia. W konsekwencji z "uzyskaniem decyzji" na gruncie art. 55 ustawy – Prawo budowlane należy wiązać moment jej wejścia do obrotu prawnego. Nie może zatem budzić wątpliwości, że z pojęciem "oddania budynku do użytkowania" utożsamiać należy doręczenie inwestorowi decyzji właściwego miejscowo organu nadzoru budowlanego, wydanej na podstawie art. 55 ustawy – Prawo budowlane. Tym samym dla skarżącego zrozumiałym jest, że jeżeli 1 stycznia 2019 r. grunty byłyby zabudowane na inne cele niż mieszkaniowe albo nie spełniały powyższych kryteriów (przesłanki art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w.) to przekształcenie z mocy prawa by nie nastąpiło.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Nie uzasadnia uchylenia wyroku zarzut naruszenia prawa materialnego art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w. przez błędną wykładnię. Zarzut ten został wadliwie skonstruowany, albowiem uznanie, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, w którym co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne nie jest konsekwencją wykładni prawa, lecz jego zastosowania w konkretnym przypadku (kwalifikacji prawnej stanu faktycznego). Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni wymaga wskazania naruszonych przez Sąd dyrektyw interpretacyjnych, określenia, na czym polega wadliwość nadanego przepisowi rozumienia, jak też podania, jakie dyrektywy powinny znaleźć w sprawie zastosowanie i jakie powinno być prawidłowe rozumienie przepisu. Takiej argumentacji skarga kasacyjna nie zawiera. Kwestia kwalifikacji prawnej stanu faktycznego ma związek nie z etapem wykładni prawa, lecz subsumpcji, dotyczy zatem problemu stosowania prawa (łączenia konsekwencji prawnych ze stanem faktycznym). Postawiony zarzut dotyczy zatem w istocie drugiej z form naruszenia prawa materialnego, o jakich mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a mianowicie niewłaściwego zastosowania. Skoro nie podważono w sprawie wykładni prawa materialnego, skutek niewłaściwego zastosowania może być rozważany w kategoriach braku korelacji między określonymi przesłankami, a stanem faktycznym, skuteczność zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zależy zatem od skuteczności zarzutów dotyczących przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych.
Nie znajdują potwierdzenia zarzuty wadliwej oceny przez Sąd I instancji przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 7, 77 i 80 k.p.a. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że przepis art. 77 k.p.a. ma złożoną strukturę, zawiera kilka różnych norm prawnych. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej oznacza, że nie może on ich samodzielnie formułować i uzasadniać. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na art. 77 § 1 k.p.a., w takim też zakresie zarzut dotyczący tego przepisu podlega rozpoznaniu.
Regulując sposób potwierdzenia skutku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ustawodawca posłużył się instytucją zaświadczenia, która ma określony charakter i cechy, a uregulowana została w art. 217 i 218 k.p.a. W piśmiennictwie dotyczącym ustawy zwraca się uwagę, że to rozwiązanie nie jest satysfakcjonujące, jest to konstrukcja wadliwa i bardziej prawidłowe byłoby zastosowanie konstrukcji deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, co między innymi umożliwiałoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie. Natomiast ustawodawca wyraźnie wskazał, że przekształcenie następuje z mocy samej ustawy, a potwierdzeniem tego faktu jest zaświadczenie (tak Ł. Sanakiewicz [w:] Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Warszawa 2019, art. 4).
Posłużenie się instytucją zaświadczenia rodzi konsekwencje dla możliwości czynienia przez organ ustaleń faktycznych. Jakkolwiek z art. 1 u.p.p.u.w. wynika szereg przesłanek warunkujących wystąpienie skutku w postaci przekształcenia, w jej przepisach nie wskazano, na jakiej podstawie organ wydający zaświadczenie powinien ustalić stan faktyczny i stan prawny w konkretnym przypadku przed wydaniem zaświadczenia. Ze względu na przyjętą w ustawie konstrukcję organ przed wydaniem zaświadczenia nie prowadzi postępowania administracyjnego obejmującego postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Organ w takim przypadku, zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające jedynie w koniecznym zakresie (zob. Ł. Sanakiewicz [w:] Przekształcenie..., op. cit., art. 4). Ma ono charakter uproszczony, co sprawia, że nie można w nim stosować zasady dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wydanie zaświadczenia następuje zatem z zasady w przypadkach bezspornych oraz takich, w których zaistnienie przesłanek przekształcenia da się ustalić w oparciu o ograniczone, uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Jeżeli wątpliwości co do stanu faktycznego i w konsekwencji co do zaistnienia skutku przekształcenia z mocy prawa nie dają się usunąć w takim uproszczonym postępowaniu, w tym w o oparciu o dane wynikające z rejestrów i ewidencji, potwierdzenie skutku przekształcenia nie może nastąpić w trybie administracyjnym przez wydanie zaświadczenia.
W rozpoznawanej sprawie organy nie miały zatem obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego zbierania całego materiału dowodowego i dopiero na tej podstawie stwierdzania, czy grunt jest zabudowany budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym spełniającym kryteria, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, powołany przepis nakazuje brać pod uwagę stosunek liczby lokali stanowiących lokale mieszkalne do liczby lokali innego rodzaju. Skoro w budynku, w którym przewidziano lokale usługowe, nie określono ich liczby, to już z tego powodu ustalenie przesłanki z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w. nie było możliwe do potwierdzenia, przepis ten nie umożliwia innego wyznaczenia proporcji między lokalami mieszkalnymi i innymi. Z tego też powodu powoływanie się skarżącego na fakt zamieszkiwania w jednym w lokali nie ma żadnego znaczenia, nie rozstrzyga bowiem powyższej kwestii. Przekształceniu podlega prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego określonymi budynkami, a nie ewentualnego udziału w gruncie związanego z lokalem (choć w sprawie taka sytuacja też nie miała miejsca, albowiem wskazywano, że nie doszło do wyodrębnienia poszczególnych lokali mieszkalnych jako odrębnych nieruchomości).
Uzasadnione są także wątpliwości organów co do samego istnienia w budynku lokali mieszkalnych w rozumieniu ustawy. Zasadnie w tym zakresie Sąd I instancji powołał się na cele zadeklarowane przez projektodawcę w projekcie ustawy. Pozwalają one przyjąć, że przekształceniu podlegają budynki mieszkalne wielorodzinne, służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a nie budynki służące innym celom, w których zamieszkiwanie ma charakter okresowy. Ustawa posługuje się kategorią budynków mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych. Są to kategorie prawne, budynki mające służyć takim celom powinny cechować się określonymi parametrami. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki różnego przeznaczenia regulują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225) i z tego powodu zasadne jest odwołanie się do przyjętych w nim rodzajów budynków. Zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia, budynki mieszkalne wielorodzinne i budynki mieszkalne jednorodzinne tworzą kategorię budynków mieszkalnych. Nie należą natomiast do niej inne rodzaje budynków, w tym budynki zamieszania zbiorowego, przez które zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny. Ujawnione okoliczności związane z oferowanymi przez skarżącego usługami krótkoterminowego wynajmu apartamentów zasadnie zostały uznane za przeszkodę do przyjęcia, że bezspornie grunt jest zabudowany budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Materiał zgromadzony został oceniony zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego. Wątpliwości tej w uproszczonym postępowaniu wyjaśniającym nie dało się usunąć. Skarga kasacyjna również nie wskazuje na żadne dokumenty, które mogłyby potwierdzić, że budynek ma charakter budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a nie budynku zamieszkania zbiorowego, przeznaczonego do okresowego pobytu ludzi.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie doszło też do niewłaściwego zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 2 u.p.p.u.w., a oddalenie skargi nie narusza art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI