I OSK 1894/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariuszki celnej zwolnionej ze służby z powodu długotrwałej choroby, uznając decyzję organu za prawidłową.
Funkcjonariuszka celna A. P. została zwolniona ze służby z powodu nieobecności chorobowej trwającej ponad rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę, uznając decyzję Dyrektora Izby Celnej za zgodną z prawem. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie zasady uwzględnienia słusznego interesu strony oraz przepisów o wyłączeniu pracownika. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organ prawidłowo wyważył interes społeczny i słuszny interes strony, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych były nieuzasadnione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o zwolnieniu ze służby w Izbie Celnej. Powodem zwolnienia była nieobecność chorobowa trwająca ponad rok, która dezorganizowała pracę urzędu i uniemożliwiała racjonalne wykorzystanie stanowiska pracy. A. P. argumentowała, że jej choroba była wynikiem wypadku przy pracy i wnioskowała o nierozwiązywanie z nią stosunku służbowego. WSA uznał, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo skorzystał z uznania administracyjnego, wyważając interes społeczny (potrzeby służby) i słuszny interes strony. Sąd podkreślił, że służba celna wymaga dyspozycyjności, a długotrwała nieobecność funkcjonariusza utrudnia realizację zadań. W skardze kasacyjnej A. P. zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. (zasada uwzględnienia słusznego interesu strony) oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (ten sam pracownik w obu instancjach). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ nie naruszył zasady uwzględnienia słusznego interesu strony. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz celny podlega ograniczeniom wynikającym ze specyfiki służby, a jego prawa jako obywatela są w wielu wypadkach wyłączone lub ograniczone. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na uchwałę NSA stwierdzającą, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku, gdy decyzję wydaje organ monokratyczny (Dyrektor Izby Celnej). Sąd orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, odstępując od ich zasądzenia na rzecz organu ze względu na sytuację osobistą i majątkową skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwała nieobecność chorobowa funkcjonariusza celnego trwająca ponad rok może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby, nawet jeśli choroba jest wynikiem wypadku przy pracy, pod warunkiem prawidłowego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony przez organ administracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepis art. 26 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej pozwalał na fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza w przypadku nieobecności chorobowej trwającej dłużej niż rok. Organ administracji, działając w ramach uznania administracyjnego, miał obowiązek wyważyć interes społeczny (potrzeby służby, dyspozycyjność) i słuszny interes strony. W tej sprawie długotrwała nieobecność skarżącej dezorganizowała pracę urzędu, a możliwość jej powrotu do służby była wątpliwa, co uzasadniało decyzję o zwolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.S.C. art. 26 § pkt. 6
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
Funkcjonariusz celny może być zwolniony ze służby w przypadku nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok. Decyzja w tym zakresie pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu organu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzeka o jej oddaleniu.
Pomocnicze
u.S.C. art. 2 § pkt. 6
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
Służbę celną może pełnić osoba, która posiada stan zdrowia pozwalający na pełnienie służby na określonym stanowisku.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany do należytego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także do uwzględnienia słusznego interesu strony.
k.p.a. art. 24 § § 1 pkt. 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Pracownik lub organ, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie ponownego rozpatrzenia tej decyzji.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach o prawa majątkowe, zasądzenie zwrotu kosztów następuje według zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała nieobecność chorobowa funkcjonariusza celnego trwająca ponad rok dezorganizuje pracę urzędu i uniemożliwia racjonalne wykorzystanie stanowiska pracy. Służba celna wymaga dyspozycyjności funkcjonariuszy, a prawa obywatelskie są w tym stosunku służbowym ograniczone. Organ administracji prawidłowo wyważył interes społeczny i słuszny interes strony, korzystając z uznania administracyjnego. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do organu monokratycznego wydającego decyzję w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez ten sam organ w pierwszej instancji i w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niewłaściwa ocena stanu faktycznego i prawnopodstawowa decyzji o zwolnieniu ze służby. Krzywdząca i niesprawiedliwa ocena faktów przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Służba celna wymaga dyspozycyjności funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno-prawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Uznanie administracyjne oraz słuszny interes obywatela w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariusza celnego winny być badane pod kątem interesu społecznego, w związku z wagą i rodzajem zadań realizowanych przez funkcjonariuszy w imieniu Państwa. Pozostawienie zaś jej w służbie oznaczałoby, iż będzie ona pobierała pełne uposażenie, nie przyczyniając się do realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną, które to zadania muszą wykonywać za nią inni funkcjonariusze. Zdanie odrębne nie ma bowiem mocy wiążącej, jaką posiada uchwała, w której treścią skład orzekający w analizowanej sprawie w pełni się zgadza.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Dzbeńska
sędzia
Janusz Furmanek
sędzia del. NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia ze służby funkcjonariuszy celnych z powodu długotrwałej nieobecności chorobowej, wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu strony w stosunkach służbowych, a także stosowanie przepisów o wyłączeniu pracownika w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki służby celnej i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Interpretacja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście organów monokratycznych może być pomocna w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami pracowniczymi w specyficznych stosunkach służbowych oraz interpretacją przepisów proceduralnych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.
“Długotrwała choroba a służba: Kiedy pracodawca może zwolnić funkcjonariusza?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1894/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2011-04-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-11-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Dzbeńska Janusz Furmanek Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6197 Służba Celna Hasła tematyczne Służba celna Sygn. powiązane II SA/Wa 84/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-06-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641 art. 26 pkt. 6 Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 24 § 1 pkt. 5, art. 7, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 84/10 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Izbie Celnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r. ( sygn. akt I OSK 1894/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Izbie Celnej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając na postawie art. 26 pkt 6 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej ( Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) zwolnił A. P. ze służby w Izbie Celnej w W. określając, że dniem zwolnienia ze służby będzie dzień upływu trzymiesięcznego terminu, licząc od dnia doręczenia decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że dnia [...] września 2009 r. nieobecność funkcjonariuszki w służbie z powodu choroby przekroczyła rok a brak informacji, kiedy skarżąca będzie mogła przystąpić do służby, wpływa negatywnie na organizację pracy w Referacie Zgłoszeń Celnych i Procedur Uproszczonych w Oddziale C. T. [...] w W. w Urzędzie Celnym [...] "P." w W. Długotrwała nieobecność A. P. utrudnia realizację zadań nałożonych na tę komórkę organizacyjną, dezorganizuje bowiem służbę i powoduje konieczność podziału zadań pomiędzy pozostających w służbie funkcjonariuszy celnych. Ponadto funkcjonariuszka, będąc na zwolnieniu lekarskim, otrzymuje 100 % uposażenia, choć nie przyczynia się do realizacji zadań nałożonych na służbę celną. Organ wyjaśnił również, że - zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej - w służbę tę może pełnić osoba, która posiada stan zdrowia pozwalający na pełnienie służby na określonym stanowisku. Tymczasem A. P. nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego brak przeciwwskazań do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku a więc również z tego powodu, dalsze pozostawanie jej w służbie nie było możliwe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wnosiła o nierozwiązywanie z nią umowy o pracę i nie zwalnianie ze służby akcentując, że jej ponad roczna niezdolność do pracy jest następstwem doznanych w dniu [...] listopada 2002 r. urazów głowy i kręgosłupa, które spowodowane zostały wypadkiem, jakiemu uległa w czasie pełnienia obowiązków służbowych. Podała również, że wystąpiła o przyznanie jej renty wypadkowej i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. W motywach decyzji podniósł, że analiza zwolnień lekarskich składanych przez A. P. od dnia [...] września 2008 r. wykazywała, że nieobecność jej w służbie ma do chwili obecnej charakter ciągły, nieprzerwany, trwający ponad rok. Przebywanie na tak długich zwolnieniach lekarskich nie pozwala – w ocenie organu - jednoznacznie stwierdzić, jak długo może trwać nieobecność funkcjonariuszki w służbie z prawem do 100 % uposażenia, jak również świadczyć o chęci i możliwości powrotu do służby. W dalszym ciągu nie wiadomo bowiem, kiedy miałby nastąpić jej powrót. Ponadroczna nieobecność w służbie oraz fakt, iż nie jest wiadomo kiedy ona ustanie, powodują utrudnienia w organizacji pracy Urzędu, do którego A. P. była przydzielona. Nie jest również możliwe określenie, czy po przebytej rehabilitacji będzie ona mogła podjąć na nowo służbę. Na wyżej przedstawioną decyzję A. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła Dyrektorowi Izby Celnej w W. błędną i wysoce niesprawiedliwą ocenę faktów, mających wpływ na jej wydanie oraz twierdziła, że decyzja ta była dla niej krzywdząca. W piśmie uzupełniającym skargę wskazano w szczególności na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wywodząc, że ten sam pracownik, piastujący stanowisko Dyrektora Izby Celnej, podejmował decyzję zarówno w I instancji, jak i w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Ponadto twierdzono, iż organ naruszył przepisy postępowania w zakresie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie – oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwaną dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw, choć formalnie była dopuszczalna. Z treści bowiem uzasadnienia skargi w sposób oczywisty wynikało, że jej przedmiotem była decyzja z dnia [...] listopada 2009 r., choć we wstępnej części pisma wymieniono decyzję z dnia [...] października 2009 r. Odnosząc się do kwestii merytorycznych, Sąd Wojewódzki podniósł, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 pkt 6 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok. Mimo bowiem uchylenia z dniem 31 października 2009 r. ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. przez ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), to jednak - w myśl art. 231 ust. 1 tej ostatniej ustawy - w sprawach ze stosunku służbowego, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy, zastosowanie znajdowały przepisy dotychczasowe. W tych warunkach Sąd Wojewódzki zauważył, że zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby, w oparciu o powołaną wyżej podstawę prawną, miało charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu, co - w realiach rozpoznawanej sprawy – oznaczało, że słuszny interes skarżącej musiał być oceniany przez pryzmat pełnionej przez nią służby. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstaje – jak wywodził Sąd - w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, a nie ustalania warunków tej służby. Istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno-prawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Z istoty zatem samego stosunku służbowego i unormowania statusu prawnego funkcjonariusza w ustawie o Służbie Celnej wynika, że jego prawa - jako obywatela - są w wielu wypadkach wyłączone bądź ograniczone. Sąd powołał się w tym miejscu na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04, OTK- 2004/9/93), w którym wyrażono pogląd, iż każdy funkcjonariusz Służby Celnej, z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową – co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby – jest poddany licznym ograniczeniom również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie. Takie uregulowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych powoduje, zatem – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - że uznanie administracyjne oraz słuszny interes obywatela w sprawach ze stosunku służbowego funkcjonariusza celnego winny być badane pod kątem interesu społecznego, w związku z wagą i rodzajem zadań realizowanych przez funkcjonariuszy w imieniu Państwa. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki przyjął, że organ skorzystał z przyznanego mu przez ustawodawcę uznania w sposób prawidłowy. Ponadto, podejmując zaskarżoną decyzję, Dyrektor Izby Celnej w W. kierował się dobrem służby, co znalazło odzwierciedlenie w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. W okolicznościach natomiast rozpoznawanej sprawy nie można było jednocześnie przyjąć, że przeciwko takiemu rozstrzygnięciu przemawiał słuszny interes skarżącej. Interes ten bowiem nie był słuszny, gdyż godził w interes społeczny w tym znaczeniu, że niezdolność skarżącej do służby trwa i nie jest możliwe określenie, czy jej powrót do służby będzie w ogóle możliwy, a jeżeli tak, to kiedy i na jakich warunkach. Sąd podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym lub innym stanowisku, tymczasem - zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o Służbie Celnej – służbę tę może pełnić tylko osoba, której stan zdrowia pozwala na pełnienie służby na określonym stanowisku. Powyższe więc oznaczało, że skarżąca nie mogła pozostawać służbie. Gdyby natomiast przyjąć argumentację skarżącej – jak wywodził Sąd Wojewódzki - to przepis art. 26 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej byłby przepisem martwym, gdyż - ze swej istoty - choroba trwająca ponad rok sprawia, że sytuacja życiowa, osobista i materialna osoby chorującej jest trudna. Ponadto – zdaniem Sądu Wojewódzkiego nieskorzystanie przez organ z uprawnienia do zwolnienia takiej osoby ze służby, wydaje się uzasadnionym wówczas, gdy dany funkcjonariusz ma wkrótce powrócić do służby, legitymując się zaświadczeniem potwierdzającym możliwość jej pełnienia. Sąd w tym miejscu zaznaczył dodatkowo, iż aktualnie skarżąca, orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2009 r., została zaliczona do niepełnosprawności umiarkowanej i przyznano jej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W rezultacie, Sąd Wojewódzki stwierdził, że organ celny, w ramach uznania administracyjnego, w sposób logiczny i przekonywujący wyjaśnił motywy swego rozstrzygnięcia. Uzasadnieniu temu nie można postawić zarzutu dowolności bądź też nadużycia posiadanych przez organ kompetencji. W szczególności, w działaniu organu nie można dopatrzeć się naruszenia zasad konstytucyjnych - sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa, gdyż zasady te muszą być oceniane przez pryzmat służby, której funkcjonariuszem była skarżąca. Równość w prawie oznacza bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w sytuacjach podobnych. Zatem równo i według jednakowej miary traktowane być powinny wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu dana cechą. Skarżąca zaś nie wykazała, aby zaistniała sytuacja pozostawienia w służbie funkcjonariusza przebywającego na zwolnieniu lekarskim bez określonych perspektyw powrotu do służby. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, Sąd zauważył, że w przypadku wystąpienia niezdolności do wykonywania pracy (pełnienia służby) w obowiązującym systemie prawnym przewidziane są inne świadczenia pieniężne niż wynagrodzenie. Skarżąca świadczeń tych – w zgodzie z istniejącymi przepisami prawa – nie została pozbawiona. Pozostawienie zaś jej w służbie oznaczałoby, iż będzie ona pobierała pełne uposażenie, nie przyczyniając się do realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną, które to zadania muszą wykonywać za nią inni funkcjonariusze. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd powołał się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., zapadłej w składzie 7 sędziów, zgodnie z którą art. 24 § 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa (sygn. akt I OPS 13/09) i w związku z powyższym wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej wydał na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do tego zaś rodzaju wniosku nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące odwołań, które charakteryzują się cechą dewolutywności. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku A. P. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ naruszył zasadę uwzględnienia słusznego interesu strony wyrażoną w art. 7 k.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego przyznanego przy wydawaniu decyzji na podstawie ówcześnie obowiązującego art. 26 pkt 6 Ustawy o Służbie Celnej; - art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy został naruszony art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w ten sposób, iż ten sam pracownik (w osobie p.o. Dyrektora Izby Celnej w W. J. S.) podejmował decyzję zarówno w I instancji, jak i na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne A. P. wnosiła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzono, że przy wydawaniu decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby nie rozważono wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Organ nie wziął pod uwagę sytuacji osobistej i majątkowej strony a także faktu, że powstanie urazu, który był bezpośrednią przyczyną wystąpienia u niej długotrwałej choroby, związane było z pełnieniem służby. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie podnosiła, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt I OPS 13/09), na którą powołał się Sąd Wojewódzki, zapadła ze zdaniem odrębnym jednego z członków składu orzekającego, który wyraził pogląd, iż piastun organu monokratycznego podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. tak, jak każdy inny pracownik. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o jej oddalenie podnosząc, że zawarte w niej zarzuty wzajemnie się wykluczają. Podkreślono też, że wydając zaskarżoną decyzję organ dochował należytej staranności i prawidłowo zebrano materiał dowodowy. Kontrola zaś dokonana przez Sąd była w tym przypadku ukierunkowana na badanie, czy nie został naruszony słuszny interes obywatela. Podkreślano również, że skarżąca – wbrew obowiązkowi przewidzianemu przepisami regulującymi wnoszenie skargi kasacyjnej - nie wskazała w niej, która z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, wyszczególnionych w art. 156 § 1 k.p.a., miałaby zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Powyższa okoliczność uniemożliwiła również Dyrektorowi Izby Celnej w W. ustosunkowanie się do przedmiotowej kwestii. W związku z powyższym organ wskazywał jedynie, że fakt wydania decyzji administracyjnej przez pracownika lub organ administracji państwowej, który podlegał wyłączeniu - stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. – stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 k.p.a., a nie - stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Zatem, w przypadku twierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ administracji państwowej podlegający wyłączeniu stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., czego Sąd nie uwzględnił przy rozpoznawaniu sprawy, tego rodzaju błąd Sądu, skarżąca powinna zwalczać poprzez powołanie w skardze kasacyjnej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 b) P.p.s.a. w zw. z art. 145 § l pkt 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednakże pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w przedmiotowej sprawie nie zaistniały, zatem Sąd Kasacyjny rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach zarzutów przez stronę zakreślonych. Te zaś nie zasługują na uwzględnienie. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo nie zastosował powołanego wyżej przepisu, bowiem organ (Dyrektor Izby Celnej w W.) wydając zaskarżaną decyzję nie naruszył opisanej w art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia słusznego interesu strony. Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 26 pkt 6 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej organ mógł zwolnić funkcjonariusza celnego ze służby w wypadku jego nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że organ orzekając w ramach uznania administracyjnego, nie był zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Nie mniej w przypadku spełnienia opisanych w tym przepisie przesłanek - czemu skarżąca kasacyjnie nie zaprzeczała – mógł zdecydować o zwolnieniu A. P. ze służby. Organ, wydając w ramach uznania administracyjnego zaskarżoną decyzję, zobowiązany był mieć na uwadze zawartą w art. 7 k.p.a. zasadę wyrażającą konieczność uwzględnienia oraz wyważenia w zaistniałej sytuacji słusznego interesu skarżącej oraz interesu społecznego. Obowiązkiem Sądu I instancji było zaś zbadanie, czy organ prawidłowo zastosował określoną w tym przepisie dyspozycję. Nie sposób przy tym zakwestionować, że Sąd Wojewódzki zasadnie ocenił, iż pod wskazanym względem zaskarżona decyzja jest prawidłowa, albowiem organ wydając ją, przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący i rzetelny, uwzględniając przy tym wszystkie istotne – także podnoszone przez skarżącą kasacyjnie - okoliczności sprawy. Nie budzi także jakikolwiek zastrzeżeń, iż przedmiotem badania organu była przede wszystkim kwestia naruszenia słusznego interesu skarżącej kasacyjnie oraz interesu społecznego. Niewątpliwie, za uzasadniony należy uznać wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd, iż słuszny interes skarżącej musiał w niniejszym przypadku być oceniany poprzez pryzmat wykonywanej przez nią służby. Sąd I instancji zasadnie zatem wskazał, iż wykonywanie przez funkcjonariusza celnego zadań – z uwagi na ich charakter – wymaga jego dyspozycyjności. Tymczasem skarżąca kasacyjnie była nieobecna w służbie ponad rok i nieobecność ta trwa nadal. Podkreślenia także wymaga, że A. P. nie potrafiła nawet określić terminu, w którym będzie mogła do służby powrócić a ponadto – w świetle informacji pozyskanej już po wydaniu zaskarżonej decyzji, dotyczącej stwierdzenia u skarżącej stopnia niepełnosprawności – powrót ten wydaje się rzeczą mocno wątpliwą. W tych warunkach Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że wydający zaskarżoną decyzję organ musiał mieć przede wszystkim na względzie okoliczność, iż długotrwała nieobecność A. P. w służbie dezorganizowała ją i powodowała, że zajmowane przez nią stanowisko pracy nie mogło być racjonalnie wykorzystane przy realizacji zadań przez Urząd Celny [...] "P." w W. Zasadnym również było zwrócenie uwagi, iż pozostawanie przez skarżącą kasacyjnie w służbie wiązało się z wypłacaniem jej co miesiąc pełnego wynagrodzenia za pracę, choć pracę tę wykonywali inni funkcjonariusze a skarżąca nie przyczyniała się w żaden sposób do realizacji w/w zadań. Nieuprawnionym zatem okazał się zarzut, iż Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie rozważył nadrzędności - w analizowanej sprawie – interesu skarżącej. Okoliczność odniesienia przez A. P. urazu w związku wykonywaniem obowiązków służbowych nie stanowiła przesłanki wyłączającej stosowanie przepisu art. 26 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy o Służbie Celnej, a ponadto skarżącej, w związku z orzeczeniem o jej niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym – przyznano rentę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie także drugi, spośród podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Polegał on – zdaniem skarżącej kasacyjnie – na nieuzasadnionym niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego naruszono art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż tę samą sprawę w obu instancjach rozpoznawał ten sam pracownik. Oceniając zasadność w/w zarzutu na wstępie należy podkreślić, iż tego rodzaju uchybienie stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem A. P. wskazując na jego zaistnienie powinna w złożonej przez siebie skardze kasacyjnej zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. P.p.s.a., nie zaś art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Powyższa wadliwość, przy uwzględnieniu okoliczności, że skarga kasacyjne jest ściśle sformalizowanym pismem procesowym, w którym strona zobligowana jest wskazać konkretne przepisy, których naruszenie zarzuca sądowi wojewódzkiemu, powoduje, że powyższy zarzut, chociażby z przyczyn formalnych, należy uznać za niezasadny. Nadmienić jedynie wypada, że decyzję o zwolnieniu A. P. ze służby, jak i decyzję wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydawał osobiście Dyrektor Izby Celnej w W. a nie upoważniony przez niego pracownik. W tej sytuacji zastosowanie znajduje uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt I OPS 13/09), na którą słusznie powołał się Sąd Wojewódzki, w świetle której w omawianym przypadku nie miał zastosowania przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przewidujący obowiązek wyłączenia pracownika w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie odnajduje uzasadnienia powoływanie się przez skarżącą kasacyjnie na fakt, że w/w uchwała zapadła przy zdaniu odrębnym jednego z członków składu orzekającego. Zdanie odrębne nie ma bowiem mocy wiążącej, jaką posiada uchwała, w której treścią skład orzekający w analizowanej sprawie w pełni się zgadza. Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny - na mocy art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. uznając, iż odstąpienie od ich zasądzenia na rzecz wygrywającego sprawę organu, uzasadnione jest sytuacją osobistą i majątkową skarżącej kasacyjnie. Wyjaśnić także wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI