I OSK 1931/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że odmowa zawieszenia postępowania o odszkodowanie była niezasadna, gdyż kontrola sądowa decyzji stwierdzającej nieważność ma charakter prejudycjalny.
Sprawa dotyczyła odmowy zawieszenia postępowania o odszkodowanie na podstawie art. 160 k.p.a. Skarżąca spółka domagała się odszkodowania po stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej, jednak organ odmówił zawieszenia postępowania, mimo toczącej się kontroli sądowej tej decyzji. WSA oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok, uznając, że kontrola sądowa decyzji stwierdzającej nieważność ma charakter prejudycjalny i uzasadnia zawieszenie postępowania odszkodowawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie o odszkodowanie. Skarżąca spółka domagała się odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a. po tym, jak SKO stwierdziło częściową nieważność decyzji z 1983 r. SKO odmówiło zawieszenia postępowania, uznając, że wynik kontroli sądowej decyzji stwierdzającej nieważność nie jest zagadnieniem wstępnym. WSA podtrzymał to stanowisko, argumentując, że decyzja stwierdzająca nieważność była ostateczna i wystarczająca do wszczęcia postępowania odszkodowawczego, a rozstrzygnięcie sądu administracyjnego nie ma charakteru prejudycjalnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA. NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest uzasadniony. Sąd podkreślił, że w kontekście postępowania odszkodowawczego, decyzja stwierdzająca nieważność ma charakter prejudycjalny. Choć NSA wcześniej orzekał, że kontrola sądowa nie stanowi zagadnienia wstępnego, w tej sprawie uznał, że względy ekonomiki procesowej i potrzeba uniknięcia dochodzenia zwrotu odszkodowania przemawiają za celowościową wykładnią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 160 k.p.a. Oznacza to, że wymóg istnienia decyzji stwierdzającej nieważność powinien być rozumiany jako wymóg decyzji prawomocnej, gdy jest ona kwestionowana sądownie. NSA uznał również, że należy uwzględnić słuszny interes strony oraz interes publiczny w zabezpieczeniu środków publicznych. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i zasady dwuinstancyjności, zostały uznane za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególności ze względów ekonomiki procesowej i potrzeby uniknięcia dochodzenia zwrotu nienależnie wypłaconego odszkodowania, kontrola sądowa decyzji stwierdzającej nieważność, która jest podstawą postępowania odszkodowawczego, może być uznana za zagadnienie wstępne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć wcześniejsze orzecznictwo traktowało kontrolę sądową inaczej, w kontekście postępowania odszkodowawczego (art. 160 k.p.a.) i potencjalnych konsekwencji finansowych (zwrot odszkodowania), celowościowa wykładnia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przemawia za uznaniem kontroli sądowej za zagadnienie wstępne. Wymóg istnienia decyzji stwierdzającej nieważność powinien być rozumiany jako wymóg decyzji prawomocnej, gdy jest ona kwestionowana sądownie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 160
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i nieuwzględnienie słusznego interesu strony w zawieszeniu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nadzorczego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 i art. 8 k.p.a. poprzez pozostawienie bez wyjaśnienia zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a. w odniesieniu do zasady dwuinstancyjności. Argumentacja WSA, że rozstrzygnięcie sądu administracyjnego nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do postępowania o odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
względy ekonomiki procesowej, a w szczególności potrzeba uniknięcia dochodzenia ewentualnego zwrotu odszkodowania, przesądzić muszą o przyjęciu celowościowej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 160 § 1 kpa jedynie taka wykładnia stanowi gwarancję prawidłowego przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego i finalnego zakończenia sprawy naprawienia doznanej szkody badanie przez organ administracji dopuszczalności zawieszenia postępowania odszkodowawczego nie może odbywać się z pominięciem istniejącego interesu strony
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Anna Lech
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy jego wynik zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, w tym kontroli sądowej decyzji administracyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem postępowania o odszkodowanie na podstawie art. 160 k.p.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie odszkodowawcze jest prowadzone na podstawie art. 160 k.p.a., a decyzja stanowiąca podstawę tego postępowania jest przedmiotem kontroli sądowej. Wykładnia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może być różnie stosowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak NSA dokonał wykładni przepisów proceduralnych w celu zapewnienia efektywności i sprawiedliwości postępowania odszkodowawczego, uwzględniając praktyczne aspekty i interesy stron.
“Czy kontrola sądowa decyzji to zawsze zagadnienie wstępne? NSA wyjaśnia zasady zawieszania postępowań.”
Dane finansowe
WPS: 397 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1931/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-12-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-12-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech Małgorzata Borowiec /przewodniczący/ Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6189 Inne o symbolu podstawowym 618 Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane II SA/Kr 79/05 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-08-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 185 § 1, art. 203 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 97 § 1 pkt 4, art. 127 § 3, art. 160 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Anna Lech NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 79/05 w sprawie ze skargi "[...]" S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz "[...]" S.A. z siedzibą w K. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2007 r. o sygn. akt II SA/Kr 79/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę "[...]" S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2004 r. o odmowie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło w części nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego Kraków – [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej przy ul. [...] w Krakowie. Powyższa decyzja została następnie uzupełniona w dniu [...] października 2002 r. W dniu [...] sierpnia 2004 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wpłynął wniosek "[...]" S.A. z siedzibą w K. o przyznanie, na podstawie art. 160 § 1 i § 4 kpa, odszkodowania w sprawie budynku przy ul. [...] w Krakowie, z jednoczesnym żądaniem zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 98, art. 101 § 1 i § 3 kpa, odmówiło zawieszenia postępowania, wskazując, iż wynik postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest zagadnieniem wstępnym. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Krakowa z zapytaniem, czy wyraża zgodę na zawieszenie postępowania w trybie art. 98 § 1 kpa, jednakże Gmina Miasta Krakowa sprzeciwiła się zawieszeniu postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "[...]" S.A. podniosła, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 r. nie uprawomocniła się i dlatego wynik prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowań będzie miał istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie odszkodowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na mocy art. 127 § 3 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2002 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego Kraków - [...] jest decyzją ostateczną i w myśl art. 160 kpa może stanowić podstawę roszczenia o odszkodowanie, gdyż brak jest wymogu, aby stwierdzenie nieważności zapadło w decyzji prawomocnej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "[...]" S.A z siedzibą w K. podniosła zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez odmowę zawieszenia postępowania, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie sprawy, niepełne ustosunkowanie się do argumentacji skarżącej oraz niewzięcie pod uwagę możliwości uchylenia przez sąd administracyjny decyzji z dnia [...] lipca 2002 r., art. 6 oraz art. 7 kpa poprzez błędne zastosowanie reguł wykładni w procesie stosowania prawa i nieuwzględnienie słusznego interesu strony postępowania administracyjnego, a także art. 15 kpa poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do weryfikacji postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w pierwszej kolejności, iż zgodnie z art. 160 kpa, który obowiązywał do dnia 31 sierpnia 2004 r. przesłanką warunkującą wszczęcie postępowania odszkodowawczego było orzeczenie o nieważności decyzji. Przesłanka ta została spełniona poprzez wydanie w dniu [...] lipca 2002r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzji stwierdzającej częściową nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego Kraków - [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r., która jest decyzją ostateczną i może stanowić podstawę roszczenia o odszkodowanie. Rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny w przedmiocie skargi na decyzję stanowiącą podstawę roszczenia odszkodowawczego nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do postępowania dotyczącego odszkodowania za szkodę. Z treści art. 160 kpa nie wynika, że podstawą roszczenia odszkodowawczego musi być decyzja prawomocna. Zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest zaś dopuszczalne w przypadku, gdy wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego może oddziaływać na byt prawny decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania, ale nie oznacza to, że orzeczenie Sądu jest kwestią, od której rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu I instancji w przypadku istnienia ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji oraz wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przez uprawnioną stronę zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 160 kpa do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania. Brak rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przedmiocie skargi nie uniemożliwia organowi administracji wydania decyzji, zatem odmowa zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest uzasadniona. Sąd I instancji stwierdził ponadto, iż zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności nie znajduje usprawiedliwienia, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił przesłanki zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "[...]" S.A. w K., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy istniała podstawa do uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 7 kpa; 2) art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 7 kpa poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie istnieje zagadnienie wstępne będące przesłanką zawieszenia postępowania i nieuwzględnienie słusznego interesu strony w zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nadzorczego; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, w odniesieniu do faktów powstałych już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a mianowicie nieuwzględnienie okoliczności, iż wyrokiem z dnia 21 czerwca 2006 r. o sygn. akt II SA/Kr 108/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 r., stanowiącej podstawę do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie na podstawie art. 160 kpa; 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 i art. 8 kpa poprzez pozostawienie bez wyjaśnienia zarzutu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasady dwuinstancyjności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż błędna jest, dokonana przez Sąd I instancji, wykładnia art. 97 § 1 pkt 4 kpa z punktu widzenia celu, jaki niesie ze sobą wprowadzenie tej regulacji do kpa. Decyzje wydawane w sprawie winny być prawidłowe, zatem dopóki możliwość wydania decyzji jest ograniczona przez toczące się przed innymi organami lub sądami postępowania w sprawie, których rozstrzygnięcia mają charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy głównej, należy zawiesić postępowanie. Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy odmowa zawieszenia postępowania nastąpiła z naruszeniem prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nieprawomocna decyzja nadzorcza Samorządowego Kolegium Odwoławczego została unieważniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Tym samym niemożliwe stało się rozpoznanie sprawy odszkodowawczej i wydanie decyzji o przyznaniu odszkodowania. Wnioskując o zawieszenie postępowania, strona wskazywała, że istnieje duże prawdopodobieństwo wydania przez Sąd wyroku stwierdzającego nieważność decyzji nadzorczej. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że błędne jest stanowisko Sądu I instancji, że rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na decyzję nadzorczą nie oznacza, że orzeczenie Sądu jest kwestią, od której rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Późniejsze zdarzenia w pełni wykazały bowiem całkowitą zasadność wniosku o zawieszenie postępowania. Ponadto, Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i czynności, jakich organ powinien dokonać tak w I, jak i w II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się jedynie do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego i oceny przesłanek, ale z art. 97 § 1 pkt 4 p.p.s.a., nie zaś do ogólnych przesłanek wynikających z art. 15 kpa, a więc przesłanek, jakie warunkują zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji bądź o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2004 r. i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] września 2004 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, iż w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przede wszystkim art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 7 kpa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za usprawiedliwiony. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Powszechnie przyjmuje się, iż pod pojęciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające w danej sprawie znaczenie prawne (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1998 roku o sygn. akt II SA 534/98). W rozpoznawanej sprawie "[...]" S.A. wniosła o zawieszenie, toczącego się w trybie art. 160 kpa, postępowania w przedmiocie odszkodowania za wydanie decyzji, w stosunku do której stwierdzona została nieważność. Nie ulega wątpliwości, iż jedną z przesłanek postępowania w sprawie odszkodowania jest wydanie przez właściwy organ decyzji o stwierdzeniu nieważności rozstrzygnięcia, w wyniku którego strona poniosła szkodę. Tym samym poza sporem pozostaje fakt, iż decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności - w kontekście postępowania odszkodowawczego - przypisać można charakter prejudycjalny. Dopóki bowiem nie zostanie stwierdzona nieważność decyzji, nie wystąpi przesłanka, o której mowa w art. 160 kpa. Rozważenia wymaga jednak, czy poddanie sądowej kontroli decyzji, która ma charakter zagadnienia wstępnego stanowić może podstawę zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r. o sygn. akt II OSK 6/06 (LEX nr 319175) wyraził pogląd, iż wydanie orzeczenia przez sąd administracyjny nie stanowi zagadnienia wstępnego, gdyż postępowanie powinno spoczywać jako zawieszone jedynie do momentu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy organ, a zawieszenie nie obejmuje jego sądowej kontroli. Zbadanie legalności zapadłego w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia nie prowadzi bowiem do wydania orzeczenia, które może stać się bezpośrednią postawą wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał jednak, iż powyższy pogląd nie zachowuje aktualności z uwagi na okoliczności rozpoznawanej sprawy. Otóż, nie można tracić z pola widzenia szczególnego charakteru postępowania prowadzonego w trybie art. 160 kpa. Przepisy art. 160 kpa stanowiły postawę dochodzenia roszczeń o odszkodowanie w związku z powstaniem szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wprowadzając odpowiedzialność odszkodowawczą organu, który ją wydał. Zastosowanie przepisów art. 160 kpa wiązało się zatem z rozliczeniem finansowym, którego źródłem była m. in. - jak w rozpoznawanym przypadku - decyzja o stwierdzeniu nieważności wadliwego rozstrzygnięcia administracyjnego. Możliwa jest przy tym sytuacja, gdy stronie, która wystąpiła z roszczeniem o odszkodowanie po wydaniu decyzji ostatecznej stwierdzającej nieważność rozstrzygnięcia administracyjnego zostało przyznane i wypłacone odszkodowanie, a następnie, w wyniku skargi do sądu administracyjnego, decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności została wyeliminowana z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności wywoła ten skutek, że odpadnie przesłanka postępowania odszkodowawczego prowadzonego w trybie art. 160 kpa, co wiązać się będzie z odmienną oceną zasadności samego roszczenia o odszkodowanie. W konsekwencji, w wyniku orzeczenia sądu administracyjnego powstanie obowiązek zwrotu odszkodowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego względy ekonomiki procesowej, a w szczególności potrzeba uniknięcia dochodzenia ewentualnego zwrotu odszkodowania, przesądzić muszą o przyjęciu celowościowej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 160 § 1 kpa i uznaniu, że strona uprawniona jest do żądania zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sądowej kontroli decyzji o stwierdzeniu nieważności właśnie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Tym samym należy przyjąć, iż w przypadku zakwestionowania legalności decyzji nieważnościowej w drodze skargi do sądu administracyjnego wymóg istnienia tejże decyzji rozumieć należy, jako wymóg istnienia decyzji nie tylko ostatecznej, ale i prawomocnej. Jedynie taka wykładnia stanowi gwarancję prawidłowego przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego i finalnego zakończenia sprawy naprawienia doznanej szkody. Warto podkreślić, iż postępowanie w przedmiocie odszkodowania za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem rozstrzygnięciem wymaga ustalenia również istnienia szkody, co może wiązać się ze znacznym nakładem sił i środków ze strony organu administracji publicznej oraz zaangażowaniem występującego z roszczeniem. Ekonomicznie uzasadnione jest zatem zawieszenie postępowania do momentu uzyskania wyroku sądu administracyjnego, który potwierdzi prawidłowość decyzji stanowiącej podstawę do żądania odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca ponadto uwagę na konieczność realizacji postulatu zawartego w art. 7 kpa i uwzględnienie w toku postępowania administracyjnego słusznego interesu strony i interesu społecznego. Zdaniem Sądu, badanie przez organ administracji dopuszczalności zawieszenia postępowania odszkodowawczego nie może odbywać się z pominięciem istniejącego interesu strony, który w niniejszej sprawie sprowadzać się będzie do uzyskania przez nią pewności co do występowania podstaw do otrzymania odszkodowania i uniknięcia postępowania związanego z jego zwrotem. Nie można również wykluczyć istnienia szeroko pojętego interesu publicznego, który wywodzić należy z konieczności zabezpieczenia Skarbu Państwa przed wypłatą ze środków publicznych odszkodowania, które w następstwie orzeczenia sądu administracyjnego okaże się nienależne. Reasumując, na tle rozpoznawanej sprawy, należało uznać, iż uprawnione było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sytuacji, gdy strona korzystała z prawem przewidzianych trybów kontroli sądowej rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które mają charakter prejudycjalny. Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Przede wszystkim należy zauważyć, iż sąd administracyjny, stosownie do treści przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy, co oznacza, że bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny obowiązujący i ustalony na dzień wydania zaskarżonego aktu. Sąd I instancji, rozpoznając sprawę nie mógł zatem uwzględniać stanu faktycznego, jaki zaistniał wskutek wydania wyroku, którym stwierdzono nieważność decyzji z 2002 r. Orzeczenie to zapadło w dniu [...] czerwca 2006r., to jest po upływie blisko dwóch lat po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Kwestionując legalność zaskarżonego aktu, nie można bowiem powoływać się, co do zasady, na okoliczności zaistniałe po dacie jego wydania. Nietrafne są również wywody skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie rozpoznając ponownie sprawę w trybie określonym w art. 127 § 3 kpa, nie uchybiło temu przepisowi, który stanowi wyłom od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ani też żadnym przepisom dotyczącym postępowania odwoławczego, które w tym postępowaniu stosuje się odpowiednio. Przedmiotem rozstrzygnięcia była kwestia zawieszenia postępowania na podstawie przepisu art. 97 § 1, pkt 4 kpa i w tym zakresie wymieniony organ administracyjny, w określonym stanie faktycznym wyraził jednoznacznie swoje stanowisko, nie podzielając jednocześnie wywodów strony, co do możliwości zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1, pkt 4 kpa. W taki też sposób do zagadnienia tego odniósł się Sąd I instancji, bez uchybienia przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji. ----------------------- 1