Orzeczenie · 2023-04-05

I OSK 1934/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-04-05
NSAAdministracyjneWysokansa
przewlekłość postępowanianiewykonanie wyrokugrzywnasuma pieniężnanieruchomości dekretowePrezydent Miasta Stołecznego Warszawyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizadośćuczynieniepaństwo prawa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził rażące naruszenie prawa przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w związku z niewykonaniem wyroku z 2015 r. WSA wymierzył organowi grzywnę w wysokości 13 000 zł oraz przyznał skarżącym sumę pieniężną po 7 000 zł dla każdego. Skarżący kasacyjnie domagali się podwyższenia grzywny i sumy pieniężnej, argumentując, że organ od lat ignoruje wyroki sądowe. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał, że przepisy dotyczące grzywny i sumy pieniężnej (art. 154 ppsa) mają charakter materialnoprawny. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że grzywna w wysokości 13 000 zł spełni funkcję represyjną i dyscyplinującą, mimo że organ wielokrotnie nie wykonywał wyroków. Jednakże NSA podzielił zarzut dotyczący niewystarczającej wysokości sumy pieniężnej, przyznając skarżącym po 10 000 zł, uznając, że kwota 7 000 zł była zbyt niska i niewspółmierna do uporczywej bezczynności organu, która trwała od 2015 roku. NSA podkreślił, że taka sytuacja narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa oraz standardy międzynarodowe dotyczące przewlekłości postępowań.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Egzekwowanie wyroków sądów administracyjnych, sankcje za bezczynność organów, interpretacja przepisów dotyczących grzywny i sumy pieniężnej (art. 154 ppsa), znaczenie funkcji kompensacyjnej sumy pieniężnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wieloletniej bezczynności organu w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości warszawskie, co może ograniczać bezpośrednie stosowanie niektórych argumentów w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wysokość grzywny wymierzonej organowi za niewykonanie wyroku sądowego jest adekwatna do stopnia naruszenia prawa i przewlekłości postępowania?

Odpowiedź sądu

Tak, grzywna w wysokości 13 000 zł jest adekwatna, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter spraw dotyczących nieruchomości warszawskich i prowadzenie wielu takich postępowań przez organ, mimo że była to już kolejna grzywna.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że grzywna spełni funkcję represyjną i dyscyplinującą, mimo że organ wielokrotnie nie wykonywał wyroków. Zwiększenie jej wysokości w stosunku do poprzednich orzeczeń było uzasadnione.

Czy wysokość sumy pieniężnej przyznanej skarżącemu od organu za niewykonanie wyroku sądowego jest wystarczająca jako rekompensata za przewlekłość postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, suma pieniężna w wysokości 7 000 zł dla każdego skarżącego jest zbyt niska i niewspółmierna do uporczywej bezczynności organu trwającej od 2015 roku.

Uzasadnienie

NSA uznał, że suma pieniężna ma funkcję kompensacyjną i powinna stanowić zauważalną rekompensatę za uporczywą bezczynność organu, która narusza zasadę zaufania do państwa i prawa.

Czy przepisy art. 154 § 1-7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią prawo materialne czy procesowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te, mimo że zamieszczone w ustawie proceduralnej, mają charakter prawa materialnego.

Uzasadnienie

Ugruntowane stanowisko NSA wskazuje, że przepisy te regulują sankcje za niewykonanie wyroku, co należy do sfery prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA w Warszawie został uchylony w punkcie 3 (dotyczącym przyznanej sumy pieniężnej) i przyznano skarżącym sumę pieniężną w wysokości po 10 000 zł dla każdego. W pozostałej części skarga kasacyjna została oddalona.

Przepisy (11)

Główne

ppsa art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona może wnieść skargę żądając wymierzenia organowi grzywny.

ppsa art. 154 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku oraz stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

ppsa art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Grzywna za niewykonanie wyroku wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

ppsa art. 154 § § 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Pomocnicze

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 215

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

dekret warszawski

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy

rozp. MS art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca wysokość sumy pieniężnej przyznanej skarżącym jako rekompensata za wieloletnią bezczynność organu.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 154 § 1 i 6 ppsa przez wymierzenie grzywny w wysokości 13 000 zł, która miała być niewystarczającą sankcją.

Godne uwagi sformułowania

W demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane niewykonywanie wyroków sądów. • Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. • Świadczy o braku poszanowania prawa przez organy, które same obowiązane są do jego stosowania. • Suma pieniężna ma funkcję kompensacyjną i stanowi swoiste zadośćuczynienie za krzywdę.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Aleksandra Łaskarzewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Egzekwowanie wyroków sądów administracyjnych, sankcje za bezczynność organów, interpretacja przepisów dotyczących grzywny i sumy pieniężnej (art. 154 ppsa), znaczenie funkcji kompensacyjnej sumy pieniężnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wieloletniej bezczynności organu w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości warszawskie, co może ograniczać bezpośrednie stosowanie niektórych argumentów w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałą walkę obywateli o wykonanie wyroku sądu i pokazuje, jak sąd może interweniować, aby wymusić działanie organu, podnosząc sankcje finansowe.

Nawet 10 lat bezczynności organu! Sąd podnosi sankcje za ignorowanie wyroków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst