Orzeczenie · 2023-09-06

I OSK 1918/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-09-06
NSAAdministracyjneWysokansa
reforma rolnanieruchomościzespół pałacowo-parkowygrunt rolnydekret PKWNadministracja publicznapostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą reformy rolnej. Sprawa dotyczyła kwalifikacji zespołu pałacowo-parkowego oraz innych gruntów w kontekście dekretu o reformie rolnej z 1944 r. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra w zakresie, w jakim orzeczono, że część działki nr [...] (o pow. 0,3311 ha) oraz działka nr [...] (o pow. 0,5203 ha) nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, analizował przede wszystkim zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd kasacyjny uznał, że zespół pałacowo-parkowy, ze względu na swój charakter mieszkalny i brak związku funkcjonalnego z częścią rolniczą majątku, nie podlegał przepisom dekretu o reformie rolnej. Natomiast część gruntów rolnych i gospodarczych, które były przydatne do produkcji rolnej lub stanowiły drogi dojazdowe do folwarku, podlegała tym przepisom. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo materialne, a zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych i gruntów o charakterze rolniczym lub gospodarczym, a także zasady postępowania przed sądami administracyjnymi w sprawach dotyczących reformy rolnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dekretu o reformie rolnej w kontekście historycznego majątku ziemskiego i jego podziału na części o różnym charakterze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zespół pałacowo-parkowy, stanowiący część majątku ziemskiego, podlegał przepisom dekretu o reformie rolnej, jeśli nie miał charakteru rolniczego i nie był funkcjonalnie związany z częścią gospodarczą majątku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zespół pałacowo-parkowy nie podlegał przepisom dekretu o reformie rolnej, ponieważ nie miał charakteru rolniczego i nie był funkcjonalnie związany z częścią gospodarczą majątku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zespół pałacowo-parkowy pełnił głównie funkcję mieszkalną i rekreacyjną, a jego zabudowa i charakter nie wskazywały na przydatność do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Brak było również związku funkcjonalnego z częścią rolniczą majątku.

Czy grunty rolne i gospodarcze, stanowiące część majątku ziemskiego, podlegały przepisom dekretu o reformie rolnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, grunty rolne i gospodarcze, które były przydatne do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie lub stanowiły drogi dojazdowe do folwarku, podlegały przepisom dekretu o reformie rolnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że grunty te miały charakter rolniczy lub gospodarczy, co kwalifikowało je do przejęcia na cele reformy rolnej zgodnie z przepisami dekretu.

Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej poszczególnych działek ewidencyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może częściowo uchylić decyzję organu odwoławczego, jeśli zawiera ona odrębne rozstrzygnięcia dotyczące poszczególnych działek ewidencyjnych.

Uzasadnienie

WSA uznał, że sposób sformułowania decyzji Ministra, zawierającej odrębne punkty dotyczące poszczególnych działek, pozwala na jej częściowe uchylenie w zakresie konkretnych działek ewidencyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Miasta [...] od wyroku WSA w Warszawie. WSA uchylił decyzję Ministra w zakresie dotyczącym działki nr [...] o pow. 0,5203 ha oraz części działki nr [...] o pow. 0,3311 ha, a oddalił skargi w pozostałych częściach.

Przepisy (14)

Główne

dekret art. 2 § ust. 1 lit. e

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Określa nieruchomości ziemskie podlegające przeznaczeniu na cele reformy rolnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji.

rozporządzenie art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Reguluje postępowanie w sprawach dotyczących nieruchomości ziemskich.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy elementów decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 136 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Prawo wodne art. 526

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przejście zadań związanych z gospodarką wodną na PGW Wody Polskie.

Prawo wodne art. 528 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Reprezentacja Skarbu Państwa przez PGW Wody Polskie w stosunku do nieruchomości gruntowych.

ustawa wodna art. 2 § pkt 1

Ustawa z dnia 19 września 1922 r. - Prawo wodne

Publiczna własność wód płynących.

rozporządzenie art. 29 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 12 lipca 1935 r. w sprawie wykonania ustawy o klasyfikacji gruntów dla podatku gruntowego

Klasyfikacja parków jako łąk, pastwisk lub gruntów pod lasami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zespół pałacowo-parkowy nie miał charakteru rolniczego i nie był funkcjonalnie związany z częścią gospodarczą majątku, co wykluczało jego podleganie przepisom dekretu o reformie rolnej. • Grunty rolne i gospodarcze, przydatne do produkcji rolnej lub stanowiące drogi dojazdowe do folwarku, podlegały przepisom dekretu o reformie rolnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego kasacyjnie Miasta dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwości mapy biegłego, naruszenia zasady dwuinstancyjności, błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz niewłaściwej oceny dowodów. • Argumenty dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, w kontekście nieruchomości położonych w miastach.

Godne uwagi sformułowania

"nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych" • "nieruchomość ziemska o charakterze rolniczym" • "związek funkcjonalny" między częścią pałacowo-parkową a częścią rolniczą majątku

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Piotr Niczyporuk

sprawozdawca

Dariusz Chaciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu o reformie rolnej w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych i gruntów o charakterze rolniczym lub gospodarczym, a także zasady postępowania przed sądami administracyjnymi w sprawach dotyczących reformy rolnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dekretu o reformie rolnej w kontekście historycznego majątku ziemskiego i jego podziału na części o różnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznej reformy rolnej i jej wpływu na zabytkowe zespoły pałacowo-parkowe, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i historii.

Reforma rolna a zespół pałacowo-parkowy: NSA rozstrzyga o dziedzictwie przeszłości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst