Orzeczenie · 2024-02-21

I OSK 1909/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-21
NSAAdministracyjneWysokansa
wywłaszczenieodszkodowanieprawo ochrony środowiskawznowienie postępowaniakontrola sądowasąd administracyjnysąd powszechnyk.p.a.niezaskarżalność decyzji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. K. i A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania. Sprawa wywodziła się z postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 131 ustawy Prawo ochrony środowiska. Po wydaniu przez Starostę Mrągowskiego decyzji ustalającej odszkodowanie, zostało ono wznowione, a następnie Starosta wydał decyzję stwierdzającą wydanie pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa. Od tej decyzji wniesiono odwołanie, które SKO uznało za niedopuszczalne, wskazując na właściwość sądu powszechnego do rozpatrzenia ewentualnego powództwa o odszkodowanie. NSA podzielił to stanowisko, argumentując, że decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. po wznowieniu postępowania, stwierdzająca naruszenie prawa, ale nie uchylająca decyzji z powodu przesłanek negatywnych, nie podlega odwołaniu administracyjnemu. Kontrola takiej decyzji, podobnie jak pierwotnej decyzji o odszkodowaniu, powinna odbywać się poprzez powództwo do sądu powszechnego, zgodnie z art. 131 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. NSA podkreślił, że takie rozwiązanie jest zgodne z art. 78 Konstytucji RP, który gwarantuje prawo do zaskarżenia, nawet jeśli środek prawny nie jest odwołaniem do organu wyższej instancji. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzające naruszenie prawa, ale nie uchylające pierwotnej decyzji z powodu przesłanek negatywnych, nie podlegają odwołaniu administracyjnemu, a jedynie powództwu do sądu powszechnego, w szczególności w sprawach dotyczących odszkodowań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i wydania decyzji stwierdzającej naruszenie prawa bez uchylenia pierwotnej decyzji z powodu przesłanek negatywnych, w kontekście odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie Prawa ochrony środowiska.

Zagadnienia prawne (1)

Czy decyzja stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej, wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia odszkodowania, podlega zaskarżeniu w drodze odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, czy też w drodze powództwa do sądu powszechnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej, wydana w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie podlega odwołaniu administracyjnemu. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia o odszkodowaniu ma prawo wnieść powództwo do sądu powszechnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że decyzja wydana po wznowieniu postępowania, która stwierdza naruszenie prawa, ale nie uchyla pierwotnej decyzji z powodu przesłanek negatywnych, stanowi merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy odszkodowania. Kompetencja do ustalenia odszkodowania przysługuje staroście na podstawie art. 131 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, a decyzja ta jest niezaskarżalna w trybie administracyjnym. Właściwym środkiem ochrony prawnej jest powództwo do sądu powszechnego, zgodnie z art. 131 ust. 2 tej ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 131 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.ś. art. 131 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.ś. art. 133

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej, wydana w trybie wznowienia postępowania, nie podlega odwołaniu administracyjnemu, a jedynie powództwu do sądu powszechnego.

Odrzucone argumenty

Decyzja stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej podlega odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja jest niezaskarżalna. • Droga sądowa przysługuje także w razie niewydania decyzji przez właściwy organ w terminie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania przez poszkodowanego. • Powództwo to jest ustawowym, innym środkiem ochrony prawnej wprowadzonym w miejsce odwołania do organu wyższej instancji, gwarantującym stronie możliwość obrony swoich praw.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Monika Nowicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzające naruszenie prawa, ale nie uchylające pierwotnej decyzji z powodu przesłanek negatywnych, nie podlegają odwołaniu administracyjnemu, a jedynie powództwu do sądu powszechnego, w szczególności w sprawach dotyczących odszkodowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania i wydania decyzji stwierdzającej naruszenie prawa bez uchylenia pierwotnej decyzji z powodu przesłanek negatywnych, w kontekście odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie Prawa ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do sądu i kontrolą decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy odwołanie nie wystarczy: Sąd administracyjny wyjaśnia ścieżkę dochodzenia odszkodowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst