I OSK 193/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.C. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Decyzja ta utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Starosty o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki S.C., polegającą na ujawnieniu użytku B (tereny mieszkaniowe) dla całej jej powierzchni. Kluczowym elementem sporu było ustalenie stanu faktycznego dotyczącego sposobu użytkowania działki, na podstawie którego organy administracji dokonały zmiany w ewidencji. Starosta, a następnie WWINGiK i WSA, opierali się głównie na dowodzie z oględzin działki z 18 czerwca 2018 r. S.C. kwestionował te ustalenia, wskazując na inne dowody i argumentując, że niezabudowana część działki nie powinna być klasyfikowana jako teren mieszkaniowy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. Stwierdził, że protokół z oględzin nie zawierał istotnych ustaleń organów, a jedynie stanowisko właściciela, co uniemożliwiło sądowi właściwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wszechstronnej oceny skargi i odniesienia się do wszystkich zarzutów, w tym braku podstawy prawnej dla klasyfikowania całej działki jako terenu mieszkaniowego bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, znaczenie protokołu z oględzin jako dowodu, obowiązek rozpoznania wszystkich zarzutów strony, wykładnia przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz interpretacją dowodu z oględzin. Ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy protokół z oględzin nieruchomości, zawierający jedynie stanowisko strony i jej postulaty, może stanowić wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego przez organ administracji i kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, protokół z oględzin, który nie zawiera ustaleń organu, a jedynie stanowisko strony, nie jest wystarczającą podstawą do ustalenia stanu faktycznego i prawidłowej kontroli sądowej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że protokół z oględzin działki nie zawierał ustaleń organów, a jedynie stanowisko właściciela. Brak takich ustaleń w protokole uniemożliwił sądowi ocenę legalności decyzji, czyniąc kontrolę sądową niewystarczającą.
Czy niezabudowana część działki ewidencyjnej, na której znajduje się trawnik i która nie jest objęta decyzjami o wyłączeniu z produkcji rolnej, może być automatycznie zakwalifikowana jako teren mieszkaniowy (użytek B)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwalifikacja gruntu jako teren mieszkaniowy wymaga precyzyjnych ustaleń faktycznych i prawnych, a nie może opierać się wyłącznie na oględzinach lub domniemanej praktyce geodetów, zwłaszcza gdy istnieją decyzje o wyłączeniu z produkcji rolnej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że wykładnia przepisów prawa materialnego nie może opierać się wyłącznie na stanie faktycznym czy wynikach oględzin, a ustalenia dotyczące zmiany użytku gruntowego muszą być poparte wyczerpującym materiałem dowodowym i prawidłową interpretacją przepisów, a nie domniemaniami czy praktyką.
Czy organ administracji ma obowiązek rozpoznać wszystkie zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu, w tym dotyczące znaczenia innych decyzji administracyjnych, zmian w ewidencji z poprzednich lat oraz podstawy prawnej dla klasyfikacji całego gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji ma obowiązek wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz rozpoznania wszystkich zarzutów strony, a nie może opierać się wyłącznie na jednym dowodzie z pominięciem innych.
Uzasadnienie
NSA zarzucił organom obu instancji oraz Sądowi I instancji, że nie rozpoznały wszystkich zarzutów skarżącego, w tym dotyczących znaczenia innych decyzji, zmian w ewidencji z 2007 r., czy braku podstawy prawnej dla klasyfikacji całej działki jako terenu mieszkaniowego, opierając się w istocie tylko na oględzinach.
Przepisy (41)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy czynności.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 85 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z oględzin.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Orzekanie przez organ pierwszej instancji.
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pgk art. 2 § 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pgk art. 20 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pgk art. 20 § 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pgk art. 22 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pgk art. 24 § 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
pkt 1 lit. d)
Pgk art. 24 § 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
pkt 2
u.o.g.r.l. art. 4 § 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 11 § 1 i 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
r.e.g.b. § § 35 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 35 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wyniki oględzin jako źródło danych do aktualizacji ewidencji.
r.e.g.b. § § 35 pkt 5 i 7
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 36
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 44 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 45 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
pkt 1, 2 i 3
r.e.g.b. § § 45 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 47 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 59
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b. § § 67
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
pkt 1 i 3
r.e.g.b. § § 68 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
pkt 1 lit. a)
r.e.g.b. § § 68 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
pkt 1
r.e.g.b. § § 68 ust. 6
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
r.e.g.b.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Załącznik nr 6, lp. 1 pkt 4 (grunty orne)
r.e.g.b.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Załącznik nr 6, lp. 3 (łąki trwałe)
r.e.g.b.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Załącznik nr 6, lp. 12 pkt 3 (tereny mieszkaniowe)
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protokół z oględzin nie zawierał ustaleń organów, a jedynie stanowisko strony, co uniemożliwiło prawidłową kontrolę sądową. • Organy administracji nie rozpoznały wszystkich zarzutów strony, opierając się głównie na dowodzie z oględzin z pominięciem innych dowodów i wyjaśnień. • Brak było podstawy prawnej dla zakwalifikowania całej działki jako terenu mieszkaniowego bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Skład orzekający pragnie w tym miejscu podkreślić, że treść protokołu, sporządzanego z takiej czynności procesowej, jak stanowi dowód z oględzin, jest podstawowym dokumentem, który służy ocenie wiarygodności a zatem mocy dowodowej tego dowodu. • W zaistniałej zatem sytuacji, która w tym przypadku wystąpiła, nie bardzo wiadomo na czym opierał swoją ocenę zaskrzonej decyzji Sąd Wojewódzki, przyjmując, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny (cyt.): "został ustalony na podstawie oględzin nieruchomości i wykazany w protokole oględzin (wizji)". • Materiały fotograficzne nie mogą bowiem zastąpić wniosków, do których doszły w trakcie oględzin uczestniczące w tej czynności osoby, gdyż wnioski te winny być skonkretyzowane i przedstawione w sposób nienasuwający żadnych wątpliwości. • Wykładnia przepisu prawa materialnoprawnego nie może następować poprzez odwoływanie się do zaistniałego stanu faktycznego. Stan faktyczny może przesądzać o możliwości zastosowania danego przepisu, ale nie wyjaśnia treści normy w nim zawartej.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, znaczenie protokołu z oględzin jako dowodu, obowiązek rozpoznania wszystkich zarzutów strony, wykładnia przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz interpretacją dowodu z oględzin. Ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe dokumentowanie dowodów (protokół z oględzin) w postępowaniu administracyjnym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników i urzędników.
“Błąd w protokole z oględzin zaważył na losach sprawy o ewidencję gruntów – NSA uchyla wyrok WSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.