I OSK 1909/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W. S.A. od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy sieci kanalizacyjnej i przepompowni ścieków. Sąd pierwszej instancji uznał, że rokowania były fikcyjne, a organy nie zbadały alternatywnych lokalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że obowiązujący plan miejscowy wiąże zarówno organy, jak i właścicieli, i precyzyjnie określa lokalizację inwestycji celu publicznego. W związku z tym organy nie miały obowiązku poszukiwania innych wariantów, a jedynie musiały dostosować decyzję do ustaleń planu. NSA uznał również, że uwzględnienie pasa technologicznego wokół przewodów jest dopuszczalne i konieczne dla bezpieczeństwa oraz zgodności z przepisami technicznymi, a rokowania z właścicielką, mimo braku porozumienia, zostały przeprowadzone zgodnie z prawem. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego w kontekście planu miejscowego, dopuszczalności pasa technologicznego oraz wymogów rokowań.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje obowiązujący plan miejscowy precyzujący lokalizację inwestycji celu publicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji, wydając decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, ma obowiązek badania alternatywnych wariantów lokalizacji inwestycji, jeśli plan miejscowy precyzyjnie określa jej przebieg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli plan miejscowy wiążąco określa lokalizację inwestycji, organ nie ma obowiązku poszukiwania innych wariantów, a jedynie musi dostosować decyzję do ustaleń planu.
Uzasadnienie
Plan miejscowy jako akt prawa miejscowego jest wiążący. Organy administracji muszą respektować jego postanowienia, a ustalenia planu dotyczące lokalizacji inwestycji celu publicznego przesądzają o jej niezbędności w danym miejscu.
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. może obejmować tzw. pas technologiczny wokół planowanych przewodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uwzględnienie pasa technologicznego jest dopuszczalne i często konieczne dla precyzyjnego określenia zakresu ograniczenia prawa własności oraz zapewnienia bezpieczeństwa i zgodności z przepisami technicznymi.
Uzasadnienie
Pas technologiczny nie stanowi odrębnego ograniczenia, lecz jest bezpośrednio związany z posadowieniem urządzeń przesyłowych, wyznaczając strefę gruntu niezbędną do prac budowlanych, konserwacji i ochrony instalacji. Jego uwzględnienie mieści się w dyspozycji art. 124 ust. 1 u.g.n.
Czy rokowania poprzedzające wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 3 u.g.n.) zostały przeprowadzone prawidłowo, jeśli właściciel odmówił udostępnienia gruntu na proponowanych warunkach i przedstawił własną kontrpropozycję (wykup całej nieruchomości)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, jeśli inwestor podjął próbę uzyskania zgody właściciela, przedstawił istotne warunki inwestycji, a mimo wymiany stanowisk strony nie osiągnęły porozumienia.
Uzasadnienie
Celem rokowań jest sprawdzenie możliwości polubownego uzgodnienia warunków udostępnienia nieruchomości. Brak porozumienia, nawet jeśli właściciel przedstawił nieuzasadnioną inwestycją kontrpropozycję (np. wykup całej działki), wypełnia przesłankę braku zgody właściciela, otwierając drogę do wydania decyzji administracyjnej.
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dopuszcza ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu zakładania i przeprowadzania przewodów oraz urządzeń infrastruktury technicznej, w tym pasa technologicznego.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa wymóg przeprowadzenia rokowań z właścicielem przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa, że plan miejscowy może zawierać zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej oraz szczególne warunki zagospodarowania terenów i ograniczenia w ich użytkowaniu.
Uchwała Rady Miasta [...] Nr CXII/1159/06 art. § 12, § 13, § 17, § 20 ust. 3 tiret pierwszy, § 20 ust. 4 lit. a tiret 4 oraz § 2 ust.l pkt. 1 lit. b - załącznik Nr 2
Plan miejscowy dopuszcza budowę inwestycji celu publicznego w postaci sieci kanalizacyjnej i pompowni ścieków w obszarze działki skarżącej, a przebieg tych urządzeń został wskazany w treści uchwały.
Pomocnicze
u.g.n. art. 112 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ogólna zasada dotycząca konieczności badania alternatywnych rozwiązań, która jest jednak podporządkowana wiążącym ustaleniom planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Niewłaściwe zastosowanie przez WSA, który uznał, że organ powinien badać dodatkowe ustalenia w zakresie poszukiwania innych wariantów lokalizacji celu publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan miejscowy wiąże organy i właściciela, przesądzając o lokalizacji inwestycji celu publicznego. • Organ nie ma obowiązku badania alternatywnych lokalizacji, jeśli plan miejscowy określa przebieg inwestycji. • Uwzględnienie pasa technologicznego jest dopuszczalne i konieczne dla bezpieczeństwa i zgodności z przepisami technicznymi. • Rokowania z właścicielem zostały przeprowadzone prawidłowo, mimo braku porozumienia.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że rokowania były fikcyjne. • WSA uznał, że organy nie zbadały alternatywnych lokalizacji. • WSA uznał, że pas technologiczny nie mógł być objęty decyzją.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia planu miejscowego – jako aktu prawa miejscowego – mają charakter normatywny i są wiążące • nie można zatem wymagać od organu administracji orzekającego na podstawie art. 124 u.g.n., aby ponownie weryfikował "niezbędność" przebiegu inwestycji przy obowiązującym planie miejscowym • prawidłowa wykładnia art. 124 ust. 1 u.g.n. dopuszcza ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zarówno w planowanym przebiegu linii przesyłowej, jak i w przebiegu przypisanego do niej pasa technologicznego • celem rokowań poprzedzających ewentualne wywłaszczenie nie jest realizacja wszelkich oczekiwań właściciela, lecz sprawdzenie, czy istnieje możliwość polubownego uzgodnienia warunków udostępnienia nieruchomości
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego w kontekście planu miejscowego, dopuszczalności pasa technologicznego oraz wymogów rokowań."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje obowiązujący plan miejscowy precyzujący lokalizację inwestycji celu publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a realizacją inwestycji celu publicznego, z kluczowym rozstrzygnięciem dotyczącym pierwszeństwa planu miejscowego nad potrzebą badania alternatywnych rozwiązań przez organy administracji.
“Plan miejscowy kluczem do inwestycji celu publicznego: NSA rozstrzyga spór o ograniczenie prawa własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.