I OSK 1934/20

I OSK 1934/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Elżbieta Kremer
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Po 1056/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-03-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 121
art. 134 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
art. 37 a ust. 7 i 9
ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Cichecka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1056/19 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 15 października 2019 r. nr SN-III.7534.43.2018.4 w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 12 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1056/19 oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie (dalej: Spółka/skarżąca) na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 15 października 2019 r. nr SN-III.7534.43.2018.4, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Gnieźnieńskiego z 30 kwietnia 2018 r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość, którą Skarb Państwa nabył z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. na podstawie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (ówcześnie: Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm., dalej: u.k.PKP). Podstawą prawną decyzji odszkodowawczej był przepis art. 37a ust. 7, 8 i 9 u.k.PKP oraz art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1a i art. 134 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., dalej: u.g.n.).
W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Spółka wniosła także o przeprowadzenie rozprawy.
Sądowi I instancji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 153 w zw. z art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż Sąd rozpatrując skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 15 października 2020 r. nie mógł uwzględnić skargi, gdyż związany był oceną prawną i stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 809/18, którym to wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 22 czerwca 2018 r., w sytuacji gdy rozstrzygnięcie zawarte w pierwszym wyroku było dla strony korzystne, a jego uzasadnienie nie odnosiło się do wszystkich zarzutów skargi w sposób umożliwiający jednoznaczne ustalenie treści związania, a co za tym idzie Sąd I instancji winien poczynić własne ustalenia, zwłaszcza w zakresie charakteru posiadania nieruchomości przez PKP S.A., okresu tego posiadania oraz przydatności i prawidłowości operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie;
2. art. 145 § 1 pkt. lit. c) i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji naruszenia przez organy administracji w/w przepisów postępowania, polegającego na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a co za tym idzie zaniechaniu wyczerpującego zebrania dowodów w sprawie, a także braku rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sposób wszechstronny i kompletny, w szczególności zaś brak dokonania właściwej oceny operatu szacunkowego, w którym nie uwzględniono dostatecznie wszystkich czynników wpływających na wartość działki (m.in. zagospodarowania terenu torami kolejki wąskotorowej) oraz nie zastosowano metody odtworzeniowej do jej wyceny, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych w oparciu o niespójny i nielogiczny operat;
3. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, ograniczając się w dużej mierze do powołania na treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną postępowania sądowoadministracyjnego.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.
1. art. 134 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 37a ust. 7 i 9 u.k.PKP przez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że podstawą ustalania wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie winna być wartość rynkowa nieruchomości (gruntu), w sytuacji gdy z uwagi na rodzaj i charakter wywłaszczanej nieruchomości biegły winien określić jej wartość odtworzeniową i to oddzielnie dla gruntu i oddzielnie do pozostałych części składowych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro wyrok WSA w Poznaniu z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 809/18, uchylający zaskarżoną przez PKP S.A. decyzję Wojewody Wielkopolskiego był korzystny dla strony, zaś niemożliwe jest wniesienie skargi kasacyjnej od samego uzasadnienia wyroku, a strona nie miała interesu prawnego, aby skarżyć korzystne dla niej rozstrzygnięcie, związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oceną prawną dokonaną w uzasadnieniu przez Sąd w wyroku z 31 stycznia 2019 r. dotyczy wyłącznie podstawy i przyczyn uchylenia zaskarżonej decyzji, a nie całej treści tego uzasadnienia.
W ocenie skarżącej kasacyjnie w sprawie występuje negatywna przesłanka wypłaty odszkodowania byłym właścicielom, ponieważ skarżąca faktycznie władała nieruchomością jak właściciel przez cały okres wymagany art. 37a ust. 7 u.k.PKP.
Ponadto skarżąca podniosła, że nawet gdyby uznać, iż zarzuty 2, 3, 7, 8 i 9 skargi nie mogą stanowić podstawy rozważań Sądu I instancji, z uwagi na to, iż o ich niezasadności przesądził już WSA prawomocnym wyrokiem z 31 stycznia 2019 r. (str. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), to nie sposób zgodzić się z tym, iż "związanie prawomocnym orzeczeniem zapadłym w sprawie odnosi się także do zarzutów, które zostały przez sąd rozpatrzone jedynie marginalnie". Jak bowiem wynika ze stanowiska NSA (wyrok w sprawie II OSK 2562/10), z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji ustosunkowując się do większości zarzutów wskazał, iż jest związany oceną prawną dokonaną przez WSA w Poznaniu w wyroku z 31 stycznia 2019 r., nie dokonując w zasadzie własnych ustaleń w sprawie i nie odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego Spółka podtrzymała stanowisko dotyczące niewłaściwego ustalenia przez organ podstaw ustalania wysokości odszkodowania. Błędnie zostało przyjęte w operacie szacunkowym, że podstawę ustalania wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie stanowi wartość rynkowa nieruchomości (gruntu), w sytuacji gdy z uwagi na rodzaj i charakter wywłaszczanej nieruchomości oraz jej historyczny charakter, biegły winien określić jej wartość odtworzeniową. Czynienie podstawą ustaleń wadliwego operatu stanowi naruszenie reguł procedury zawartych w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Spółka zakwestionowała także posłużenie się przez Sąd I instancji argumentem, że w sprawie IV SA/Po 809/18 Sąd nie zakwestionował prawidłowości posłużenia się wartością rynkową, bowiem WSA w Poznaniu w uzasadnieniu tego wyroku jasno wskazał, iż przedwczesne było na ówczesnym etapie odnoszenie się m.in. do zastosowanej metodyki ustalania odszkodowania oraz do jego wysokości. Końcowo Spółka stwierdziła, że opinia biegłego szacująca wysokość odszkodowania nie została doręczona stronie, a tym samym uniemożliwiono jej zgłoszenie do niej zastrzeżeń.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 153 w zw. z art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 p.p.s.a. reguluje podstawy skargi kasacyjnej, skierowany jest zatem do wnoszących ten środek zaskarżenia i ma zastosowanie na etapie następującym po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. Z tych względów Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok, nie mógł tego przepisu naruszyć, albowiem w żadnym zakresie go nie stosował i stosować nie mógł.
Nie doszło też do naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że w sprawie ma miejsce związanie prawomocnym wyrokiem, jakim jest wyrok WSA w Poznaniu z 31 stycznia 2019 r., IV SA/Po 809/18. Prawidłowo też Sąd I instancji rozeznał zakres związania. Wyrok ten uwzględniał skargę Spółki, ale z wyraźnym zastrzeżeniem, że większość jej zarzutów okazała się chybiona. Uchylenie decyzji Wojewody nastąpiło ze względu na zasadność tych zarzutów, które dotyczyły niewyjaśnienia i nierozważenia w sposób należyty przez organ II instancji skutków złożenia wniosku o odszkodowanie wyłącznie przez A.M. – bez udziału (pozostałych) spadkobierców H.M., który był współwłaścicielem przedmiotowej działki nr [..] – a także nieustosunkowania się do stanowiska wyrażonego w tym zakresie przez Spółkę w odwołaniu od decyzji Starosty (zarzut nr 1 i 10 ówczesnej skargi). Zdaniem Sądu, organy powinny były wyjaśnić, czy A.M. składała wniosek z 27 grudnia 2007 r. wyłącznie w imieniu własnym czy także w imieniu, wskazanego w decyzji Wojewody, H.M.., a ściślej – jego spadkobierców, czyli swych dzieci (wybranych lub wszystkich), tj.: M.M., K.W. z d. M., B.P. z d. M. lub G.M. Jeśli zaś okazałoby się, że wniosek został złożony także w imieniu dzieci, to rzeczą organu byłoby także zażądanie od wnioskodawczyni przedłożenia stosownych pełnomocnictw. Zalecenie to w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zostało wykonane, wnioskodawczyni przedłożyła pełnomocnictwa pozostałych osób wskazanych w decyzji jako uprawnione do odszkodowania. Przeciwko tym ustaleniom w skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutów.
Natomiast w wyroku IV SA/Po 809/18 jednoznacznie Sąd przyjął, że PKP S.A. i jej poprzednicy prawni mogli być jedynie posiadaczami zależnymi nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [..], co przesądza, że w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka ustalenia odszkodowania, o której mowa w art. 37a ust. 7 zd. trzecie u.k.PKP. W tym zakresie stanowisko zajęte przez Sąd w prawomocnym wyroku wiąże w sprawie, zasadnie uwzględnił je Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok i nie jest uzasadniona teza skargi kasacyjnej, że w tej kwestii Sąd I instancji powinien poczynić własne ustalenia co do charakteru posiadania nieruchomości przez PKP i okresu tego posiadania. Sąd administracyjny w postępowaniu sądowym co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, możliwe jest wyłącznie przeprowadzenie dowodu w zakresie wskazanym art. 106 § 3 p.p.s.a., w niniejszej sprawie takiego dowodu z dokumentów nie przedstawiono, zaś ocena materiałów zgromadzonych w postępowaniu i wnioski z nich wyprowadzone co do charakteru posiadania działki przez poprzedników prawnych Spółki została w wiążący sposób zawarta w prawomocnym wyroku, wiążącym w sprawie. Fakt, że wyrok ten uwzględniał skargę Spółki w żadnym zakresie nie ograniczał jej w możliwości złożenia skargi kasacyjnej, jeżeli wyrażone w nim oceny prawne były dla Spółki niekorzystne. Jako podmiot korzystający z profesjonalnej obsługi prawnej, Spółka powinna mieć wiedzę, że uprawomocnienie się wyroku spowoduje skutek związania wyrażonymi w nim ocenami prawnymi. Zakres związania bynajmniej nie jest przy tym, wbrew tezie skargi kasacyjnej, wątpliwy. W szczególności, Sąd I instancji nie powołał się na związanie w zakresie dotyczącym ustalonego odszkodowania i w tej części dokonał samodzielnej oceny zarówno decyzji, jak i przeprowadzonego postępowania. Jakkolwiek Sąd I instancji uznał za wiążące również oceny wyrażone jedynie marginalnie, to należy wskazać, że oceny te w wyroku IV SA/Po 809/18 dotyczyły trzech kwestii: daty, na jaką w operacie ustalono stan przedmiotu wyceny, kompetencji rzeczoznawcy do wyboru sposobu wyceny oraz obowiązku doręczenia stronie operatu szacunkowego. Sąd ówcześnie stwierdził, że wbrew twierdzeniom Spółki, stan nieruchomości nie został przyjęty na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej, ale na dzień 1 czerwca 2003 r., czyli datę przewłaszczenia ex lege. Okoliczności te, "marginalnie" rozważone w wyroku prawomocnym, zostały poddane własnej ocenie przez organ odwoławczy, a następnie Sąd I instancji i uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji. Na str. 14 uzasadnienia Sąd I instancji potwierdził, że stan przedmiotu wyceny został ustalony prawidłowo na dzień przewłaszczania ex lege. Sąd I instancji ocenił też operat pod względem przyjętego podejścia i metody szacowania. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. na skutek wadliwego rozeznania przez Sąd I instancji zakresu związania. Kwestia prawidłowości ustalenia odszkodowania była bowiem przedmiotem rozważań Sądu I instancji, co potwierdza uzasadnienie wyroku, w przeważającej mierze poświęcone właśnie prawidłowości operatu.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 37a ust. 7 i 9 u.k.PKP przez ich błędną wykładnię, odnoszony do przyjętej przez rzeczoznawcę metody szacowania. Nie znajduje uzasadnienia teza skargi kasacyjnej, że w odniesieniu do przedmiotu szacowania biegła powinna ustalić wartość odtworzeniową.
Zgodnie z art. 37a ust. 9 u.k.PKP, podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu wedle stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela. Stan gruntu został przez rzeczoznawcę przyjęty prawidłowo na dzień 1 czerwca 2003 r., co potwierdza operat szacunkowy. Wedle ustaleń, na nieruchomości przebiegają tory kolejki wąskotorowej. Prawidłowo w sprawie ustalono, że zagospodarowanie to jest konsekwencją ustanowionej służebności, nakłady związane z realizacją służebności należy zatem traktować jako poczynione po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela, z tego względu, na mocy art. 37a ust. 9 u.k.PKP, nie podlegają one uwzględnieniu przy ustalaniu odszkodowania. Musi przy tym budzić zdziwienie postawa Spółki, która kwestionuje pominięcie przy szacowaniu nieruchomości tego elementu zagospodarowania. Uwzględnienie naniesień i ustalenie za nie odszkodowania byłoby działaniem na finansową niekorzyść Spółki, albowiem oznaczałoby konieczność wypłaty odszkodowania dotychczasowym właścicielom za składniki majątkowe, które powstały w wyniku wykorzystania służebności. Regulacja art. 37a ust. 9 u.k.PKP zapobiega takiej sytuacji i zarzuty podnoszone w tym zakresie nie są uzasadnione. Prawidłowo uznano w sprawie, że szacunkowi podlega wyłącznie nieruchomość gruntowa.
W konsekwencji nie znajduje podstaw twierdzenie Spółki, jakoby odszkodowanie powinno zostać ustalone z zastosowaniem metody odtworzeniowej, a nie wedle wartości rynkowej nieruchomości. Przepis art. 135 u.g.n. ma zastosowanie w przypadku, gdy ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, określa się wówczas jej wartość odtworzeniową (art. 135 ust. 1 u.g.n.).
Po pierwsze, Spółka nie wykazała, z jakich powodów nieruchomość należy do grupy nieruchomości, które nie występują w obrocie. Jak wyżej zwrócono uwagę, szacowaniu nie podlegało torowisko i droga kolejowa, ale nieruchomość gruntowa, odjęta dotychczasowym właścicielom, za którą należy im się odszkodowanie.
Po drugie, zgodnie z art. 135 ust. 2 u.g.n., przy określaniu wartości odtworzeniowej nieruchomości, oddzielnie określa się wartość gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych. Te dwa przepisy zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako podstawa zarzutu. Spółka pominęła natomiast przepis art. 153 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym przy określaniu wartości gruntu stosuje się przepisy art. 134 ust. 2-4 u.g.n. Są to przepisy regulujące podstawę ustalenia odszkodowania wedle wartości rynkowej, wartość odtworzeniową gruntu określa się zatem tak, jak jego wartość rynkową. Skoro w sprawie brak podstaw do ustalenia odszkodowania za naniesienia na gruncie i oszacowaniu podlegała wyłącznie nieruchomość gruntowa, to nie doszło do naruszenia art. 135 ust. 1 i 2 u.g.n. W oparciu o art. 135 ust. 3 u.g.n., przy wycenie wartości nieruchomości gruntowej, także przy ustalaniu wartości odtworzeniowej, zastosowanie znajdują przepisy art. 134 ust. 2-4 u.g.n. Ze względu na powyższe, pozbawione podstaw są zarzuty naruszenia art. 134 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 u.g.n. Szacowano wyłącznie grunt, z zastosowaniem standardów wskazanych w art. 134 ust. 2-4 u.g.n., a także przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 555, dalej: rozporządzenie). Przepisy rozporządzenia w § 37 pkt 1 wprost stanowią, że przepisy § 36 ust. 1-4 tego rozporządzenia stosuje się odpowiednio przy określaniu wartości nieruchomości przeznaczonych, wydzielonych, nabywanych, zajętych lub przejętych pod linie kolejowe, a w szczególności przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 37a ust. 1 u.k.PKP. Przeciwko zastosowanym przepisom art. 134 ust. 2-4 u.g.n. oraz § 37 pkt 1 i § 36 ust. 1-4 rozporządzenia nie postawiono w skardze kasacyjnej zarzutów, a to te przepisy stanowiły podstawę wyceny.
Wobec powyższego nie są skuteczne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt. lit. c) i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Prawidłowości operatu szacunkowego nie da się podważać wyłącznie zarzutami naruszenia przepisów postępowania, regulujących postępowanie dowodowe, bez uprzedniego skutecznego podważenia zastosowanych przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że ocena operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie jest prawidłowa, albowiem nie narusza on przepisów regulujących szacowanie nieruchomości gruntowych zajętych pod linie kolejowe w trybie art. 37a ust. 1 u.k.PKP. Rozważania w tym zakresie są zawarte w wyroku Sądu I instancji, nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że wadliwie Sąd ograniczył się do przyjęcia związania oceną wyrażoną w prawomocnym, uprzednio wydanym wyroku. Sąd I instancji dostrzegł, że kwestia wysokości odszkodowania nie została objęta wiążącą oceną, wobec czego przeprowadził zarówno analizę podstaw prawnych sporządzenia operatu, jak i ocenił stanowisko organów co do jego prawidłowości. Skoro nie podważono zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, ocena materiału dowodowego sprawy przez Sąd I instancji, w szczególności sporządzonego operatu również nie została skutecznie zakwestionowana. Argumenty uzasadnienia skargi kasacyjnej są w tym zakresie ogólnikowe i pozbawione koniecznej konkretności, umożliwiającej ich merytoryczne rozważenie. W toku postępowania organy administracji obu instancji informowały stronę skarżącą o toczącym się postępowaniu oraz zgromadzonym materiale dowodowym, Spółka miała zatem możliwość przedstawienia swojego stanowiska i zwalczania stanowiska przyjętego przez organy, w tym możliwość kwestionowania operatu szacunkowego, w szczególności przez poddanie go weryfikacji organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Zarzut, że Spółka została pozbawiona praw procesowych ze względu na zaniechanie doręczenia jej operatu, nie znajduje potwierdzenia. Po pierwsze, nie wskazano żadnego przepisu szczególnego, z którego wynikałby dla organu obowiązek doręczenia stronie postępowania odszkodowawczego operatu szacunkowego. Po drugie, nie postawiono zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a.
Nie uzasadnia zatem uwzględnienia skargi również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut taki może być samodzielnie skutecznie postawiony zasadniczo w dwóch przypadkach: gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09) i gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie. Żaden z tych dwóch przypadków w sprawie nie zachodzi. Jak już wyżej zostało wyjaśnione, w odniesieniu do kwestii prawidłowości operatu i wysokości ustalonego odszkodowania Sąd I instancji nie przyjął związania na podstawie art. 153 p.p.s.a. i przeprowadził kontrolę decyzji, rozważając zarówno zastosowaną podstawę prawną, jak i prawidłowość ustaleń faktycznych.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.