I OSK 192/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez B. B. i P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., twierdząc, że Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił ustalenia organów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie akt sprawy i przepisów, uznał, że pierwotna decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z 1953 r. została prawomocnie unieważniona. Następnie nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia, a ostatecznie stała się własnością Gminy O. z mocy prawa. Sąd podkreślił, że zasiedzenie jest instytucją prawa cywilnego, a zwrot nieruchomości instytucją prawa administracyjnego, i że te instytucje są odrębne. Ponieważ nieruchomość nie została skutecznie wywłaszczona, a nabycie przez Skarb Państwa nie nastąpiło na podstawie przepisów wskazanych w art. 216 u.g.n., postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości było bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sąd prostował również oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Sądu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w kontekście unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej i nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pierwotna decyzja wywłaszczeniowa została unieważniona, a prawo własności zostało nabyte w drodze zasiedzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jest bezprzedmiotowe, jeśli pierwotna decyzja o wywłaszczeniu została prawomocnie unieważniona, a nieruchomość została następnie nabyta w drodze zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest skutecznej decyzji wywłaszczeniowej, a zasiedzenie jest odrębną instytucją prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Nieruchomość nie ma statusu wywłaszczonej, gdy decyzja wywłaszczeniowa została unieważniona. Nabycie przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia nie jest wywłaszczeniem ani nie mieści się w katalogu przypadków objętych art. 216 u.g.n., co czyni postępowanie zwrotowe bezprzedmiotowym.
Czy naruszenie przepisów postępowania, takich jak art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., miało miejsce, gdy sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów administracyjnych?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie nie miało miejsca, jeśli sąd administracyjny prawidłowo sprawował kontrolę działalności administracji i ocenił sprawę według kryteriów legalności, nawet jeśli skarżący nie zgadzają się z wynikiem kontroli.
Uzasadnienie
Art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ustrojowym; naruszenie następuje, gdy sąd nie rozpozna skargi lub oceni ją według innych kryteriów niż legalność. Oddalenie skargi po analizie sprawy nie jest naruszeniem tego przepisu. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie został naruszony, gdyż sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., podzielając ustalenia organów.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 r.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nie posiada statusu wywłaszczonej, ponieważ pierwotna decyzja wywłaszczeniowa została prawomocnie unieważniona. • Nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w drodze zasiedzenia, co jest instytucją prawa cywilnego, a nie wywłaszczeniem. • Postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na brak skutecznej decyzji wywłaszczeniowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy, podzielił bowiem w całej rozciągłości tak ustalenia faktyczne, jak i oceny i konkluzje prawne, które zostały przedstawione w zaskarżonej decyzji Wojewody... • Wobec powyższego nie mają w stosunku do niej zastosowania przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 136 ust. 3 tej ustawy, co w konsekwencji oznacza bezprzedmiotowość postępowania. • Zasiedzenie jest instytucją, która sankcjonuje trwający od dłuższego czasu stan faktyczny posiadania i jest sposobem nabywania własności. Jest to jednak instytucja prawa cywilnego, a zwrot nieruchomości jest instytucją prawa administracyjnego. Te dwie instytucje cechuje odrębność.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w kontekście unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej i nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pierwotna decyzja wywłaszczeniowa została unieważniona, a prawo własności zostało nabyte w drodze zasiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z nieruchomościami, unieważnieniem decyzji administracyjnych i instytucją zasiedzenia, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Nieruchomość nie wywłaszczona, a zasiedziała? NSA rozstrzyga o bezprzedmiotowości postępowania zwrotowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.