I OSK 1908/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-03-25
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościkomunalizacjadrogi publiczneadministracja publicznaprzejęcie mieniagminaskarpa kasacyjnastatus prawny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że sporna nieruchomość nie nabyła statusu drogi publicznej z mocy prawa.

Gmina W. domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej część pasa drogowego ulicy. Zarówno organ I instancji, jak i Minister Skarbu Państwa odmówili stwierdzenia nabycia, wskazując na brak dowodów na zaliczenie ulicy do kategorii dróg wojewódzkich przed 1 stycznia 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając, że dla uzyskania statusu drogi publicznej wymagane jest formalne zaliczenie jej do odpowiedniej kategorii.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Nieruchomość ta, stanowiąca część pasa drogowego ul. [...], miała według gminy zostać nabyta z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracji publiczną. Organa administracji oraz WSA uznały, że gmina nie wykazała, aby ulica ta posiadała status drogi publicznej (wojewódzkiej) przed tą datą, co było warunkiem nabycia mienia Skarbu Państwa. Gmina argumentowała, że ulica leży w ciągu drogi publicznej i powinna nabyć status drogi powiatowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że błędna jest wykładnia przepisów ustawy o drogach publicznych przez gminę. Sąd podkreślił, że dla uzyskania statusu drogi publicznej, a w szczególności drogi wojewódzkiej, wymagane jest formalne zaliczenie jej do odpowiedniej kategorii na podstawie właściwego aktu prawnego, a nie samo jej położenie czy funkcja komunikacyjna. Brak takiego zaliczenia w postaci rozporządzenia Ministra Komunikacji lub Rady Ministrów oznaczał, że nieruchomość nie mogła zostać nabyta przez gminę z mocy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dla uzyskania statusu drogi publicznej, a w szczególności drogi wojewódzkiej, wymagane jest formalne zaliczenie jej do odpowiedniej kategorii na podstawie właściwego aktu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że samo położenie ulicy w ciągu drogi publicznej lub jej funkcja komunikacyjna nie wystarczą do nadania jej statusu drogi publicznej. Konieczne jest formalne zaliczenie do określonej kategorii (krajowej, wojewódzkiej, gminnej) w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych, co w tym przypadku nie nastąpiło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.u.a.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

u.p.u.a.p. art. 103 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Pomocnicze

u.d.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej wymaga zaliczenia do jednej z kategorii dróg.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak formalnego zaliczenia spornej ulicy do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie właściwego aktu prawnego. Nieruchomość nie mogła zostać nabyta z mocy prawa, ponieważ nie stanowiła drogi publicznej o wymaganym statusie przed 1 stycznia 1999 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy W. oparta na interpretacji art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którą ulica leżąca w ciągu drogi publicznej powinna nabyć status drogi powiatowej. Porozumienie między wojewodą a prezydentem miasta jako podstawa do nabycia mienia.

Godne uwagi sformułowania

nie każda zatem droga (ulica) spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. dla uzyskania statusu drogi publicznej niezbędne jest jej zaliczenie do określonej kategorii w sposób określony w ustawie o drogach publicznych. nie można zgodzić się z poglądem skarżącego kasacyjnie, że z treści przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych... wynika, że ulicy leżącej w ciągu drogi publicznej ustawodawca nadał taki sam status prawny, bez potrzeby podjęcia przez właściwy organ indywidualnego aktu o zaliczeniu ulicy do jednej z określonych ustawowo kategorii dróg publicznych.

Skład orzekający

Iwona Kosińska

sprawozdawca

Jan Paweł Tarno

członek

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego, w szczególności w kontekście statusu prawnego dróg publicznych i wymogów formalnych ich zaliczania do poszczególnych kategorii."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 1999 r. oraz specyficznej sytuacji komunalizacji mienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia i statusu prawnego dróg, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów i właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia kluczowe wymogi formalne dla nabycia własności.

Czy twoja droga gminna to tak naprawdę własność Skarbu Państwa? Kluczowe zasady komunalizacji mienia.

Dane finansowe

WPS: 120 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1908/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Kosińska /sprawozdawca/
Jan Paweł Tarno
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2185/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-04-27
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 60 ust. 1, art. 103 ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 6 ust. 1, art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2185/11 w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy W. na rzecz Ministra Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2185/11, po rozpatrzeniu skargi Gminy W. wykonującej zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 60 i 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.; dalej: ustawa z dnia 13 października 1998 r.) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. wykonującą zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu (dalej: Gmina W.) mienia Skarbu Państwa obejmującego nieruchomość oznaczoną w operacie ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka ewidencyjna nr [...],[...] o powierzchni 0,1771 ha, położoną w pasie drogowym ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że porozumienie zawarte pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta W. z dnia [...] października 1993 r. w sprawie przekazania niektórych zadań i kompetencji z zakresu administracji rządowej do wykonywania organom Gminy W. (sporna droga znalazła się w załączniku nr 3 do porozumienia jako przekazana do realizacji zadań przez gminę) nie może stanowić postawy do stwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Wojewoda [...] ustalił, że sporna nieruchomość leżała w pasie drogowym ul. [...], ale ulica ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia [...] września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179, ze zm.; dalej: rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r.), co powoduje, że na dzień 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła drogi wojewódzkiej i na dzień 1 stycznia 1999 r. nie stała się drogą powiatową.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Gmina W. złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu stwierdziła, że sporna nieruchomość stanowiąca część ulicy [...] usytuowana jest w ciągu ul. [...], co pozwala uznać, że posiadała ona charakter drogi wojewódzkiej.
Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2011 r. uznał, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgadza się z oceną organu I instancji co do znaczenia prawnego w rozpatrywanej sprawie porozumienia zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta W. z dnia [...] października 1993 r. Zdaniem Ministra podjęte przez Wojewodę [...] czynności procesowe mające na celu ustalenie podstawy zakwalifikowania ul. [...] w W. do kategorii dróg wojewódzkich nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, bowiem zarządcy drogi nie posiadają dokumentów potwierdzających ten stan. Mając powyższe na uwadze organ II instancji uznał, że Wojewoda [...] dokonał prawidłowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynika, że ul. [...] nie została wymieniona w powołanym rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. ani w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r.). W tej sytuacji Minister stwierdził, że nie została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 103 ust 1, 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., ponieważ ul. [...] nie została sklasyfikowana jako droga powiatowa.
Skargę na tę decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina W. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7 kpa, art. 60 w związku z art. 103 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jak również art. 2 ust. 2 i art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.). W uzasadnieniu Gmina podniosła, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie kwestionuje ustalonego przez Wojewodę [...] i przyjętego następnie przez organ odwoławczy faktu, że porozumienie zawarte pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem [...] z dnia [...] października 1993 r. w sprawie przekazania niektórych zadań i kompetencji z zakresu administracji rządowej do wykonywania organom Gminy W. nie przesądza o zaliczeniu ul. [...]do kategorii dróg wojewódzkich. Skarżąca nie zgodziła się jednak z twierdzeniem organu odwoławczego, jakoby niewymienienie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. ul. [...] stanowiło o niespełnieniu przesłanki określonej w art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2185/11 oddalił skargę i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie brak dowodu na to, że ul. [...], w pasie drogowym której leży działka nr [...], przed dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała status drogi publicznej (drogi wojewódzkiej) na podstawie właściwego aktu o zaliczeniu tej drogi do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60, ze zm.). Takim aktem nie jest porozumienie z dnia [...] października 1993 r. zawarte pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta W. ponieważ nie zostało wydane na podstawie przepisu art. 6 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że ul. [...] nie została wymieniona jako droga publiczna w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. ani w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. Wobec tego nie miał tu zastosowania art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), ponieważ ul. [...] nie miała statusu "dotychczasowej drogi wojewódzkiej" w rozumieniu tego przepisu. Zdaniem Sądu błędnie interpretuje przywołany przepis art. 103 ust. 3 ustawy Gmina W. wskazując, że dotychczasowe drogi niezaliczone do kategorii dróg krajowych i wojewódzkich stają się drogami powiatowymi. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że nie chodzi o jakiekolwiek dotychczasowe drogi (ciągi komunikacyjne), lecz o dotychczasowe drogi publiczne, wymienione w innych aktach prawnych niż rozporządzenie zawierające wykaz dróg krajowych i wojewódzkich, o którym mowa w art. 103 ust. 1 ustawy. Sąd I instancji podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy, aby uznać ul. [...] jako ulicę położoną w ciągu dróg wojewódzkich istniejących przed dniem 1 stycznia 1999 r. (ul. [...]), w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Z załączonych do akt sprawy map wynika, że ul. [...] nie leży wzdłuż pasa drogowego ul. [...], ale łączy się z tą drogą tworząc z nią skrzyżowanie w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasadnie Minister Skarbu Państwa uznał, że Gmina W. nie mogła nabyć z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność przedmiotowej nieruchomości jako części drogi powiatowej w trybie art. 60 ust. 1 ustawy, skoro droga ta przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie stanowiła drogi publicznej o statusie drogi krajowej lub wojewódzkiej, a w związku z tym przedmiotowa nieruchomość nie mogła być zarządzana przez państwową jednostkę drogową, o której mowa w art. 22 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 1998 r.
Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina W. W złożonej skardze skarżąca Gmina zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, tj. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca kasacyjnie Gmina wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną tylko na jednej podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli zarzucie naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, czyli art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez ich błędna wykładnię. Zarzut ten uznać należy za niezasadny.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy użyte przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych pojęcie "ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1" oznacza, że ulica leżąca w ciągu drogi publicznej i należąca, po myśli wskazanego wyżej art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, do tej samej kategorii co drogi wymienione w ust. 1 tego przepisu, może być uznana za drogę publiczną z pominięciem procedury nadania drodze określonej kategorii wymaganej przez przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.). Rozstrzygając to zagadnienie zwrócić należy uwagę, że art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 103 ust. 1 i 3 tej ustawy Rada Ministrów miała określić, w drodze rozporządzenia, do dnia 31 października 1998 r. wykaz dróg krajowych i wojewódzkich. Z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie niewymienione w tym wykazie dróg krajowych i wojewódzkich stawały się drogami powiatowymi.
Ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie był sporny. Z zebranego materiału dowodowego bezspornie wynika, że przedmiotowa działka nr [...] leży w pasie drogowym ul. [...]. Ulica ta przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie uzyskała statusu drogi publicznej (drogi wojewódzkiej) na podstawie właściwego aktu o zaliczeniu tej drogi do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nie została wymieniona jako droga publiczna w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179, ze zm.), ani w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071).
Przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) nie zawierają definicji drogi publicznej. W tym zatem zakresie należy odwołać się do regulacji zawartej w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy, który stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ustawodawca podzielił drogi publiczne według funkcji w sieci drogowej na cztery kategorie dróg: krajowe, wojewódzkie, gminne oraz lokalne miejskie i zakładowe, zaś ze względu na stopień dostępności i obsługi przyległego terenu na drogi: ogólnodostępne, ekspresowe i autostrady. Odnośnie dróg wojewódzkich, bo o takiej drodze, według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1998 r., mowa w niniejszej sprawie, odpowiednia regulacja zawarta została w art. 6 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem do dróg wojewódzkich zalicza się drogi stanowiące połączenia między miastami, inne niż określone w art. 5 ust. 1 ustawy (drogi krajowe), drogi łączące miasta z miejscowościami, w których znajdują się siedziby rad narodowych stopnia podstawowego oraz te miejscowości z wsiami, z punktami obsługi rolnictwa, stacjami kolejowymi, portami, drogi stanowiące połączenia dzielnic w miastach i pozostałe drogi stanowiące ważne połączenia w skali obszaru, aglomeracji, miasta lub zespołu osiedli. Ustawodawca w ustępie 2 i 3 cytowanego przepisu określił procedurę zaliczenia drogi do kategorii drogi wojewódzkiej stanowiąc, że zaliczenie drogi do kategorii dróg wojewódzkich – z zastrzeżeniem art. 10 ust. 3 tej ustawy – następuje w drodze rozporządzenia ówczesnych Ministrów Komunikacji oraz Administracji i Gospodarki Przestrzennej po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych. Przebieg dróg wojewódzkich ustalał natomiast wojewoda, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego oraz szefa wojewódzkiego urzędu spraw wewnętrznych. W świetle powyższych regulacji nie może budzić żadnych wątpliwości, że niezbędnym warunkiem uznania drogi publicznej za drogę wojewódzką było (na dzień 31 grudnia 1998 r.) zaliczenie drogi do kategorii dróg wojewódzkich na mocy przepisów rozporządzenia. Ustawa w precyzyjny sposób określa także tryb zaliczenia drogi do określonej kategorii. Zaliczenie do kategorii drogi krajowej następowało w drodze uchwały Rady Ministrów na wniosek ówczesnego Ministra Komunikacji, przedłożony w porozumieniu z Ministrami Administracji i Gospodarki Przestrzennej oraz Obrony Narodowej i po zasięgnięciu opinii właściwych wojewódzkich rad narodowych (art. 5 ust. 2). Zaliczenie do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego (art. 7 ust. 2). Zaliczenie drogi do kategorii dróg zakładowych następowało w drodze uchwały właściwej rady narodowej stopnia podstawowego, podjętej na wniosek lub po zasięgnięciu opinii jednostek gospodarki uspołecznionej i innych jednostek organizacyjnych korzystających z tych dróg (art. 8 ust. 2). Podkreślić również należy, że uchwały rad narodowych w sprawie zaliczenia dróg do poszczególnych kategorii podlegały ogłoszeniu w wojewódzkich dziennikach urzędowych (art. 9). Z przedstawionych regulacji wynika, że w celu uzyskania statusu drogi publicznej niezbędne było jej zaliczenie do określonej kategorii w sposób określony w ustawie o drogach publicznych. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 maja 2003 r. sygn. akt III CKN 1165/00 (publ. Lex nr 109442) decydujące o tym, czy dana droga jest wewnętrzną, czy publiczną - jest jej zaliczenie do jednej z kategorii dróg publicznych. Oznacza to, że o rodzaju, kategorii drogi nie przesądza zatem ani jej położenie, ani szerokość, długość czy rodzaj nawierzchni, lecz względy formalne, polegające na nadaniu jej odpowiedniego statusu aktem odpowiedniego organu. Nie każda zatem droga (ulica) spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. Nie można zatem zgodzić się z poglądem skarżącego kasacyjnie, że z treści przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, obowiązującego w dniu 31 grudnia 1998 r., wynika, że ulicy leżącej w ciągu drogi publicznej ustawodawca nadał taki sam status prawny, bez potrzeby podjęcia przez właściwy organ indywidualnego aktu o zaliczeniu ulicy do jednej z określonych ustawowo kategorii dróg publicznych. Przedstawiając taki pogląd skarżący kasacyjnie odczytał bowiem normę prawną zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych jedynie w jej literalnym brzmieniu. Tak dokonana literalna interpretacja tego przepisu nie daje się natomiast pogodzić z wszystkimi pozostałymi zapisami wskazanej ustawy. Nie można bowiem pominąć regulacji wyżej wskazanych a dotyczących procedury zaliczania drogi publicznej do określonej kategorii. Nawet jednak przy odczytaniu normy art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych w ten sposób, że chodzi o ulicę, która wraz z drogą publiczną tworzy pewien ciąg komunikacyjny, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla uzyskania statusu drogi publicznej określonej kategorii musi być zachowana procedura zaliczenia drogi opisana powyżej. Stanowisko to koresponduje z dotychczasowym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1942/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1654/11, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. II FSK 822/09, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. II FSK 1037/10, wszystkie orzeczenia publ. pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w pełni odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI