I OSK 1928/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Białystok dotyczącą szczegółowych warunków umorzenia, odroczenia płatności, rozkładania na raty i odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Skarżący zarzucał naruszenie Konstytucji RP, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego, ochrony praw nabytych i zaufania do organów władzy, poprzez zastosowanie uchwały do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie oraz wprowadzenie zamkniętego katalogu przesłanek odstąpienia od opłaty, co ogranicza uznanie administracyjne. Kwestionowano również naruszenie zasad techniki prawodawczej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że rada powiatu ma swobodę w ustalaniu warunków odstępowania od opłaty, które powinny tworzyć katalog zamknięty, zgodnie z art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Podkreślono, że starosta działa w ramach uznania administracyjnego, co wynika z art. 194 ust. 3 tej ustawy, i nawet spełnienie przesłanek uchwały nie obliguje go do odstąpienia od opłaty. Sąd uznał, że zastosowanie nowych przepisów do spraw niezakończonych nie narusza praw nabytych, ponieważ skarżący nie uzyskał ostatecznego uprawnienia do odstąpienia od opłaty przed wejściem w życie uchwały. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad techniki prawodawczej również uznano za niezasadne, wskazując, że § 19 uchwały reguluje wpływ nowych przepisów na stosunki powstałe pod działaniem poprzednich, co jest zgodne z § 30 Zasad techniki prawodawczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, stosowania przepisów przejściowych w uchwałach samorządowych oraz zakresu uznania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i interpretacji konkretnej uchwały rady miasta.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy określająca szczegółowe warunki odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wprowadzająca zamknięty katalog przesłanek i stosująca się do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, narusza Konstytucję RP (zasadę państwa prawnego, ochrony praw nabytych, zaufania do organów władzy) oraz przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka nie narusza Konstytucji RP ani przepisów ustawy. Rada powiatu ma swobodę w ustalaniu warunków odstępowania od opłaty, które powinny tworzyć katalog zamknięty. Zastosowanie nowych przepisów do spraw niezakończonych nie narusza praw nabytych, jeśli skarżący nie uzyskał ostatecznego uprawnienia przed wejściem w życie uchwały. Starosta działa w ramach uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rada powiatu ma swobodę w ustalaniu warunków odstępowania od opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a katalog tych warunków powinien być zamknięty. Zastosowanie nowych przepisów do spraw niezakończonych nie narusza praw nabytych, gdyż skarżący nie uzyskał ostatecznego uprawnienia. Uznanie administracyjne starosty wynika z ustawy, a nie z uchwały.
Czy zastosowanie nowych przepisów uchwały rady gminy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i ochrony praw nabytych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie uzyskał ostatecznego uprawnienia do odstąpienia od opłaty przed wejściem w życie uchwały, nie można mówić o utracie praw nabytych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący nie uzyskał decyzji przyznającej mu uprawnienie do odstąpienia od opłaty przed wejściem w życie nowej uchwały. Poprzednia uchwała również nie gwarantowała takiego uprawnienia, a decyzja należała do uznania administracyjnego starosty. Dlatego nie doszło do naruszenia praw nabytych.
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca zamknięty katalog przesłanek odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, oparty głównie na kryterium dochodowym, jest zgodna z art. 194 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka jest zgodna z przepisami. Rada powiatu ma swobodę w ustalaniu warunków, które powinny tworzyć katalog zamknięty, a starosta działa w ramach uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 194 ust. 2 ustawy upoważnia radę do ustalenia szczegółowych warunków, które powinny być wyczerpujące i tworzyć katalog zamknięty. Kryterium dochodowe jako główna przesłanka jest dopuszczalne. Uznanie administracyjne starosty wynika z art. 194 ust. 3 ustawy.
Przepisy (13)
Główne
u.w.r. art. 193 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.r. art. 194 § 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.r. art. 194 § 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady techniki prawodawczej art. 30 § 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Zasady techniki prawodawczej art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała rady powiatu ma prawo określać szczegółowe warunki odstępowania od opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, które powinny tworzyć katalog zamknięty. • Zastosowanie nowych przepisów uchwały do spraw niezakończonych przed jej wejściem w życie nie narusza praw nabytych, jeśli skarżący nie uzyskał ostatecznego uprawnienia. • Starosta działa w ramach uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od opłaty, co wynika z ustawy. • Przepis § 19 uchwały regulujący stosowanie nowych przepisów do spraw niezakończonych jest zgodny z zasadami techniki prawodawczej.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Miasta narusza art. 2 Konstytucji RP, zasadę państwa prawnego, ochrony praw nabytych i zaufania do organów władzy, poprzez zastosowanie do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie. • Uchwała narusza art. 2 Konstytucji RP poprzez pogwałcenie zasady ochrony zaufania do organów władzy i stanowionego prawa. • Uchwała narusza § 30 ust. 1 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej, wprowadzając wadliwe przepisy przejściowe. • Uchwała narusza art. 194 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wprowadzając zamknięty katalog przesłanek odstąpienia od opłaty, co ogranicza uznanie administracyjne. • Uchwała narusza art. 194 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, uzależniając odstąpienie od opłaty jedynie od wysokości dochodu.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca upoważnił radę powiatu do ustalenia warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. • Niemniej z treści art. 194 ust.2 u.w.r. wynika, że szczegółowe warunki powinny zostać w uchwale wyliczone w sposób wyczerpujący, winny zatem tworzyć katalog zamknięty. • starosta, który podejmuje decyzję o umorzeniu w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczeniu terminu płatności, rozłożeniu na raty lub odstąpieniu od ustalenia ww. opłaty, nie jest organem upoważnionym do określania tych warunków, a jedynie do ich zastosowania. • Zgodnie z art. 194 ust.3 u.w.r. decyzja starosty podejmowana jest jednak w warunkach uznania administracyjnego na co wskazuje zawarty w tym przepisie zwrot: "może". • Zastosowanie nowych reguł odstępowana od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej do spraw niezakończonych przed dniem wejścia w życie przedmiotowej uchwały nie naruszyło konstytucyjnej zasady państwa prawa (art. 2 konstytucji RP) w szczególności nie doszło do naruszenia praw nabytych Skarzącego.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Jakub Zieliński
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, stosowania przepisów przejściowych w uchwałach samorządowych oraz zakresu uznania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i interpretacji konkretnej uchwały rady miasta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami rodziców w systemie pieczy zastępczej i interpretacją przepisów przejściowych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i administracyjnym.
“Czy nowe przepisy zawsze muszą działać wstecz? NSA rozstrzyga o opłatach za pieczę zastępczą.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.