I OSK 1923/21

I OSK 1923/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Przejęcie mienia
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1854/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-08
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
art. 1 i 3
Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
art. 75 ust. 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. C., A. C., M. C. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1854/20 w sprawie ze skargi R. C., A. C., M. C. i M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1) uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidarnie na rzecz R. C., A. C., M. C. i M. C. kwotę 1.188 (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1854/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. C., A. C., M. C. i M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach, działając na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339) wydało w dniu [...] grudnia 1954 r. orzeczenie, mocą którego zostały przejęte na własność Państwa grunty i budynki w gromadzie Z. (obecnie w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie U.) po osobach nieobecnych i niewładających swoimi gruntami, w tym nieruchomość należącą do P. C. (poz. 3 orzeczenia).
R. C., A. C., M. C. oraz M. C., będący następcami prawnymi P. C. wystąpili z wnioskami o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej P. C.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] października 2018 r. stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości należącej do P. C.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarb Państwa - Lasy Państwowe reprezentowany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Gorlice.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskiej stanowiącej w dacie przejęcia własność P. C.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona w sprawie analiza nie wykazała, aby przejęcie przez Państwo nieruchomości stanowiącej własność P. C. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ani tego, że badane orzeczenie z dnia [...] grudnia 1954 r. obarczone jest inną wadą przewidzianą w art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli R. C., A. C., M. C. i M. C., zarzucając naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2) art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341);
3) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416) w zw. z art. 80 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił stanowisko organu odwoławczego, że nieruchomości położone w miejscowości Z., stanowiące w chwili wydania orzeczenia o ich przejęciu na rzecz Skarbu Państwa własność P. C., nie zostały przejęte z rażącym naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa. Z treści art. 1 ust. 1 dekretu wynika, że wystarczającą przesłanką do wydania prawidłowego orzeczenia o przejęciu nieruchomości w trybie art. 1 dekretu, było ustalenie stanu faktycznego wskazującego, że właściciele nie władają swoją nieruchomością lub nie zamieszkują w miejscu jej położenia. Przy czym, powołane przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., przewidując uprawnienie Skarbu Państwa do przejęcia nieruchomości, nie wiązały tego uprawnienia z przyczynami utraty władania nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli. Bez znaczenia więc dla rozstrzygnięcia sprawy przejęcia nieruchomości była okoliczność, że pozbawienie właścicieli władztwa nastąpiło z przyczyn od nich niezależnych.
W ocenie Sądu kwestionowane orzeczenie zawierało osnowę, którą jest rozstrzygnięcie o przejściu na własność Państwa gruntów i budynków położonych w gromadzie Z. stanowiących własność osób w nim wymienionych. Jednocześnie orzeczenie z dnia [...] grudnia 1954 r. bezsprzecznie zostało wprowadzone do obrotu prawnego, nadawało się do wykonania, skoro Państwo skutecznie odjęło własność gospodarstwa rolnego, uprzednio należącego do P. C., a własność Skarbu Państwa została ujawniona w księdze wieczystej. Przy czym nie było wymogu co do szczegółowego opisu mienia w dekrecie z dnia 27 lipca 1949 r., który był podstawą nacjonalizacji w niniejszej sprawie. Co więcej, dekret z dnia 27 lipca 1949 r. nie wspominał nawet o danych katastralnych, zatem osnowa orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r. niekoniecznie musiała operować danymi ewidencyjnymi. Wobec czego osnowa powołanej decyzji nacjonalizacyjnej niewątpliwie w sposób dostateczny identyfikowała przedmiot przejęcia, którym było m.in. gospodarstwo rolne stanowiące uprzednio własność P. C. a położone w gromadzie Z., powiat gorlicki, który to powiat wchodził w skład pasa granicznego, wobec tego przesłanka lokalizacyjna została spełniona. Ponadto ponad wszelką wątpliwość nieruchomość będąca dawną własnością P. C. nie pozostawała w faktycznym jego władaniu w chwili wydania decyzji o przejęciu nieruchomości. Jak wynika bowiem z zaświadczenia Burmistrza Szprotawy z dnia 29 lutego 2016 r. P. C. s. S. i J. był zameldowany w miejscowości W. od 28 czerwca 1947 r. do 24 kwietnia 1957 r.
Zdaniem Sądu sporne orzeczenie, pomimo odbiegania od obecnie obowiązujących standardów treści decyzji administracyjnej, zawiera jednakże wszystkie elementy konstrukcyjne decyzji, o jakich stanowi art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Skoro można było zidentyfikować znacjonalizowaną nieruchomość, to kwestionowane orzeczenie było wykonalne, a w konsekwencji nie naruszało rażąco prawa. Rażące naruszenie prawa rozumiane musi być bowiem jako oczywiste naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego. Z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie może być bowiem utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa.
Zwrócono przy tym uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 324/12, w którym wskazano, że ogólnikowość sentencji orzeczenia nie powoduje jego nieważności. Jakkolwiek bowiem stanowiło to naruszenie art. 75 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem, ale nie mające charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie ulegało bowiem wątpliwości, co było przedmiotem tego orzeczenia, które przyjęto za podstawę wykreślenia dotychczasowych właścicieli ze stosownych wykazów hipotecznych służących ustalaniu stanu prawnego nieruchomości. Skuteczność przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, jak również dopuszczalność wydania w tym zakresie orzeczenia nacjonalizacyjnego, było uzależnione jedynie od zaistnienia przesłanki braku władania tą nieruchomością przez jej właściciela. Wskazywanie w tym orzeczeniu właścicieli służyło więc jedynie określeniu, czyje nieruchomości ulegają przejęciu na rzecz Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu z treści orzeczenia z 1954 r. nie można również wyprowadzić tezy, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 1 ust. 1, art. 2, 3 i 4 dekretu z 1949 r., § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416).
Zauważono, że przejęto nieruchomości położone w gromadzie Z., po osobach niezamieszkałych w tym czasie w wymienionej wsi i niewładających tymi nieruchomościami, w ogóle nieznanych. Oznacza to zastosowanie art. 1 ust. 1 dekretu z 1949 r., jako że przejęto na własność Państwa nieruchomości położone w województwie rzeszowskim, które nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli. Natomiast nie było potrzeby opisu granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości, lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów jak tego wymagał § 1 rozporządzenia, gdyż z treści orzeczenia z 1954 r. nie wynikało, że granice nieruchomości przejętych na mocy dekretu z 1949 r. zostały zatarte. Przejęte nieruchomości zostały scharakteryzowane przez określenie miejsca ich położenia i właściciela.
Zdaniem Sądu wszystko to przemawia za słusznością twierdzenia organu II instancji, że przy wydawaniu orzeczenia z 1954 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa, jak również braku podstaw do przyjęcia, że zaistniała inna podstawa nieważnościowa, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a., która przemawiałaby za stwierdzeniem nieważności kwestionowanego orzeczenia.
Podsumowując Sąd stwierdził, że podstawa faktyczna orzeczenia z 1954 r. znajduje uzasadnienie w okolicznościach wynikających z akt sprawy. P. C. był osobą niewładającą nieruchomością, a zatem orzeczenie o przejęciu jego nieruchomości – choć nieprecyzyjne – nie stanowi zaprzeczenia obowiązującego wówczas stanu prawnego, dlatego Sąd nie zgodził się z twierdzeniami, iż było ono obarczone wadą powodującą jego nieważność.
Końcowo, Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 1934/16, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie zapadłe co do jednej z nieruchomości objętej orzeczeniem nacjonalizacyjnym jest wiążące w stosunku do innych nieruchomości objętych tym samym orzeczeniem. Okoliczności przejęcia na własność państwa poszczególnych nieruchomości należy badać indywidualnie.
Skargę kasacyjną od powyższego wnieśli R. C., A. C., M. C. i M. C., zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego w postaci:
a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 1, 2, 3 i 4 dekretu z dnia z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym poprzez błędną odmowę jego zastosowania na skutek niewłaściwego uznania, że opis przejmowanego mienia P. C. i innych osób w miejscowości Z. wskazany w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 1954 r. pomimo tego, że jest ogólny, to sam w sobie nie przesądza o naruszeniu w sposób rażący art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 1, 2, 3 i 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r.;
b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany poprzez błędną odmowę jego zastosowania na skutek niewłaściwego uznania, iż nie stanowiło rażącego naruszenia § 1 tego rozporządzenia nie zastosowanie go przy wydawaniu orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r., w sytuacji gdy przywołane w orzeczeniu Prezydium przepisy nie wymieniały przepisów ww. rozporządzenia z dnia 16 września 1950 r.;
c) art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 1, 2, 3 i 4 dekretu z dnia z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego poprzez błędną odmowę jego zastosowania na skutek niewłaściwego uznania, iż orzeczenie z dnia [...] grudnia 1954 r. nadawało się do wykonania i było podstawą założenia księgi wieczystej i wpisania jako właściciela Skarbu Państwa;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. w zw. z art. 1, 2, 3 i 4 dekretu z dnia z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegającą na nieuzasadnionym oddaleniu skargi, pomimo tego, iż przedmiotowa decyzja Ministra narusza art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.
W oparciu o wskazane powyżej zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie;
2) zasądzenie kosztów postępowania, zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego;
3) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa Gorlice wniosło o:
1) oddalenie skargi kasacyjnej w całości;
2) zasądzenie od skarżących kasacyjnie solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych;
3) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2020 r. wydana w nadzwyczajnym postępowaniu jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest zbadanie, czy decyzja której dotyczy postępowanie nie jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a więc inaczej niż w postępowaniu zwykłym, którego przedmiotem jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a w związku z tym może nastąpić tylko wtedy, gdy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przepis ten, jak każdy wyjątek, należy interpretować ściśle. Wystąpienie przesłanki nieważności decyzji powinno być bezsporne, oczywiste.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić szczególną uwagę na ich treść.
Mianowicie z zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego odwołano się do dwóch przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., tj. przesłanki z pkt 2 i przesłanki z pkt 5. Mianowicie w pkt 1 lit. a wskazano na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 1, 2, 3, 4 dekretu z dnia z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego poprzez błędną odmowę jego zastosowania na skutek niewłaściwego uznania, że ogólny opis przejętego mienia w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 1954 r. nie przesądza o rażącym naruszeniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Natomiast w pkt 1 lit. b wskazano na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. poprzez błędna odmowę jego zastosowania. Z kolei w zarzucie sformułowanym w pkt 1 lit. c, który również dotyczy naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 1, 2, 3, 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., poprzez błędną odmowę jego zastosowania wskutek niewłaściwego uznania, że orzeczenie z dnia [...] grudnia 1954 r. nadawało się do wykonania i było podstawą wpisu Skarbu Państwa jako właściciela.
Natomiast w zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania sformułowanym w pkt 2 wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z następującymi przepisami: art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a., art. 1, 2, 3, 4 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r.
Analiza powyższych zarzutów wskazuje, że w zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, poza powołanymi przepisami p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.151 p.p.s.a., powtórzone zostały dokładnie te same przepisy, które wskazane zostały w zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego. Taka konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej nie jest prawidłowa zważywszy na treść art. 174 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomimo powyższych uwag, to z zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia można wskazać, że istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości oceny orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r. z punktu widzenia jego zgodności z § 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Te wątpliwości dotyczące prawidłowości powołanego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r. związane są z treścią osnowy orzeczenia, czyli rozstrzygnięcia w którym postanowiono przejąć z dniem [...] grudnia 1954 r. na Skarb Państwa grunty i budynki w gromadzie Z. po osobach nieobecnych i niewładających swymi gruntami i budynkami w szczególności po obywatelach wymienionych w pkt 1 do pkt 121, w tym w pkt 3 P. C., poprzednik prawny skarżących, oraz grunty o ogólnej powierzchni [...]ha. To co jest istotne w okolicznościach tej sprawy, to fakt, że przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] grudnia 1954 r., na przestrzeni lat było już przedmiotem postępowań w sprawie stwierdzenia jego nieważności jak również orzeczeń sądów administracyjnych, które co prawda zapadały w innych sprawach, bo dotyczyły innych stron, ale strony te były objęte tym samym orzeczeniem. W orzeczeniach sądowych pojawiały się zarówno kwestie dotyczące konkretnej osoby i konkretnej nieruchomości w kontekście spełnienia przesłanek z art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., ale orzeczenia sądowe zawierały również stanowiska i wypowiedzi sądów mające charakter ogólny, generalny dotyczący oceny prawidłowości orzeczenia z dnia [...] grudnia 1954 r., a w szczególności osnowy tego orzeczenia między innymi z punktu widzenia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stąd też stanowiska sądów dotyczące prawnej oceny prawidłowości osnowy tego orzeczenia, które zapadły w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, a więc w takim postępowaniu jak przedmiot niniejszego postępowania nie mogą być pomijane i nie brane pod uwagę. To na tę okoliczność szczególnie zwracają uwagę i podnoszą skarżący kasacyjnie wskazując m.in. na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1350/12 oraz z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1432/15, można również wskazać nieprawomocny jeszcze wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2493/19, ale wydany po wyroku NSA w sprawie I OSK 1934/16. Równocześnie zaznaczyć należy, że fakt spełnienia przesłanek dekretowych określonych w art. 1 dekretu pozwalających na przejęcie nieruchomości, tj. położenia nieruchomości na wskazanym obszarze, charakter nieruchomości, tj. ziemski oraz niepozostawanie tej nieruchomości w faktycznym władaniu jej właściciela w dacie wydania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r. nie jest podnoszony ani kwestionowany przez skarżących kasacyjnie.
Natomiast spór dotyczył oceny prawnej orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r., a w szczególności prawidłowo sformułowanej jego osnowy z punktu widzenia nie jakiegokolwiek naruszenia prawa, ale naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozstrzygnięcie zaś tego sporu nie powinno pomijać orzeczeń sądowych w których sąd wypowiadał się w tej kwestii.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna i na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę uchylając zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2020 r.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 200 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi (200 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji i jego doręczenie (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za dwie instancje ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), a także opłaty skarbowe od pełnomocnictw (68 zł).
Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju i Wsi zobowiązany będzie do uwzględnienia stanu prawnego wynikającego z ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491).