II OSK 1279/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, uznając brak podstaw do wzruszenia decyzji sprzed lat.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. Ś. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z 1982 r. Skarżący kwestionowali zmianę przebiegu granicy między działkami zabudowanymi bez ich zgody. NSA uznał, że nie wykazano zmiany położenia granicy prawnej przed scaleniem, a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ani naruszenia prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja Ministra utrzymywała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z 1982 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Skarżący, M. Ś. i W. Ś., domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące zmiany przebiegu granicy między ich zabudowanymi działkami bez ich zgody, co miało naruszać ich własność. Minister uznał, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności, ponieważ granice stanu władania nie uległy zmianie w trakcie scalenia, a zabudowa istniała przed rozpoczęciem prac. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, podkreślając, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym trybem kontroli i wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 2 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) za niezasadne. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazali, aby granica prawna między działkami w części siedliskowej miała inny przebieg przed scaleniem, a brak szkicu w operacie technicznym nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano, że granica prawna między działkami w części siedliskowej miała inny przebieg przed scaleniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie udowodnili zmiany położenia granicy prawnej przed scaleniem. Brak zgody właścicieli jest wymagany tylko w przypadku faktycznej zmiany granic gruntów zabudowanych. W tej sprawie nie wykazano takiej zmiany, a zabudowa istniała przed scaleniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.s.i.g. art. 2 § ust. 3
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia zabudowań, albo wyrażenia zgody na rozliczenie wartości zabudowań. W przypadku braku zmiany położenia granicy prawnej w części zabudowanej, zgoda ta nie jest konieczna.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności w przypadku rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa materialnego jest podstawą, natomiast rażące naruszenie prawa procesowego jest wyjątkiem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania zmiany położenia granicy prawnej między działkami zabudowanymi przed scaleniem. Brak rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji sprzed lat.
Odrzucone argumenty
Zmiana przebiegu granicy między działkami zabudowanymi bez zgody właścicieli. Naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która powinna być uznana za nieważną.
Godne uwagi sformułowania
Spór dotyczy tego, czy Wojewoda K. wydając wspomniane wyżej decyzję dopuścił się naruszenia prawa, które można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Rażące naruszenie prawa uznaje się w zasadzie przy szczególnie zakwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa materialnego, gdyż stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. Z 'rażącym naruszeniem prawa' mamy do czynienia wówczas, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, co do jego zrozumienia, wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów.
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący
Tadeusz Geremek
sprawozdawca
Krystyna Borkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących scalania gruntów i długotrwałych sporów granicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie spór dotyczy decyzji sprzed wielu lat i braku dowodów na zmianę stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności związane z długotrwałymi sporami granicznymi i procesem stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Nawet 24 lata po decyzji, spór o granicę działki może trafić do NSA – kluczowe znaczenie ma 'rażące naruszenie prawa'.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1279/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-10-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krystyna Borkowska Maria Rzążewska /przewodniczący/ Tadeusz Geremek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6162 Scalanie i wymiana gruntów Hasła tematyczne Scalanie gruntów Sygn. powiązane IV SA/Wa 2056/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-18 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749 art. 2 ust. 3 Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Tadeusz Geremek (spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. Ś od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2056/06 w sprawie ze skarg M. Ś. i W. Ś. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. IV SA/Wa 2056/06 oddalił skargi M. Ś. i W. Ś. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2006r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Sąd orzekając w sprawie przyjął następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju i Wsi w wyniku rozpatrzenia wniosków M. Ś. i W. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1982r. nr [...] zatwierdzającej projekt scalania niektórych gruntów wsi S., W. S. i W. w gminie B. - Z., w części dotyczącej gruntów położonych we wsi S., oznaczonych jako działka nr [...] wydzielona dla M. Ś. i działka nr [...] wydzielona dla W. Ś.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzorczy podał, iż o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody K. w części dotyczącej działek nr [...] i [...] wystąpił z wnioskiem M. Ś.. Zdaniem wnioskodawcy w trakcie scalenia dokonano bez jego zgody zmiany przebiegu granicy między tymi działkami w ich części zabudowanej. Zakwestionował również szerokość tych działek od strony drogi oznaczonej w ewid. [...], które według niego powinny być równe, co wynika z mapy stanowiącej załącznik do postanowienia Sądu Powiatowego w B. Z. dnia [...] lutego 1967r., sygn. Ns [...], o dziale spadku. Natomiast po scaleniu, zgodnie ze szkicem wyznaczenia projektowanych działek, szerokości ich są różne, działki nr [...] - 11,70 m, a działki nr [...] - 12,10 m. Wnioskodawca zakwestionował również granicę między wymienionymi działkami, która jest "skośna", a powinna przebiegać równolegle do granic zewnętrznych obu działek. Organ nadzorczy uznał, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji wynikających z art. 156 § 1 Kpa. Zdaniem Ministra w trakcie wykonania prac scaleniowych w części zabudowanej działek nr [...] i [...] nie naruszono granic stanu władania istniejącego na gruncie. Obaj właściciele przedmiotowych działek stwierdzili, że istniejąca zabudowa i ogrodzenie zostały wykonane przed rokiem 1980, a więc przed rozpoczęciem prac scaleniowych i słusznie wykonawca prac scaleniowych uwzględnił istniejący spokojny stan władania. Organ wskazał, iż w operacie technicznym związanym z wykonaniem mapy stanowiącej załącznik do ww. postanowienia Sądu Powiatowego w B. Z.u o dziale spadku, na które powołał się wnioskodawca, brak jest szkicu wyznaczenia nowo wydzielonych działek, oznaczonych wówczas numerami [...] i [...]. W. Ś. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdził, iż zgadza się ze scaleniem gruntów, jednakże kwestionuje skośną granicę między działkami nr [...] i [...] i zawłaszczenie - już po scaleniu - jego gruntu przez sąsiada w związku z modernizacją budynku mieszkalnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż zarzuty podnoszone przez M. Ś., jak i W. Ś., nie zasługują na uwzględnienie, gdyż w trakcie postępowania scaleniowego nie zmieniono granic istniejącego na gruncie stanu władania, a tym samym nie naruszono przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1963 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13), w tym w szczególności art. 1 ust. 3, zgodnie z którym grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właścicieli. Organ nadzorczy uznał, iż w niniejszej sprawie zgoda taka nie był konieczna, ponieważ kwestionowana przez M. Ś. i W. Ś. granica między działkami nr [...] i [...] w ich części zabudowanej w wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego nie zmieniła położenia. Organ podkreślił, iż przedmiotowe postępowanie scaleniowe, którego uczestnikiem byli skarżący, zostało zakończone w 1982r., a wyniki tego scalenia były przez nich akceptowane. Zastrzeżenia zgłoszone po 17 latach wskazują na istniejące nieporozumienia sąsiadów, a takie konflikty nie mogą stanowić podstawy unieważnienia rozstrzygnięć scaleniowych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. Ś., jak również W. Ś.. Skarżący M. Ś. powtórzył zarzuty podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się na szkic podziału sporządzony w trakcie postępowania sądowego o dział spadku. Skarżący podał, iż kwestionuje prawidłowość wykonanego scalenia gruntu tylko w części przebiegu granicy w zabudowaniach, która przebiega po skosie i narusza jego własność. Jednocześnie M. Ś. przyznał, że "...działki położone są prawidłowo i znajdują się w swoim położeniu. Natomiast wykonawca tych prac źle oznaczył granicę pomiędzy tymi działkami". W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący podał, że domaga się prawidłowości przebiegu granicy środkowej w części zabudowanej z prawidłowym naniesieniem na mapę administracyjną. Podkreślił, że chodzi wyłącznie o naniesienie prawidłowej granicy, co pozwoli na zakończenie konfliktu sąsiedzkiego spowodowanego przesunięciem stodoły przez W. Ś. według własnego uznania, bez zwrócenia się do niego o wyrażenie zgody. W piśmie z dnia 20 listopada 2006r. stanowiącym dodatkowe wyjaśnienia do skargi M. Ś. podał, iż na działce W. Ś. stoi stara stuletnia stodoła w odległości ok. 10 m od jego budynku mieszkalnego i 4 m od budynku gospodarczego. Poza tą stodołą nie ma na działce W. Ś. żadnych zabudowań. Stodoła przeznaczona jest do rozbiórki i stanowi zagrożenie dla zabudowań skarżącego M. Ś.. Zdaniem M. Ś. "..osoby dokonujące scalenie nie dopełniły obowiązku wkopania słupka geodezyjnego na końcu granicy podziału tych działek, który by świadczył o prawidłowym znaczeniu podziału. W tej sytuacji granica ta nie spełnia swojego znaczenia, gdyż nie została oznakowana". Skarżący W. Ś. stwierdził, że zgadza się z decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2006r., lecz wnosi o wznowienie znaków granicznych zgodnie z linią graniczną wyznaczoną przez komisję scaleniową oraz linię graniczną wyznaczoną przez Sąd Powiatowy w B. Z.. Podniósł, że linia między działkami była prosta, a skośną linię dokonał M. Ś. budując dom mieszkalny oraz wykonując ogrodzenie wzdłuż całej działki wchodząc w "moje uprawy, poszerzając swoją działkę. Skarga miała mu pomóc w zuchwałym działaniu na moją szkodę i do dziś czuje się bezkarny". Ponadto W. Ś. wniósł o ukaranie grzywną M. Ś. za zuchwałe działanie oraz "zasądzenie usunięcia budynków, ogrodzenia i dalszej części działki, którą przywłaszczył i przywłaszcza dalej M. Ś.". W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r., sygn. IV SA/Wa 2056/06 oddalił skargi M. Ś. i W. Ś. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, w którym organ nadzorczy bada, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 Kpa. W rozpatrywanej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo ocenił, iż nie występują przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1982r. zatwierdzającej projekt scalenia niektórych gruntów wsi S., W. S. i W. w gminie B.-Z. w części dotyczącej działek nr [...] i [...] położonych we wsi S.. Podkreślić należy - wywodzi Sąd I instancji, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 Kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 Kpa (vide wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, niepublik.; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998 r., IV SA 1490/96, niepublik.; wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2319/96, niepublik.). Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 Kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, dalej wywodzi Sąd I instancji, spór dotyczy tego, czy Wojewoda K. wydając wspomniane wyżej decyzję dopuścił się naruszenia prawa, które można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Sprawa toczy się bowiem już nie w trybie zwykłym, gdzie dla uchylenia decyzji wystarczy stwierdzenie "naruszenia prawa" mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia, lecz w trybie nadzoru (trybie nadzwyczajnym) i to w 24 lata po wydaniu w trybie zwykłym decyzji ostatecznej, kiedy to zupełnie wyjątkowo można uznać decyzje ostateczne za dotknięte tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania ich za nieważne. Rażące naruszenie prawa uznaje się w zasadzie przy szczególnie zakwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa materialnego, gdyż stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. Zaznaczyć jedynie należy, że w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy w szczególności uważać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów zasad ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w art. 6-11 Kpa - w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 207 § 2 pkt 2 Kpa), jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego stosownie do dyspozycji przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia ( NSA z dnia 8 czerwca 1983r., I SA 355/83, GP z 1984 r. nr 5). W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że z "rażącym naruszeniem prawa" mamy do czynienia wówczas, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, co do jego zrozumienia, wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów /por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1986 r., IV SA 716/86, "Seminarium Prawa Budowlanego" z 1987 r. nr 3, s. 62/. Treść decyzji można wówczas określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została wydana. Stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U. z 2003r. Nr 178 poz. 1749 ze zm.) grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź innej formie. Zarzut strony skarżącej w zakresie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 powołanej ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, przez objęcie scaleniem gruntu zabudowanego (działki o nr [...]) - pomimo braku zgody skarżącego - jest bezzasadny w ocenie Sądu I instancji. Organ orzekający w sprawie nie mógł uwzględnić jako przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji w części dotyczącej działek o nr [...] i [...] okoliczności zmiany przebiegu granicy w części zabudowanej między przedmiotowymi działkami. Skarżący nie wykazali bowiem, by przed rozpoczęciem prac scaleniowych granica prawna między działkami nr [...] i [...] w ich części siedliskowej miała inny przebieg. Wbrew twierdzeniom skarżącego M. Ś., w operacie technicznym związanym z wykonaniem mapy stanowiącej załącznik do wspomnianego postanowienia Sądu Powiatowego w B. Z. o dziale spadku, brak jest szkicu wyznaczenia nowo wydzielonych działek, oznaczonych wówczas numerami [...] i [...]. Trafnie zatem stwierdził organ odwoławczy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w przedmiotowej sprawie zgoda właścicieli spornych gruntów nie była konieczna, gdyż nie wykazano w toku postępowania, by kwestionowana przez skarżących granica między działkami o nr [...] i [...] - w ich części zabudowanej - w wyniku przeprowadzonego scalenia gruntów zmieniła położenie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł reprezentowany przez pełnomocnika W. Ś. zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu gruntów (Dz. U. Nr 178 z 2003 r. r. poz. 1749 ze zm.), zwanej dalej "Ustawą" poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zgoda właścicieli spornych gruntów była konieczna do scalenia gruntu z uwagi na zmianę położenia granicy między działkami nieruchomości oraz naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s. w zw., z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez nieuwzględnienie skargi od cytowanej w tytule decyzji administracyjnej, pomimo iż utrzymała ona w mocy decyzję która powinna być uznana za nieważną, które to naruszenie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się na powyższe, na podstawie art. 176 i 185 § 1 ppsa pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do oddalenia skargi W. Ś. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. W myśl przepisu art. 174 wskazanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokackim (art. 175 § 1-3), który zdaniem ustawodawcy ma zapewnić skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Już na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja administracyjna, której legalność oceniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie została wydana w postępowaniu nieważnościowym, w którym organ nadzorczy bada czy kontrolowana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą mieszczącą się w katalogu art. 156 § 1 Kpa. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji rozstrzygał czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo ocenił, że nie występują przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Wojewody K. z dnia [...] września 1982r. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, iż w przedmiotowej sprawie ocena legalności, prowadzona przez Sąd I instancji ogranicza się do ustalenia czy ww. decyzja Wojewody narusza prawo w sposób umożliwiający zakwalifikowanie je jako rażące naruszenie prawa z art. 156 § 1 Kpa. Sprawa bowiem nie toczyła się przed organami w trybie "zwykłym", gdzie do uchylenia zaskarżonej decyzji wystarczy "stwierdzenie naruszenia prawa" mającego wpływ na wynik sprawy, lecz owo postępowanie toczyło się w trybie "nadzwyczajnym" i to w 24 lata po wydaniu rozstrzygnięcia w trybie "zwykłym". Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z zarzutem wnoszącego skargę kasacyjną naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw., z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Należy rozpocząć od przypomnienia, że art. 16 § 1 Kpa w swej treści ustanawia zasadę ogólną - trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta ma istotne znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji administracyjnej skutków prawnych, dlatego należy ona do fundamentalnych zasad i założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, iż decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawa - jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Artykuł 16 § 1 Kpa zawiera definicję decyzji ostatecznej, stanowiąc: "decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych". Omawiany przepis ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu jej granic. W ocenie składu orzekającego Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie uznał, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek rażącego naruszenia prawa w przedmiotowej decyzji. Przepis art. 156 § 1 Kpa musi być interpretowany ściśle, co wyklucza jakąkolwiek możliwość uznania innych przesłanek aniżeli w nim wymienione. Można więc przyjąć, iż w art. 156 § 1 pkt 1, 2 ab inito , 3 - 6, są wymienione wady decyzji "nazwane", które stanowią przypadki rażącego naruszenia prawa, natomiast w art. 156 § 1 pkt 2 in fine (na który powołuje się wnoszący skargę kasacyjną) otwiera się drogę do stwierdzenia nieważności decyzji na skutek istnienia "nienazwanej wady" mającej cechę rażącego naruszenia prawa, a której w przedmiotowej sprawie w ocenie składu orzekającego nie ma. Uznając zatem za nietrafny ww. zarzut Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, iż "rażące naruszenie prawa uznaje się w zasadzie przy szczególnie zakwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa materialnego, gdyż stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. Zaznaczyć jedynie należy, że w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy w szczególności uważać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów zasad ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w art. 6-11 Kpa - w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 207 § 2 pkt 2 Kpa), jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego stosownie do dyspozycji przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia". Ponadto skład orzekający przypomina o zasadności odwołania się w przedmiotowej sprawie do teorii gradacji wad decyzji administracyjnej i odróżnieniu wadliwości decyzji powodujących ich ewentualną wzruszalność, od takich wad, które powodują - przez samo swoje istnienie, bądź swoje skutki - nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego decyzji. Naruszenia prawa mają charakter "rażący" w takim przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części, bądź inaczej to definiując, z "rażącym" naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, co do jego rozumienia, wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie zaś z całą pewnością nie występują przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody K.. Ponadto za nietrafny należało również uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003r. Nr 178 poz. 1749 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, objęcia scaleniem gruntu zabudowanego (działki o nr [...]) - pomimo braku zgody skarżącego. Powyższy zarzut strony skarżącej w zakresie naruszenia prawa materialnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego-jest niezasadny. Organ orzekający w sprawie, a dalej badający legalność rozstrzygnięcia Sąd I instancji nie mógł uwzględnić (uznać) jako przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji okoliczności zmiany przebiegu granicy w części zabudowanej między przedmiotowymi działkami. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazali bowiem, aby przed rozpoczęciem prac scaleniowych granica prawna między przedmiotowymi działkami nr [...] i [...] w ich części siedliskowej miała inny przebieg. Wbrew twierdzeniom stron, jak wynika z załączonych akt administracyjnych, w operacie technicznym związanym z wykonaniem mapy stanowiącej załącznik do postanowienia Sądu Powiatowego w B. Z. o dziale spadku, brak jest szkicu wyznaczenia nowo wydzielonych działek, oznaczonych wówczas numerami [...] i [...]. Trafnie zatem stwierdził organ odwoławczy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż w przedmiotowej sprawie zgoda właścicieli spornych gruntów nie była konieczna, gdyż nie wykazano w toku postępowania, by kwestionowana przez skarżących granica między ww. działkami (w części zabudowanej) w wyniku przeprowadzonego scalenia gruntów zmieniła położenie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. T.M. Geremek M. Rzążewska K. Borkowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI