I OSK 192/06

I OSK 192/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska
Janina Antosiewicz /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1718/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-11-07
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Zbigniew Rausz Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.) Izabella Kulig-Maciszewska Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1718/04 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od E. W. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1718/04 uwzględniając skargę E. W. uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia organu, z których wynikało, iż Rada Wydziału Gospodarki Narodowej Akademii Ekonomicznej im. [...] w [...] wystąpiła do Centralnej Komisji z wnioskiem o zatwierdzenie stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii dr E. W.
W postępowaniu przed Centralną Komisją po wpłynięciu wniosku o zatwierdzenie uchwały Rady Wydziału powołano na recenzenta prof. dr hab. S. S. Recenzent ten za wystarczający uznał dorobek naukowy dr E. W., jednak negatywnie ocenił jej rozprawę habilitacyjną. W konkluzji stwierdził, iż nadanie dr E. W. stopnia naukowego doktora habilitowanego jest niezasadne.
Po wpłynięciu negatywnej opinii, Centralna Komisji działając w oparciu o przepis ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.) wyznaczyła dodatkowego recenzenta spoza swego składu prof. dr hab. J. D., który przedstawił pozytywną recenzję.
W dniu 10 grudnia 2002 r. Sekcja Nauk Ekonomicznych po zapoznaniu się z recenzjami w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciwko uwzględnieniu wniosku Rady Wydziału, o zatwierdzenie jej uchwały, zaś w dniu 16 grudnia 2002 r. Prezydium Centralnej Komisji podzieliło stanowisko Sekcji Nauk Ekonomicznych i decyzją nr [...] odmówiło zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału.
E. W. złożyła do Centralnej Komisji odwołanie, które poparła Rada Wydziału Gospodarki Narodowej Akademii Ekonomicznej w [...].
W związku z powyższym Centralna Komisja zwróciła się do prof. dr hab. T. M. z prośbą o przygotowanie opinii. Recenzent ten wydał negatywną opinię. Wyznaczony przez Centralną Komisję nowy recenzent prof. dr hab. A. S. przedstawił opinię pozytywną.
Na posiedzeniu 15 czerwca 2004 r. Sekcji Nauk Ekonomicznych z udziałem recenzentów w głosowaniu tajnym odmówiono poparcia wniosku Rady Wydziału o zmianę decyzji, a w dniu [...] Prezydium Centralnej Komisji utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję.
W uzasadnieniu obu decyzji Centralna Komisja wskazała, że autorka nie rozwiązała w swojej rozprawie habilitacyjnej żadnego ważnego problemu naukowego i nie przeprowadziła w niej dowodów naukowych, a dorobek naukowy niewiele wnosi do rozwoju wiedzy naukowej.
Decyzję powyższą dr E. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, co w ocenie skarżącej doprowadziło do wadliwie przeprowadzonego postępowania poprzedzającego wydanie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ja za zasadną, zaś obie decyzje za naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Sąd uwzględnił, iż przewód habilitacyjny rozpoczął się pod rządami ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 z późn. zm.), lecz stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) przewody doktorskie i habilitacyjne, niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy są przeprowadzane na podstawie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. w postępowaniach tego rodzaju przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie.
Odrębność postępowania w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopni naukowych polega zwłaszcza na sposobie podejmowania przez Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem kolegialnym, decyzji kończącej ostatecznie sprawę nadania stopnia naukowego. Decyzje te są wynikiem tajnego głosowania. Podejmowanie przez Prezydium Centralnej Komisji decyzji w głosowaniu tajnym nie może, zdaniem Sądu, oznaczać jednak dowolności w rozstrzyganiu sprawy.
Postępowanie bowiem przed Centralną Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym. Mają więc tu zastosowanie przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którymi organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowody, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego.
Powyższy obowiązek obciążał Prezydium Centralnej Komisji, które powinno dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a następnie wydać stosowną decyzję.
Stanowisko Sekcji jest bowiem tylko propozycją rozstrzygnięcia, przedstawioną organowi decyzyjnemu i nic nie zwalnia tego organu z obowiązku przeprowadzenia oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu decyzji mimo takiej samej ilości recenzji pozytywnych i negatywnych Centralna Komisja odniosła się wyłącznie do recenzji negatywnych pomijając recenzje pozytywne. Przy równej ilości recenzji pozytywnych i negatywnych istniały wątpliwości czy dorobek naukowy i rozprawa habilitacyjna spełniają wymagania do uzyskania przez kandydatkę stopnia dr habilitowanego.
Stosownie do § 9 statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych w sprawach dotyczących uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego decyzja Komisji, odmawiająca zatwierdzenie tej uchwały, zapada po zasięgnięciu opinii co najmniej dwu recenzentów. Komisja bez wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, a istniały one zważywszy na pozytywne opinie, nie mogła uznać, iż dorobek naukowy skarżącej i jej praca habilitacyjna nie spełniają jeszcze wymagań, których oczekuje się od kandydatów do stopnia naukowego. Skoro istniały wątpliwości rolą Komisji było rozważenie czy w tej sytuacji, nie zachodzi potrzeba powołania trzeciego recenzenta. Komisja nie odniosła się do pozytywnych opinii, nie wskazała na jakiej podstawie odmówiła im wiarygodności, nie odniosła się do zawartych w tych opiniach argumentów. Zaskarżona decyzja zapadła w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie wątpliwości, a ocena Komisji powinna być wynikiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc powinna odnieść się również do recenzji pozytywnych. Za zasadne uznał Sąd zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, a tym samym Centralna Komisja naruszyła prawo w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Centralna Komisja powinna w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poddając analizie zarówno negatywne jak i pozytywne recenzje.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Centralna Komisja winna wszechstronnie ocenić zgromadzony materiał dowodowy rozważając przy tym możliwość sporządzenia jeszcze innych recenzji.
Sąd powołał się nadto na orzeczenie Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1995 r. sygn. akt III AZP 12/94, w którym Sąd ten wyraził pogląd, że "całość postępowania przed oficjalnym zajęciem stanowiska przez Prezydium CK ma charakter odformalizowany, co uzasadnione jest przedmiotem sprawy (...). Należy zatem (...) tak kształtować sposób postępowania, by możliwe było uzyskanie wieli i to rozmaitych opinii, co powinno do minimum zmniejszyć ryzyko niesłusznego lub niesprawiedliwego rozstrzygnięcia".
Z powyższych względów Sąd uchylił obie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zw. dalej ustawą Ppsa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, prawidłowo reprezentowana i zaskarżając wyrok w całości oparła ją o przesłanki z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Ppsa, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Ppsa; art. 127 kpa w związku z art. 29 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.), przez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia innych przepisów procedury administracyjnej przy wydaniu zaskarżonej decyzji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym nieustosunkowanie się do pozytywnych opinii recenzentów; przekroczenie granicy swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego,
2. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. przepisów art. 17, art. 32, art. 33, art. 34 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 z późn. zm.), § 7, 8, 9, 12 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 19 kwietnia 1991 r. oraz przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa, przez: uznanie, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym jej uchylenie poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz wskazanie, że została podjęta niezgodnie z przepisami postępowania administracyjnego i postępowania przed Centralną Komisją poprzez brak zlecenia sporządzenia jeszcze innych recenzji, niewłaściwą interpretację na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych przepisów dotyczących szczególnego trybu podejmowania uchwał przez Centralną Komisję, m.in. w głosowaniu tajnym.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi organ wywodzi, iż w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Ppsa nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje uchylenie decyzji. Sąd wojewódzki nie wskazuje, które przepisy zostały naruszone i jak istotny wpływ miały na wynik sprawy.
Sąd przyjął, iż w przypadku decyzji wydanej przez organ kolegialny w głosowaniu tajnym kontrola ogranicza się w istocie do oceny czy zostały zachowane zasady postępowania przed Centralną Komisją.
Komisja spełniła wymóg z art. 34 ust. 3 ustawy 1990 r. zasięgając opinii drugiego recenzenta (prof. J. D.) po negatywnej opinii prof. S. S.
Na posiedzeniu Sekcji nie podzielono opinii prof. J. D. (który wyraził jednak pewne zastrzeżenia) przyjmując, iż zarzuty z recenzji negatywnej takie m.in. jak sprzeczność między celami określonymi na wstępie a tytułem rozprawy, nieprzedstawienie konkretnej metody oceny ekonomicznej przekształceń w gospodarce komunalnej zarówno w skali makro jak i mikro, brak rozwiązania ważnego problemu naukowego (żadnego), nieprzeprowadzenie dowodów naukowych, niska dyscyplina intelektualna i niepoprawne używanie terminów oraz chaotyczne sformułowania dyskwalifikują rozprawę jako wnoszącą znaczny wkład autorki w rozwój nauk ekonomicznych (art. 15 ustawy).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja powołała dwóch kolejnych recenzentów, co wyjaśniło sprawę, a w toku postępowania przed Sekcją jak i Prezydium CK, zebrany materiał poddany został dyskusji, w toku której zajęto jednoznaczne stanowisko w kwestii oceny pracy habilitacyjnej.
Analiza przepisów ustawy z 1990 r. i statutu CK nie daje podstaw do stwierdzenia, że została naruszona procedura przy podejmowaniu decyzji.
Sąd błędnie ocenił art. 29 ustawy o stopniach i tytule, który stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów kpa. "Odpowiednie" to takie stosowanie, które uwzględnia ich treść o tyle, o ile nie ma odrębnego uregulowania w przepisach szczególnych. Z tego powodu nie można do Komisji stosować przepisów o udziale strony. To Centralna Komisja, a w szczególności jej Sekcje składają się z wybitnych specjalistów z określonych dziedzin i dyscyplin naukowych. Posiadają więc oni specjalistyczną wiedzę niezbędną dla oceny dorobku naukowego habilitanta. Nie ma zatem potrzeby powoływania nowych biegłych. Opinie recenzentów stanowią swoisty referat i wstęp do dyskusji w celu podjęcia prawidłowej decyzji bez potrzeby samodzielnego szczegółowego zapoznawania się z dorobkiem naukowym przez poszczególnych członków gremium. Stąd błędne jest wnioskowanie Sądu, że rozstrzyga tu matematyczna większość pozytywnych bądź negatywnych opinii.
Takie rozumowanie podważa konstrukcję ustrojową Komisji, której usytuowanie w ustawie z 1990 r. pozwala na automatyczne podejmowanie decyzji. Trudno bowiem zakładać, aby kolejna opinia była wiążąca i stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Rola tego organu sprowadzałaby się do mechanicznego głosowania, do czego nie byłyby wymagane tytuły profesorskie.
Stosując prawidłowo przepis ustawy dochodzi się do wniosku, że skoro zarzuty wobec rozprawy były tak poważne – to wynik głosowania nie mógł być inny.
Artykuł 32 ustawy z 1990 r. przewiduje pierwszeństwo stosowania przepisów tej ustawy, która określa tryb podejmowania uchwał, tryb odwoławczy, organy, ich skład, których kompetencje dodatkowe reguluje przyjęty przez Komisję statut z 19 kwietnia 1991 r. Organ przywołując uchwałę Sądu Najwyższego z 25 stycznia 1995 r. III AZP 12/94 (OSN 1995 nr 13, poz. 155) podkreśla dwuetapowy system postępowania, akcentując decyzyjne uprawnienia Prezydium Centralnej Komisji, a nadto powołuje się na linię orzeczniczą NSA i Sądu Najwyższego przyjmując, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji i przytacza wyrok SN z 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/95 (OSNAPiUS 1996 nr 21, poz. 315), w którym wyrażono stanowisko, że kwestionowanie przez kandydata do stopnia recenzji nie może prowadzić do dyskwalifikowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze administracyjnej ocen, nawet jeśli zainteresowany jest jak najgłębiej przekonany, iż są one nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące.
Wykładnia przepisów dokonana przez WSA jest wyrazem błędnych założeń i nie może być przyjęta do praktycznego stosowania.
W tej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Ppsa, a tym bardziej nie mogło mieć istotnego wpływu na decyzję. Żaden przepis postępowania nie wskazuje na konieczność powołania kolejnego recenzenta. Również wskazania dotyczące usunięcia naruszenia prawa nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Wykonanie ich podważa procedurę podejmowania decyzji przez Centralną Komisję w głosowaniu tajnym. Skarga podnosi też, iż we wcześniejszych wyrokach NSA, mimo podobnej praktyki, nie podnoszono tych zarzutów. Zdaniem organu wykładnia wskazanych przez WSA przepisów stanowi oczywiste naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, co wyczerpuje podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 ustawy Ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, zaś postawione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy Sąd odwoławczy uznał za trafne.
Trafny w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zarzut naruszenia przepisów art. 133 § 1, art. 141 § 1 ustawy Ppsa w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy.
Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Oznacza to obowiązek uwzględnienia przez Sąd materiałów z postępowania administracyjnego a w przypadku prowadzenia postępowania dowodowego także dowodów przeprowadzonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ten drugi przypadek nie miał miejsca w niniejszej sprawie, a zatem Sąd orzekał tylko na podstawie materiału wynikającego z akt postępowania administracyjnego.
W toku postępowania administracyjnego zebrany został obszerny materiał dowodowy, w tym uzyskano cztery recenzje, oceniające dorobek naukowy i rozprawę habilitacyjną.
Recenzenci prof. dr hab. S. S. i prof. dr hab. T. M. przedstawili recenzje niekorzystne dla habilitantki.
Pierwszy z nich jako mankamenty rozprawy wskazał na sprzeczność między celami pracy nakreślonymi we wstępie a jej tytułem, ograniczenie rozważań tylko do przekształceń w formach organizacyjno-prawnych z pominięciem przekształcenia w innych zakresach jak w dziedzinie rekrutacji kadr, ich doskonaleniu, w systemach wynagradzania czy organizacji pracy zespołów ludzkich; autorka wbrew tytułowi rozprawy sugerującemu, że przedmiotem rozważań będą metody oceny procesów przekształceń a więc ex definitione procesów dynamicznych zawarła w publikacji problemy o statycznym charakterze, co ilustrują przedstawione w recenzji przykłady. Recenzent podważa dokonane w rozprawie weryfikacje metod analizy ekonomicznej procesów przekształceń konkludując, iż autorka nie rozwiązała w rozprawie żadnego ważnego problemu naukowego i nie przeprowadziła w niej dowodów naukowych, a raczej wyraziła swoje poglądy na szereg problemów, dotyczących gospodarki komunalnej i pomysłów ich rozwiązania. Autorka wykazała niską dyscyplinę intelektualną także w zakresie niepoprawnego używania terminów, czego liczne przykłady podaje recenzent.
Drugi z recenzentów potwierdził powyższe stanowisko podnosząc zastrzeżenia co do przyjętej konstrukcji pracy, mieszania spraw doktrynalno-prawnych z terminami ekonomicznymi, brak związku części teoretycznej z celem pracy, mieszania wątków teoretycznych, przeskoki w rozumowaniu i argumentacji, a nadto błędne wnioskowanie, oparte w dodatku na przykładzie jednego zakładu. W konkluzji prof. T. M. ocenił, iż recenzowana praca nie spełnia wymogów stawianych rozprawie habilitacyjnej.
Przedstawione przez prof. dr hab. J. D. i prof. dr A. S. recenzje pozytywne oceniają dorobek habilitantki oraz rozprawę jednakże w obu recenzjach zamieszczono zastrzeżenia. W recenzji prof. J. D. zawarto uwagę na temat zbyt uproszczonego postrzegania przez autorkę rozprawy problemu kryteriów i metod przekształceń w gospodarce komunalnej, podając przykłady niepełnych opracowań oraz uogólnień czynionych bez wystarczającej ku temu podstawy. Recenzent popierając wniosek Rady Wydziału nie wypowiada się co do wniesienia znacznego wkładu w rozwój nauki, lecz pozytywnie ocenia znaczenie praktyczne rozprawy dla przedsiębiorstw.
Także w recenzji prof. dr hab. A. S. oprócz pozytywnej oceny rozprawy z pewnym jednak zastrzeżeniem został postawiony poważny zarzut podważający prawidłowość rozwiązania przez autorkę tematu rozprawy, co recenzent formułuje jako "istotny zarzut, dotyczący braku opracowania agregatowej oceny procesu przekształceń". Jako argument przemawiający za przychyleniem się do wniosku Rady Wydziału recenzent ten, oprócz bogatego dorobku naukowego, dobrego poziomu kolokwium habilitacyjnego, uważa przedstawienie koncepcji ogólnej badania organizacyjno-prawnego systemu transformacji gospodarki komunalnej, jednakże zauważa, iż wymaga to odmiennego położenia akcentu na problem badawczy niż wynikałoby to z tytuły rozprawy.
Przedstawione wyżej mankamenty rozprawy habilitacyjnej znalazły odzwierciedlenie zarówno w przebiegu protokołowanych posiedzeniach Sekcji Nauk Ekonomicznych i Prezydium Centralnej Komisji jak i uzasadnieniu decyzji wydanych w tej sprawie.
Z obszernego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania w rozważaniach Sądu uwzględniono jedynie okoliczność, iż w sprawie zostały wydane przez ww. recenzentów w równej ilości recenzje pozytywne i negatywne.
Narusza to nie tylko przepis art. 133 § 1 ustawy Ppsa lecz także art. 141 § 4 tej ustawy. Nakazuje on Sądowi I instancji zawarcie w uzasadnieniu wyroku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy.
Obejmuje to nie tylko obowiązek przytoczenia ustaleń dokonanych przez organ, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem.
Przyjmując ustalony przez organ stan faktyczny Sąd winien odnieść się do zebranych przez organ administracji dowodów i ocenić je w aspekcie treści wydanego rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada tym wymaganiom.
Sąd I instancji podważając kompletność zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i wady uzasadnienia decyzji (nieuwzględnienie w nim recenzji pozytywnych) ograniczył się w zasadzie do oceny, że taka sama ilość recenzji negatywnych i pozytywnych rodziła wątpliwości, co do oceny dorobku naukowego i poziomu rozprawy habilitacyjnej.
Sąd nie poddał koniecznej w takim przypadku ocenie treści wydanych recenzji a w szczególności zamieszczonych w nich licznych uwag krytycznych, zwłaszcza co do rozprawy habilitacyjnej. Sąd nie poddał także bliższej analizie recenzji pozytywnych, które jednakże zawierały zastrzeżenia głównie pod adresem rozprawy habilitacyjnej, iż nie spełnia ona wymagań określonych w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy.
Trafnie skarga kasacyjna podnosi, że o rezultacie postępowania wyjaśniającego w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie Prezydium Centralnej Komisji i znajdującego swe odzwierciedlenie w wyniku tajnego głosowania.
Wiąże się z tym kolejny błąd Sądu, nadającego inne znaczenie przepisowi art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
Przepis ten nakazuje w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosować odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Odrębność postępowania w tych sprawach Sąd upatruje w kolegialnym charakterze organu i sposobie podejmowania decyzji będącej wynikiem tajnego głosowania. W odniesieniu do przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa Sąd opowiada się za stosowaniem ich wprost. Tymczasem Sąd pomija, iż postępowanie w tych sprawach charakteryzuje się daleko idącymi odrębnościami, a w zakresie nieuregulowanym w ustawie przepisy kpa stosuje się tylko odpowiednio.
Odrębność ta to przede wszystkim pominięcie udziału strony w postępowaniu przed Centralną Komisją (poza dopuszczeniem środka zaskarżenia) oraz swoiste postępowanie dowodowe ograniczone tylko do pewnych środków dowodowych.
W myśl art. 75 § 1 kpa w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego.
W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji. Przy czym zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy, jeżeli co najmniej jedna opinia jest negatywna sekcja powołuje recenzenta spoza składu Centralnej Komisji.
Jeżeli zatem został spełniony ten wymóg i uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywała na swym posiedzeniu odpowiednia Sekcja Centralnej Komisji zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę – to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium a następnie podstawę wydanej decyzji.
Przy ocenie materiału dowodowego szczególną uwagę należy zwrócić, iż oprócz recenzji, na których głównie skoncentrował się Sąd, znalazły się także protokoły z obu posiedzeń Sekcji Nauk Ekonomicznych i posiedzeń Prezydium Centralnej Komisji.
Odzwierciedlają one nie tylko przebieg posiedzeń tych organów, z których pierwszy ma charakter opiniodawczy, lecz także zawierają oceny przedstawionej przez dr E. W. rozprawy habilitacyjnej.
Zawarte tam stwierdzenia nie zostały poddane ocenie Sądu, co mogło prowadzić do konstatacji, iż w sprawie istniały wątpliwości w kwestii oceny rozprawy habilitacyjnej, jako spełniającej wymagania z art. 15 ust. 1 ustawy.
Uznając trafność zarzutów skargi dr E. W. o naruszeniu przepisów art. 7, 88 i 80 kpa i istnienie wątpliwości, co do spełnienia wymagań przewidzianych w art. 15 ust. 1 ustawy przez rozprawę habilitacyjną, Sąd wskazał na potrzebę powołania "trzeciego recenzenta".
Twierdzenie to należy uznać za wzbudzające wątpliwość skoro w sprawie przed Centralną Komisją złożone zostały już cztery recenzje.
Z powyższych powodów uznając, iż w ocenie materiału dowodowego w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił specyfiki postępowania wyjaśniającego, prowadzonego z zachowaniem odrębnej procedury, nie ocenił wszystkich istotnych materiałów zebranych w postępowaniu koncentrując się na tym jedynie, że organ pominął recenzje pozytywne – Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż naruszone zostały przepisy postępowania a w szczególności przepis art. 133 § 1, 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ocenie Sądu winna też podlegać okoliczności czy niezamieszczenie w uzasadnieniu decyzji ostatecznej powodów, dla których Centralna Komisja nie uwzględniła recenzji korzystnych dla habilitantki, naruszające przepis art. 107 § 3 kpa, mogło nieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd odwoławczy nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż Sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 17, 32, 33 i 34 ustawy z 1990 r. zaś naruszenie przepisów kpa zostało omówione wyżej.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 ustawy Ppsa zasądzając zwrot kosztów w oparciu o przepis art. 203 pkt 2 tej ustaw w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z m.) i uznając, iż kwota 240 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika jest współmierna do rodzaju sprawy i nakładu pracy pełnomocnika, zaś kwota 100 zł stanowi równowartość uiszczonego przez stronę wpisu od skargi kasacyjnej.