I OSK 1932/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.K. i M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący kasacyjnie zarzucili sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie zarzutu naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 k.p.a., co miało skutkować naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. i brakiem pełnej kontroli zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 145a k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie zaszły przesłanki uchylenia decyzji z 2009 r. i 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty te nie są uzasadnione. Kluczową kwestią było zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. (sygn. P 38/11), który orzekł o niezgodności art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w określonym zakresie. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma ściśle określone granice i nie służy do pełnej merytorycznej kontroli decyzji. W niniejszej sprawie, decyzja Wojewody Łódzkiego odmawiająca uchylenia decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości nie opierała się na przesłance z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., a zatem wyrok TK nie miał zastosowania. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145a § 1 k.p.a., co skutkowało koniecznością wydania decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu administracyjnym, ograniczenia postępowania wznowieniowego, zasady dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pierwotna decyzja nie opierała się na przepisach, których dotyczył wyrok TK. Interpretacja wyroku TK jako 'zakresowego' może być kluczowa dla innych spraw.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący realizacji celu wywłaszczenia ma zastosowanie w sprawie, gdy pierwotna decyzja o odmowie zwrotu nieruchomości nie opierała się na przepisach, których dotyczył ten wyrok?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania, jeśli decyzja administracyjna nie została wydana na podstawie przepisów, których dotyczył wyrok TK, lub jeśli nie opierała się na przesłankach wskazanych w tym wyroku.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że postępowanie wznowieniowe ma ściśle określone granice i nie służy do merytorycznej kontroli decyzji. Skoro decyzja Wojewody nie opierała się na art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (którego dotyczył wyrok TK), to wyrok ten nie mógł stanowić podstawy do uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Czy postępowanie wznowieniowe pozwala na merytoryczną kontrolę decyzji ostatecznej i zmianę jej podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie wznowieniowe służy jedynie badaniu istnienia kwalifikowanych wad procesowych lub prawnych, które mogłyby uzasadniać uchylenie decyzji, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą eliminowaniu wadliwości postępowania, a nie zastępowaniu kontroli instancyjnej czy merytorycznej oceny legalności decyzji ostatecznej. Organ w postępowaniu wznowieniowym bada jedynie, czy zaistniały przesłanki wznowienia, a nie czy pierwotna decyzja była słuszna merytorycznie.
Przepisy (24)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146b § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 165 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i braku pełnej kontroli decyzji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 145a k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie wystąpiły przesłanki uchylenia decyzji z 2009 r. i 2010 r.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną. • Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. • Wznowienie postępowania administracyjnego nie można utożsamiać z koniecznością jego przeprowadzenia od nowa. • Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. ma tzw. charakter zakresowy.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu administracyjnym, ograniczenia postępowania wznowieniowego, zasady dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pierwotna decyzja nie opierała się na przepisach, których dotyczył wyrok TK. Interpretacja wyroku TK jako 'zakresowego' może być kluczowa dla innych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i interpretacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.
“Wyrok TK nie zawsze oznacza zwrot nieruchomości: NSA wyjaśnia granice postępowania wznowieniowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.